Invoering raadgevend referendum uitgesteld

Het raadgevend referendum treedt op zijn vroegst op 1 juli 2015 in werking. Invoering per 1 januari is niet meer haalbaar. Dit stelt minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) in een brief aan de Kamer.

Het kabinet wil de Wet raadgevend referendum (Wrr) pas in het Staatsblad plaatsen als zowel Tweede en Eerste Kamer over alle onderdelen van de wet hebben besloten. De opkomstdrempel moet nog worden bekrachtigd. Ook als de behandeling daarover in beide Kamers snel wordt afgerond, dan nog is 1 januari niet meer haalbaar, schrijft Plasterk aan de Kamer. Dinsdag stond de opkomstdrempel als hamerstuk op de agenda van de Tweede Kamer.

De Wrr bepaalt dat zij in werking treedt ‘met ingang van de eerste dag van de vierde kalendermaand na de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin zij wordt geplaatst’, schrijft Plasterk. Omdat de inwerkingtreding van de wet zorgvuldig moet worden voorbereid en er nog enige tijd nodig is om dit proces naar behoren af te ronden, zal de wet niet eerder dan in maart 2015 in het Staatsblad woerden geplaatst, schrijft Plasterk aan de Kamer. Inwerkingtreding kan dan op zijn vroegst plaatsvinden op 1 juli 2015. Als de parlementaire behandeling van het voorstel tot wijziging van de wet in maart 2015 nog niet is afgerond, wordt dit nog later.

Het uitstel, de motivatie daarvan en de timing van de mededelingen vanuit het kabinet zijn enigszins curieus.

Lees verder op Binnenlands Bestuur

Merkel steunt vertrek Groot-Britannië uit EU om migratiebeleid

De Duitse bondskanselier Angela Merkel gaat akkoord met het vertrek van Groot-Brittannië uit de Europese Unie als de Britste premier Cameron blijft aandringen op het aanscherpen van het vrije verkeer van personen binnen de EU.

Dat meldt de BBC zondagavond op basis van het Duitse weekblad Der Spiegel.

Merkel zei tegen Der Spiegel dat ze liever ziet dat Groot-Brittannië uit de Unie vertrekt, dan dat de migratie van laaggeschoolde arbeiders tussen de lidstaten wordt beperkt. David Cameron pleit voor een zogenoemd quotum op laag- of ongeschoolde inwoners uit met name de Oost- en Midden-Europese lidstaten dat zich in andere EU-landen vestigt.

Ook deed hij een voorstel om migranten die geen werk hebben en niet in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien, na drie maanden uit te zetten. Dit is momenteel in strijd met de Europese wetgeving.

Groot-Brittannië worstelt al langer met haar lidmaatschap van de EU. In 2017 spreekt de Britse bevolking zich uit over het lidmaatschap in een referendum. Cameron wil voor het zover is heronderhandelen over de positie van zijn land binnen de EU. Het migratiebeleid is hierbij een van de kernpunten.

Het is de eerste keer dat Duitsland zegt zich te zullen neerleggen bij een eventueel vertrek van Groot-Brittannië uit de EU.

Bron: Nu

Is het TTIP een fait accompli voor de lidstaten?

De Europese Commissie heeft besloten om aan het Europese Hof van Justitie advies te vragen over het competentievraagstuk bij vrijhandelsakkoorden.

Handelscommissaris Karel de Gucht heeft als concrete casus het vrijhandelsakkoord tussen de EU en Singapore gekozen, waarover onlangs een akkoord werd bereikt. Maar een uitspraak van het Hof kan ook gevolgen hebben voor de ratificatieprocedure van CETA (EU-Canada) en het veelbesproken TTIP (EU-VS).

Sinds het in werking treden van het Verdrag van Lissabon bestaat er onenigheid tussen de Commissie en de Raad over wie nu eigenlijk vrijhandelsakkoorden moet goedkeuren: alleen de (Handels)raad en het Europees Parlement of ook alle nationale parlementen van de 28 lidstaten. Zijn dit type akkoorden aan te merken als een “gemengd akkoord” of als een akkoord dat volledig onder de exclusieve competentie van de EU valt (“EU-only”).

