Die QE van ECB? Wat moeten we daar nu mee?

Er blijkt verwarring te bestaan over wat QE (Quantitative Easing) van de Europese Centrale Bank (ECB) nu precies betekent. FTM doet een poging om helderheid te scheppen in een Babylonische spraakverwarring.

Om wat er bij QE precies gebeurt in ‘gewone mensentaal’ uit te leggen is een hele uitdaging. In de volksmond wordt doorgaans gesproken over ‘de geldkraan aanzetten’. Daarmee wordt dan bedoeld dat er nieuw geld in de vorm van bankbiljetten en munten in omloop worden gebracht. Weer anderen spreken over ‘asset swaps’: er worden simpelweg financiële activa (obligaties tegenover contant geld) geruild, per saldo blijft de geldhoeveelheid in omloop gelijk. Ook onder monetair economen bestaat er geen consensus over wat er nu precies gebeurt met de QE-plannen van meneer Draghi. De één zegt dat er wel degelijk sprake is van geldverruiming, de ander beweert dat de QE plannen van de ECB zonder fiscale overdrachten tussen landen kan plaatsvinden. Wie heeft er nu gelijk?

Lees de uitleg van Jean Wanningen verder op Follow The Money
En voor wie nog meer wil weten zie op Money for Nothing

Opkopen van staatspapier nog knap lastig

Nationale centrale banken beginnen volgende maand met het maandelijks opkopen van staatsobligaties van hun eigen overheden. Maar wie gaat die stukken eigenlijk verkopen?

In Nederland overheerst scepsis onder mogelijke verkopende partijen. ING-topman Wilfred Nagel zei meteen al dat zijn bank geen staatspapier gaat verkopen. Pensioenuitvoerder APG volgde. En nu heeft ook Rabobank zich bij deze schare critici aangesloten.

Niet alleen zeggen deze financiële partijen dat ze geen staatsobligaties gaan verkopen. Ze twijfelen ook openlijk aan het nut van de operatie, net als DNB-president Klaas Knot. „Wat betreft onze inschatting van de effectiviteit zitten we meer in het kamp-Knot dan in het kamp-Draghi”, stelde APG Asset Management. Financieel bestuurder Bert Bruggink van de Rabo zei in het FD: „Ik vind deze stap van de ECB dramatisch en steun de kritische opvattingen van Klaas Knot.”

Dat schiet niet op. De ECB koopt nu al verpakte leningen en gedekte obligaties. Door staatsobligaties hieraan toe te voegen zou de opkoopactie in totaal uit moeten komen op €60 mljard per maand. Ieder zijn deel. DNB voor bijna 6%, Bundesbank ruim 25%, Banca d’Italia voor 17,5%, Banco de España voor 12,5%.

Voor Noord-Europese instellingen lijkt verkoop echter niet heel aantrekkelijk. Banken hebben te maken met liquiditeitseisen en moeten daarom staatsobligaties aanhouden. Pensioenfondsen zouden kunnen verkopen maar weten van gekkigheid niet wat ze met de cash zouden moeten doen. Zeker niet als ze daarover een negatieve rente moeten betalen.

Dat noordelijke centrale banken daardoor hun opkoopdoelstelling niet halen, zou een voorbarige conclusie zijn. „Uiteindelijk heeft elke verkoper zijn prijs”, luidt het in ECB-kringen.

Voor Zuid-Europese instellingen is het verhaal echter heel anders.

Lees deze column Martin Visser verder op De Financiële Telegraaf

Wie maakt Draghi los?

Het wil nog niet echt vlotten met het aanzetten van de geldpers door de Europese Centrale Bank, want de grootste pensioenbelegger van Nederland wil staatspapier niet inruilen voor vers geld.

President Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB) heeft een probleem, maar waarschijnlijk vind president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) dat niet heel erg. Pensioenuitvoerder APG heeft laten weten niet van plan te zijn de staatsleningen in portefeuille te gaan verkopen nu de ECB tegen de zin van Knot in heeft aangekondigd staatsleningen te willen opkopen in het kader van ‘monetaire verruiming’. “De posities die we nu hebben, houden we aan”, zei een zegsman van APG tegen De Telegraaf.

APG, dat onder meer de activa van pensioenreus ABP beheert, gaf een aantal redenen op waarom het niet aan Draghi wil verkopen: de obligaties leveren rente op, zorgen voor diversificatie en risico-afdekking en worden gebruikt als onderpand voor derivatentransacties. Bovendien weet APG niet hoe het de verkoopopbrengsten goed kan herbeleggen.

APG heeft de mond vol over waarom het zijn staatsobligaties niet wil verkopen aan Draghi. Er is echter maar één reden waarom APG niet verkoopt en die wordt niet (expliciet) genoemd: APG verwacht dat het aanzetten van de geldpers niet gaat werken in het aanjagen van de groei en de inflatie. En het probleem voor Draghi is dat de meeste beleggers er net zo over denken.

Lees dit artikel van Arne Petimezas verder op Z24

Europa in de uitverkoop

De worst die de centrale banken ons thans voor de neus houden is dat negatieve rentes en stijgende aandelenkoersen goed zijn voor de iedereen. ‘Logische’ conclusie is dan dus: hoe negatiever de rentes zijn en hoger de aandelenkoersen zijn hoe beter het met de economie gaat. Maar waarom worden de superrijken alleen maar rijker en alle andere mensen alleen maar armer?

