ECB lost Grieks probleem op met mediterrane boekhoudkunsten

Het was monetair econoom Edin Mujagić die ons erop wees, in de Heineken-zaal van Hotel l’Europe naast de Amsterdamse Munt. Nederland mag een maand lang niet meestemmen op de vergadering van de ECB, we hebben plaats moeten maken voor jongste euroland Litouwen. En uit deze briefing van Fitch Ratings kunnen we ondubbelzinnig opmaken wat er op korte termijn gaat gebeuren: omdat de politiek er niet in slaagt een Grieks faillissement af te wenden moet de ECB het maar doen. Dat is vooral vervelend voor Nederland, dat er net deze maand niets over te zeggen heeft.

Mujagić beschrijft het als volgt. ‘Vroeger, dus voor het eurotijdperk, duurde de Nederlandse monetaire soevereiniteit een kwartiertje. Als de Bundesbank een rentebesluit aankondigde, mocht Nederland zelf een persberichtje schrijven en erover praten, maar na een kwartier was het al duidelijk dat Nederland de stap zou volgen’. De Gulden was al gekoppeld aan de Mark, tot zover de onafhankelijkheid van de Nederlandse centrale bank. Nu hebben we een vertegenwoordiger in het ECB dus feitelijk hebben we sinds de invoering van de euro als klein land meer in de melk te brokkelen, niet waar?

Think again.

Lees dit artikel van Arno Wellens verder op 925

Oekraïne over vijf jaar klaar voor EU

De Oekraïense president Petro Porosjenko denkt dat zijn land binnen vijf jaar kan voldoen aan de voorwaarden om het lidmaatschap van de Europese Unie aan te vragen. Dat heeft hij vandaag aan het begin van besprekingen met EU-raadspresident Donald Tusk en voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie in Kiev gezegd.

Integratie bij Europa vormde de belangrijkste drijfveer voor de protesten die vorig jaar leidden tot de val van de pro-Russische president Viktor Janoekovitsj. Onder het nieuwe regime is Oekraïne een associatieovereenkomst met de EU aangegaan. Porosjenko zei dat voor Brussel een belangrijke rol is weggelegd om te verzekeren dat de koerswijziging richting Europa soepel verloopt.

‘Hulp van de EU moet helpen het vertrouwen van de Oekraïners te herstellen in de onomkeerbaarheid van Oekraïnes toekomst in de EU en de noodzaak om een soms pijnlijk maar niet onoverkomelijk proces te doorstaan’, zei Porosjenko.

Tusk zei dat de EU voor 1 januari een nieuwe vrijhandelsovereenkomst met Oekraïne in werking wil zien.

Pogingen om de van corruptie doortrokken Oekraïense economie te hervormen en meer aan Europese maatstaven te laten voldoen hebben sinds Porosjenko aan de macht kwam nog niet veel vaart gekregen. Met de belofte van ingrijpende structurele hervormingen en beperking van de overheidsuitgaven heeft Oekraïne wel miljarden euro’s aan internationaal krediet verkregen.

Lees verder op de Volkskrant

Varoufkis mag blijven, maar degradeert naar onderhandelteam

De Griekse premier Alexis Tsipras heeft een aantal wijzigingen doorgevoerd in het team dat namens de Grieken onderhandelt met de Europese geldschieters en met het Internationaal Monetair Fonds.

Het maandag bekendgemaakte besluit volgt op kritiek op het optreden van minister van Financiën Varoufakis in Riga vorige week.

De 54-jarige Varoufakis zou zich slecht hebben voorbereid op de onderhandelingen met zijn ambtsgenoten uit de overige eurolanden. Varoufakis behoudt de steun van de premier, maar volgens ambtenaren krijgt plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken Euclid Tsakalotos de leiding over het onderhandelteam.

Tsipras moet alle zeilen bijzetten om nieuw kapitaal te regelen voor Griekenland. Mocht dat geld niet gevonden kunnen worden, dan kan Griekenland eind mei niet meer aan zijn betalingsverplichtingen voldoen.
Griekse onderhandelingen Europa

De Europese Commissie, een van de gesprekspartners, wilde maandag niet reageren op de wijziging van het Griekse team. Wel zei de woordvoerster dat er maandagmiddag weer een telefonisch gesprek plaatsvindt.

Het Duitse blad Bild meldde dat Griekenland verder ook concessies heeft gedaan om tot een akkoord met de schuldeisers te komen. Zo zou onder meer het minimumloon niet worden verhoogd en zou de Griekse regering nu wel bereid zijn staatseigendommen te verkopen. Daarmee zou Tsipras terugkomen op sommige verkiezingsbeloftes.