De Tweede Kamer vindt dat deze vrijhandelsakkoorden ook beleidsterreinen raken waar niet de EU , maar (ook) de lidstaten over gaan, zoals op het gebied van diensten, transport en investeringsbescherming. Dit betekent dat alle nationale parlementen van de lidstaten handelsverdragen moeten goedkeuren.

Eind juni zond de Tweede Kamer samen met 20 Kamers van andere Parlementen een brief aan de Eurocommissaris voor Handel, Karel de Gucht. Deze brief bevatte een dringend verzoek om vrijhandelsakkoorden, zoals de Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) tussen de EU en de Verenigde Staten waar momenteel over onderhandeld wordt, ook door nationale Parlementen te laten ratificeren. In zijn antwoord hierop twee weken geleden kon De Gucht hierover nog geen uitsluitsel geven.

De Europese Commissie benadrukt dat de vraag of een vrijhandelsovereenkomst als EU-overeenkomst of als zogenaamd gemengd akkoord behandeld zou moeten worden, geen eenduidig antwoord kent. Dat verschilt per geval en is afhankelijk van de inhoud van de overeenkomst. In de brief leggen zij de eindverantwoordelijkheid bij de Raad, die definitief beslist over de status van het akkoord. In het verleden is het vaker voorgekomen dat door de Europese Commissie voorgestelde EU-overeenkomsten door de Raad uiteindelijk als gemengd akkoord ondertekend zijn. Op basis daarvan mag verwacht worden dat ook TTIP als gemengd akkoord zal worden bestempeld, maar de Europese Commissie geeft daartoe geen enkele garantie.

Wordt vervolgd.

Schaf de ECB af

Een van de grootste mythes over de kredietcrisis is dat ‘niemand het zag aankomen’. Nout Wellink herhaalde dit sprookje vorige week in een gesprek met Ewald Engelen bij Pauw. Het werd voor zoete koek geslikt terwijl het toch aantoonbaar onjuist is. In de bestseller ‘The Big Short’ staat bijvoorbeeld nauwkeurig beschreven hoe een aantal Amerikaanse beleggers de crisis wel degelijk zagen aankomen en hier uiteindelijk ook enorm veel geld mee hebben weten te verdienen door te speculeren tegen de rommelhypotheken. Nout Wellink zou misschien ook eens op YouTube naar de lange toespraak van meer dan een uur moeten kijken die de Amerikaanse beurshandelaar Peter Schiff in 2006 – een jaar voor het uitbreken van de financiële crisis – heeft gegeven op een conferentie in Las Vegas.1 In deze toespraak voorspelt Schiff met grote precisie wat er zich een jaar zou gaan voltrekken. Er waren dus genoeg mensen die de crisis zagen aankomen, dat wil zeggen handelaren en beleggers met ‘inside knowledge’: marktspelers. Nout Wellink heeft ongetwijfeld wel gelijk als hij bedoelt dat toezichthouders deze storm niet zagen aankomen.

Wat kunnen we hiervan leren? Dat toezichthouders blijkbaar geen partij zijn voor marktspelers en steeds hijgend achter de feiten aanhobbelen. Het volgende pregnante voorbeeld is een goede illustratie van de ongelijke machtsverhoudingen. In 2008 toen de Amerikaanse federale overheid zich gedwongen zag de twee enorme hypotheekverstrekkers met die grappige namen Fannie en Freddie te redden riep ze de hulp in van zakenbank Morgen Stanley die onmiddellijk de gegevens naar haar datacentrum in India verstuurde waar 1300 medewerkers de hypotheken– de helft van alle hypotheken in de VS (!) – stuk voor stuk in een paar weken tijd analyseerden.2 Als de Amerikaanse toezichthouder blijkbaar zelf niet de capaciteiten in huis heeft om het probleem snel genoeg te kunnen doorgronden heeft de Nederlandse of Europese toezichthouder dat dan wel? De financiële sector is niet alleen in staat de knapste koppen de meest ingewikkelde producten te laten bedenken die geen toezichthouder ooit goed zal (kunnen) begrijpen hij is bovendien ook in staat met een leger van lobbyisten en advocaten druk uit te oefenen op zowel de wetgever als de rechterlijke macht. En mocht dit alles niet voldoende zijn dan kan men altijd nog subtiel bij een toezichthouder laten doorschemeren dat voor hem in de toekomst een goed betaalde baan bij een bank is weggelegd als hij nu even een oogje dichtknijpt.

Nog meer regulering en staatscontrole, zoals Engelen bepleit, lijkt dus een heilloze weg te zijn. Wat is het alternatief? Vuur met vuur bestrijden. ‘Greed’ kan alleen maar door ‘fear’ in toom worden gehouden. Hebzucht en angst zijn de twee mechanismen op basis waarvan de markt functioneert. Tenminste als ze met rust wordt gelaten. Maar precies daar hebben politici en toezichthouders het met hun regelgeving de afgelopen decennia laten afweten en fout op fout gestapeld. Want tja, is het nou zo moeilijk te bedenken dat zodra er een depositogarantiestelsel wordt opgetuigd iedereen, van de kleine spaarder tot gemeenten, zijn geld gaat parkeren op banken zoals Icesave die het geld vervolgens risicovol moeten gaan beleggen om zo hun (hebberige) spaarders de hoogste spaarrente te kunnen bieden? Is het echt zo lastig te begrijpen dat zodra je als staat (impliciet) garant staat voor banken individuele bankiers grote risico’s zullen gaan nemen omdat ze de verliezen toch wel op de belastingbetaler kunnen afwentelen? En kunnen we het huidige geklaag over ‘too big to fail’ systeembanken serieus nemen van iemand die in het verleden nota bene alles op alles heeft gezet om zelfs ABN-AMRO en ING met elkaar te laten fuseren?

Politici en toezichthouders zijn de afgelopen decennia niet erg verstandig bezig geweest. Terwijl politici met lucifers liepen te spelen door het afgeven van allerlei (impliciete) garanties liepen centrale bankiers in hetzelfde huis met een jerrycan benzine rond te sprenkelen door het voeren van een ruimhartige geldpolitiek met kunstmatig lage rentes. Een hoge rente maakt geld namelijk schaars en duur en dwingt banken, investeerders en consumenten er zuinig en verstandig mee om te gaan in plaats van het risicovol, bijvoorbeeld in rommelhypotheken, te gaan beleggen. Maar centrale banken wereldwijd waaronder de ECB zijn juist bezig met een politiek van ongekende geldverruiming en (dus) kunstmatig lage rentes. Dit moet, althans volgens economen van de Oostenrijkse School zoals Hayek en Rothbard, uiteindelijk tot nieuwe zeepbellen leiden. Al dat geld van de centrale bank, de benzine, moet ergens naar toe en als de politiek vervolgens ook nog tegelijkertijd met vuur gaat lopen spelen door de angst voor risicovolle beleggingen via (impliciete) garanties uit de markt te nemen moeten we niet gek staan te kijken als het huis afbrandt.

Wat is het alternatief? Misschien zouden we eens een voorbeeld moeten nemen aan een tijd toen er nog helemaal geen toezichthouders en centrale banken waren. Een tijd waarin er sprake was van zogenaamd ‘vrij bankieren’.3 Een tijd met ongekende economische groei. Een tijd waarin er wel eens een bank op de fles ging, net zoals er nu dagelijks bedrijven failliet gaan, maar zonder dat dit ‘systeemconsequenties’ had. Ik heb het over de negentiende eeuw. Historische ontwikkelingen zijn nou eenmaal helaas niet altijd een stap vooruit. Soms doet de geschiedenis een paar stapjes terug of begeeft ze zich op een doodlopend pad. De introductie de afgelopen eeuw van centrale banken en de optuiging van een groot regel-, controle- en garantiesysteem rondom de financiële sector is daar een goed voorbeeld van. In plaats van nog meer regelgeving en nog meer controle zoals Wellink en Engelen in feite allebei bepleiten, nog meer van hetzelfde dus, zouden we er misschien verstandiger aan doen toezichthouders en centrale banken zoals de ECB maar helemaal af te schaffen en zo de menselijke hebzucht met angst te compenseren.