Lees verder op Z24

De redelijkheid lijkt eerder te vinden in Athene dan in Brussel

Het Griekse drama komt alsmaar dichter bij zijn ontknoping. De Griekse overheid moet op korte termijn een aantal schulden terugbetalen maar heeft er niet de middelen toe. De geldschieters draaien de geldkraan dicht in de hoop dat Athene een knieval doet.

De Griekse regering is onredelijk, horen we nu van de ministers van Financiën, omdat ze de voorwaarden van de geldschieters niet wil aanvaarden. Die voorwaarden zijn dat de budgettaire besparingen onverkort worden doorgevoerd en dat de structurele hervormingen die zijn afgesproken met de vorige Griekse regering, worden uitgevoerd.

Maar zijn die voorwaarden wel redelijk?

De budgettaire besparingen die sinds 2011 aan Griekenland zijn opgelegd, hebben de Griekse economie in de grond geboord. Ze hebben miljoenen mensen in de werkloosheid en de armoede gedreven. Is het dan redelijk om te eisen dat saneringen worden voortgezet zoals de geldschieters dat vandaag blijven doen? En is het onredelijk dat een regering zich verzet tegen een beleid dat tot zoveel ellende heeft geleid? Volgens mij is redelijkheid eerder te vinden in Athene dan in Brussel, Berlijn en Frankfurt.

En de structurele hervormingen die Griekenland moet doorvoeren? Zijn die dan niet redelijk? Sommige zeker. Ik denk aan de noodzaak om de belastingen te hervormen zodat de rijke Grieken ook belastingen betalen. Maar andere structurele hervormingen zijn helemaal niet redelijk. Zo bijvoorbeeld eisen de geldschieters dat Athene het privatiseringsprogramma overeengekomen met de vorige regering, zou toepassen. Maar is het wel redelijk om wanneer een land aan de grond zit, te eisen dat het zijn kroonjuwelen voor een appel en een ei aan buitenlandse ondernemingen zou verkopen? Sommige bedrijven uit het noorden van Europa staan ongeduldig te wachten om te profiteren van de uitverkoop tegen soldenprijzen.

Lees deze column van Paul de Grauwe verder op De Morgen

It’s the euro, stupid!

De dreiging van een aanstaand Grieks vertrek uit de eurozone (Grexit) is de laatste weken al zo vaak en zo breed uitgemeten, dat het nieuws uit Griekenland nauwelijks nog impact heeft. De aandelenbeurzen halen hun schouders op en gaan gewoon door alsof er niets aan de hand is.

Deze situatie was ook al te zien op de obligatiebeurzen, maar daar lijkt nu wat verandering in te komen. Hoe dan ook een Grexit op korte termijn is een zeer reële mogelijkheid (en op lange termijn een gegeven). Maar de echte oorzaak, daar wordt niet over gerept in de pers.

De Griekse crisis en de problemen met de rest van de PIIGS (Portugal, Italië, Ierland, Griekenland en Spanje), staan natuurlijk niet op zichzelf. Deze houden direct verband met het eurolidmaatschap van deze landen. Het probleem met een muntunie is dat het niet anders kan dan een 1-size-fits-all beleid te voeren. Daarom moet zo’n muntunie bestaan uit gelijksoortige (homogene) landen.

Dit is gewoon een logisch gevolg, want 1-size-fits-all beleid loslaten op verschillende lidstaten, levert, per definitie, verschillende uitkomsten op. Wil men dezelfde uitkomsten van verschillende lidstaten (wat het geval is bij de eurozone), dan geldt, logischerwijs, dat ieder lidstaat zodanig beleid (maatwerk) moet krijgen zodat de uitkomsten van allen hetzelfde zullen zijn.

De oprichters van de Eurozone zagen dit probleem (deels) en besloten daarom de Maastricht criteria in het leven te roepen (staatsschuldniveau, inflatie, wisselkoersstabiliteit, overheidstekorten en rentestanden).

Maar dit is een beetje het paard achter de wagen spannen. Er werd niet gekeken waarom er verschillen waren tussen potentiële lidstaten op deze criteria (denk aan geografische ligging, aanwezigheid energiebronnen, cultuur, delfstoffen, topografie, demografie, taal, juridisch systeem, historie, politiek systeem, klimaat, economische cyclus, en zo voort).

Echter, de architecten van de eurozone waren de mening toegedaan dat als de Maastricht criteria allemaal zouden worden nageleefd, de (beoogde) lidstaten van de eurozone allemaal dezelfde dynamiek en uitkomsten zouden laten zien (allemaal zouden lijken op Duitsland dus…).