1 https://www.youtube.com/watch?v=jj8rMwdQf6k
2 Andrew Sorkin in Too big to fail, bladzijde 224
3 http://en.wikipedia.org/wiki/Free_banking

Grieken moeten weer kiezen: wel of geen euro?

De Griekse bevolking dreigt weer te moeten kiezen voor of tegen de euro. De presidentsverkiezingen in het land, in februari, moeten uitwijzen of het zover komt of niet.Dat zegt minister van Administratie Hervorming Kyriakos Mitsotakis donderdag tegen persbureau Bloomberg.

In 2012 dreigde Griekenland uit de euro te stappen, hetgeen voor grote schommelingen op de financiële markten zorgde. Donderdag steeg de rente op 10-jarige Griekse staatsobligaties met 50 basispunten tot 7,9 procent, de sterkste stijging in 2 weken.

De rente begon in september op te lopen nadat premier Antonis Samaras had aangegeven onder het juk van de trojka uit te willen om op eigen kracht geld te lenen op de kapitaalmarkt.

De Griekse president moet worden gekozen door minimaal 180 parlementariërs. De regerende coalitie onder leiding van Samaras komt tot 155. Lukt het niet om een president te kiezen, dan wordt het parlement ontbonden en volgen nieuwe verkiezingen.

De oppositiepartijen, waaronder het linkse Syriza, willen niet per se uit de euro, maar willen wel allerhande hervormingen terugdraaien die de EU, de ECB en het IMF de afgelopen jaren eisten in ruil voor noodsteun.

Griekenland onderhandelt met de trojka over een krediet dat als vangnet moet fungeren voor Griekenland. Samaras zet daarbij in op een deel van de bestaande steun, die oorspronkelijk bedoeld was voor een herkapitalisatie van Griekse banken. Mocht het zover komen, dan zullen aan dat krediet ook voorwaarden worden gesteld. Mitsotakis denkt dat die voorwaarden zeker niet geaccepteerd zullen worden door een eventuele regering onder leiding van Syriza.

Mitsotakis deelt de mening niet dat Syriza zich tegenwoordig milder opstelt dan in het verleden. “Ik zie nog steeds dezelfde partij, met dezelfde mensen en dezelfde politiek die leidt tot verdeeldheid. Ongeveer 40 procent van het kader van Syriza zou het niet erg vinden om uit de euro te stappen”.

Bron: ANP via Nu

Twijfels over Dijsselbloems loyaliteit aan Nederland

CDA-leider Sybrand van Haersma Buma denkt dat minister van Financiën Dijsselbloem loyaler is aan Brussel dan aan Nederland.

Dijsselbloem is naast minister immers ook eurogroepvoorzitter. Waarom zei de minister anders zo snel dat Nederland sowieso de naheffing van 642 miljoen gaat overmaken, tenzij de cijfers niet kloppen? Buma vreest voor de Nederlandse onderhandelingspositie: ‘Hij is min of meer bezig met betalen. Tactisch is dit heel dom. Brussel kijkt ook mee en weet al dat hij over de brug komt’.

Dijsselbloems voorwaarde om voor betaling inzicht te krijgen in de Brusselse rekenmethode, maakt geen indruk. Als de cijfers kloppen, zal Dijsselbloem gewoon betalen, zo liet hij de Kamer al weten.

Dijsselbloem is ook eurogroepvoorzitter en behartigt daarom niet alleen de belangen van Nederland in Brussel. Als eurogroepchef is het onder meer zijn taak te waken over de naleving van de Europese afspraken. In de Tweede Kamer spreekt echter niemand anders dan CDA-leider Buma over de dubbele pet van ‘s lands minister van Financiën.

Buma bepleit een aansluiting bij de Britten: ‘Die spelen het hard en ik denk dat ze ver kunnen komen. Maar Nederland is weer gekke henkie die weer braaf betaalt’. Buma verwacht kennelijk dat de Britten door hun harde houding een betere onderhandelingspositie hebben, en dus mogelijk nog een mooie korting kunnen bedingen. Door de snelle toezegging van Dijsselbloem om de factuur, mits deze klopt, te betalen, is er feitelijk geen onderhandelingsruimte meer met Brussel.

Lees verder op Politalk

Een stresstest waar je niet gestrest van raakt

De stresstest van de Europese banken op last van de ECB heeft weinig zwakke broeders opgeleverd. Zelfs in het ‘rampenscenario’ overleefde een overgrote meerderheid de test. Maar ook het ‘rampenscenario’ is een zacht eitje.

Van de stresstest die de ECB op de 130 belangrijkste banken uit de eurozone heeft losgelaten, kan geen bankier gestrest zijn geraakt. De test is uitgevoerd om het Europese publiek rijp te maken voor overdracht van nationale bevoegdheden naar Brussel/Frankfurt. Het officiële doel was om te bezien in hoeverre de 130 belangrijkste banken in de jaren 2014 tot en met 2016 bestand zijn tegen financiële schokken. Van deze periode is al bijna een derde voorbij en gedurende deze periode zijn deze banken bestand gebleken tegen financiële schokjes. Het meest schokkende was de absurde renteverlaging door de ECB. Die renteverlaging was bedoeld om de onhoudbaarheid van de Griekse en Italiaanse overheidsschulden te maskeren, maar ook om de banken te bevoordelen op kosten van pensioentrekkers, spaarders en verzekerden.

Wie daaraan twijfelt, moet kijken wat het rampenscenario van de ECB (dus ook volgens Klaas Knot) inhield. Onderdeel van het rampenscenario was een verhoging van de tienjaarsrente met 1,4%. Volgens Draghi en Knot zou het onderdeel van een ramp zijn wanneer de tienjaarsrente met 1,4% zou stijgen. Hier gaan de heren met de billen bloot. Dit betekent namelijk dat de eerder door Draghi en Knot geïnitieerde renteverlaging van meerdere procenten tot enorme voordelen voor de banken heeft geleid. En dat betekent weer (bij een verondersteld IQ van 90+) dat Draghi en Knot de afgelopen jaren bewust spaarders, pensioentrekkers en verzekerden hebben benadeeld ten faveure van de banken. Dat het Europese bankwezen tegen de schok van de renteverlaging bestand was, kan dus nauwelijks verbazing wekken.

Lees deze column van Pieter Lakeman verder op Follow the Money

Frankrijk en Italië komen weg met zachte ingrepen

De Europese Commissie is akkoord gegaan met de begroting van Frankrijk, hoewel het Franse tekort hoger zal uitvallen dan afgesproken. Niettemin zag de Commissie geen ‘ernstige gebreken’. Ook de begroting van Italië werd goedgekeurd, ondanks het feit dat de Italianen eveneens minder bezuinigen dan afgesproken.

Zo is de eerste ronde in het gevecht tussen Brussel en Parijs in een wapenstilstand geëindigd, zoals de Franse zakenkrant Les Echos schreef. Brussel eiste extra bezuinigingen, Frankrijk hield steeds vol dat het daar absoluut niet toe in staat was. Maar maandag presenteerde minister van Financiën Michel Sapin opeens een extra bezuinigingspakket van 3,6 miljard euro. Erg indrukwekkend oogde deze verzameling van meevallers en maatregelen met een onzekere opbrengst niet. Zo beloofde Frankrijk in één jaar 900 miljoen euro te verdienen met een betere bestrijding van belastingfraude.

Maar het was voldoende voor Brussel. Frankrijk heeft in elk geval gebogen. De Europese Commissie onderhandelt liever over structurele hervormingen dan te blijven steggelen over begrotingscijfers. Bovendien zou een ruzie met de grote eurolanden Frankrijk en Italië de stabiliteit van de eurozone in gevaar brengen.

Het lijkt er weer op dat de grote landen moeilijk bij de les zijn te houden, zegt Lans Bovenberg, hoogleraar economie aan de Universiteit van Tilburg. ‘Kleinere landen als Ierland en Portugal werden keihard aangepakt. Frankrijk en Italië niet. De aangekondigde extra bezuinigingen van 3,6 miljard euro zijn boterzacht. Ik had gehoopt dat Parijs met structurele hervormingen zou komen. Ik ben zelf geen voorstander van al te forse bezuinigingen, maar betreur het dat de Franse economie niet wordt versterkt.’

Lees het hele artikel op de Volkskrant