Deze begeerde convergentie (naar elkaar toe groeien) heeft echter niet plaatsgevonden. In den beginne leek het erop alsof dit wel gebeurde; immers, de economieën van de PIIGS lieten mooie groeicijfers zien. Graaft men wat dieper, dan wordt duidelijk dat deze groei gebaseerd was op krediet.

Lees deze column van Alexander Sassen van Elsloo verder op De Financiële Telegraaf >>>

DNB waarschuwt voor risico op luchtbel aandelenmarkt

Beleggers in aandelen en obligaties laten zich de laatste jaren meer beïnvloeden door het beleid van centrale banken dan door economische ontwikkelingen. Het op grote schaal laten drukken van geld jaagt de beurskoersen naar nieuwe recordhoogten. Maar die beursrecords worden niet gerechtvaardigd door de veel gematigder ontwikkelingen in de ‘echte’ economie.

Dit concludeert De Nederlandsche Bank (DNB) donderdag in een nieuwe marktanalyse op haar website. Het woord ‘zeepbel’ wordt nergens genoemd, maar DNB vestigt wel de aandacht op het feit dat de huidige relatie tussen aandelen- en obligatiekoersen erg abnormaal is. Historisch gezien bewogen deze effecten zich altijd in tegenovergestelde richting. Obligaties doen het goed als beleggers risico willen mijden, terwijl aandelen juist in waarde stijgen als beleggers méér risico willen nemen.

Maar op dit moment stijgen zowel de aandelen- als de obligatiekoersen, stelt DNB vast. Tegelijkertijd dalen de prijzen van grondstoffen al sinds 2011. De grondstoffenprijzen hebben volgens DNB ‘een sterk verband met de reële economie’. Dat geldt dus blijkbaar niet voor de prijzen van aandelen en obligaties. Met andere woorden: de huidige aandelen- en obligatiekoersen hebben weinig te maken met die ‘echte’ economie.

De oorzaak legt DNB bij de centrale banken, die sinds de kredietcrisis van 2008 biljoenen euro’s nieuw geld aan de financiële sector hebben uitgedeeld. Dit beleid van ‘kwantitatieve verruiming’ (het uitbreiden van de geldhoeveelheid in de economie) werkt dus marktverstorend. De topman van DNB, Klaas Knot, is daarom zeer kritisch over kwantitatieve verruiming. Tegen de zin van Knot en vier andere ECB-bestuurders is ook de Europese Centrale Bank in maart begonnen met grootschalige geldcreatie. De ECB gaat de komende anderhalf jaar 1,1 biljoen euro extra in omloop brengen.

Al voordat de ECB dit besluit in januari nam, wees Knot op de gevaren ervan. In het Duitse weekblad Der Spiegel distantieerde hij zich er bij voorbaat van: ‘Ik ben bang dat dit plan ongewenste bijwerkingen heeft. Ik vrees dat we met zulke interventies de prijzen van diverse beleggingen zodanig verstoren, dat deze niet meer aansluiten bij de economische werkelijkheid.’

Lees dit artikel van Yvonne Hoffs verder op de Volkskrant

Nederland zakt op lijst van gelukkigste landen

Nederland is drie plaatsen gezakt op de ranglijst van ‘gelukkigste landen’ van de Verenigde Naties. Stond ons land in de vorige editie, die in 2013 werd gepubliceerd, nog op plek vier, nu moet genoegen genomen worden met een zevende plek en krijgt ook een iets lager rapportcijfer: van een 7,5 naar een 7,4.

De onderzoekers hebben onder meer gekeken naar de jaren die mensen gemiddeld in gezondheid leven, of mensen iemand hebben op wie ze kunnen rekenen en de vrijheid om levenskeuzes te maken. Ook vrijgevigheid, corruptie en het bruto binnenlands product (bbp) per hoofd van de bevolking tellen mee. Gekeken is naar de periode tussen 2012 en 2014.

De Zwitsers leven in het gelukkigste land van deze wereld. Die plek hebben ze afgepakt van Denemarken, dat nu op plek drie staat. Nummer twee IJsland maakt de top drie compleet. Duitsland staat slechts op de 26e plaats.

De landen in de Top 3 hebben drie overeenkomsten: Ze zijn Europees, klein, en hebben geen euro. Twee ervan zijn geen lid van de EU. Ergo: het dreigement dat een land dat uit de euro of de EU stapt verdoemd is, is hiermee wel ontkracht.

Bron: Nu