Waarom stijgen de lonen niet? Waarom stagneert de wereldeconomie al sinds 2007? Op die vragen hebben de centrale banken geen antwoord en wimpelen ze af met dat het allemaal goed komt in de nabije toekomst. Dit mantra houden ze overigens al enkele jaren vol. Maar de realiteit is dat de te verwachten economische groei iedere keer neerwaarts moet worden bijgesteld. De afgelopen weken verlaagden de Wereldbank en het IMF opnieuw hun ramingen.

We moeten maar voor zoete koek het tovermiddel van de centrale banken slikken en geloven dat ze het beste met ons voorhebben. De tovenaars van de centrale banken zijn echter slechts illusionisten die met hun trucs ons een rad voor de ogen draaien. De negatieve rente en daaraan gekoppeld de dalende valuta’s ondermijnen de koopkracht van de bevolking. De illusionisten van de centrale banken gebruiken deze truc om tijd te ‘kopen’. De astronomische hoge schuldenberg die nooit meer terug betaald kan worden hangt als een molensteen om hun nek. Steeds meer beleggers doorzien de truc van de centrale banken en parkeren hun zuurverdiende geld in een veilige haven en zijn zelfs bereid om daarvoor een vergoeding te betalen.

Lees deze column van Jan van Gemeren verder op De Telegraaf

The wrong type of QE

The European Central Bank has launched its QE programme, which is planned to print €1.1 trillion (that’s €1,100,000,000,000) of money in the Eurozone over the next two years.

Let’s put this number in context. The EU tax gap – that is money unpaid because of tax avoidance and tax evasion over this period will be bigger than that. I have estimated this loss to exceed €1 trillion a year.

And let’s also contextualise this: the EU as a whole has GDP of €13 trillion.

However looked at then the QE programme that has been announced is enormous. So why do it? The aim is simple: it is stated that the aim is to create inflation of 2% when the Eurozone is currently suffering deflation which could become endemic if not addressed.

But, and there is an enormous but to this, whilst the QE programme might achieve the goal of inflation (and might not) whether it does so or not the cost will be enormous.

I stress, I am not opposed to money printing, which is what this programme is.

Nor am I opposed to central banks buying government debt (which I suspect the vast majority of this will be) knowing it will never sell it again, which permanence is inevitable in the current case because there is no situation that I can foresee where markets will ever have the capacity to reacquire the debts now to be purchased by the ECB.

Let’s then be under no illusion: this is a debt cancellation programme through the creation of new money and those who suggest otherwise are as deluded as those who think Greece will now repay all its national debt. All if that is fine, acceptable, and indeed what is needed right now to restore inflation.

What is not needed though is the consequence of this particular type of QE programme which will buy back debt from banks and other financial institutions. These organisations have in recent years proved themselves entirely clueless in the art of investing money for social benefit. Despite this the QE programme will leave these bodies awash with cash. There are inevitable consequences.

First, because these bodies only invest in the private sector and there is no demand for new cash for private sector investment in the EU, or beyond it, this money will not be invested in new productive capital. Not a new job will be created as a result. Not a single social need will be met. Instead the money will be used for speculation. That may be in stock markets, but as much will be in commodities, and because all players in these markets will have more money to gamble the result is inevitable: asset prices will rise, significantly and artificially. This will not be the market at play, this will be distortion. There will be a boom. A bust will follow.

Lees verder op Tax Research

Draghi verrast vriend en vijand

Donderdag heeft de Europese Centrale Bank dan het langverwachte startsein gegeven voor een omvangrijk opkoopprogramma van staats- en bedrijfsleningen. De bedoeling daarvan is om de economische groei aan te wakkeren en de inflatie in de eurozone naar 2 procent te brengen. De hamvraag is: gaat dit lukken?

Laat Mario Draghi maar schuiven. Hij weet als geen ander hoe hij de financiële markten moet verrassen. Na diens eerdere ‘whatever it takes to preserve the euro’, heeft de Italiaan gisteren weer een huzarenstukje uitgehaald door een opkoopprogramma aan te kondigen van minimaal 1140 miljard euro. De president van de politiek strikt onafhankelijke Europese Centrale Bank (ECB) kondigde aan dat de ECB per 1 maart maandelijks 60 miljard euro per maand aan bedrijfsobligaties en staatsobligaties zal opkopen tot en met september 2016, en indien nodig geacht, wellicht ook nog daarna. Een ‘open eind’ dus.

Nadat al eerder was uitgelekt dat de ECB mogelijk 50 miljard euro per maand aan leningen zou opkopen, verraste Draghi donderdag vriend en vijand alsnog door daar 20 procent overheen te gaan. Maar liefst 60 miljard euro per maand wordt er opgekocht aan leningen in zowel de private als – vooral – de publieke sector. De gevolgen van die aankondiging logen er niet om. De koers van de euro zakte onmiddellijk en ook de rentes van de zwakke eurolanden zakten.

Wat zijn de belangrijkste beslissingen van de ECB?
– maandelijks zestig miljard euro opkopen leningen (privaat en publiek);
– aankopen omvatten zowel ABS als covered bonds;
– aankoopprogramma begint 1 maart tot en met september 2016, indien nodig langer totdat 2 procent inflatie doelstelling bereikt is;
– niet meer dan een derde van uitstaande schuld euroland wordt gekocht, met maximaal een kwart van de uitgegeven lening.

Deze besluiten van de ECB zullen een enorme geldverruiming tot gevolg hebben. Niet iedereen binnen het bestuur van de ECB was hierover enthousiast. Naar verluidt stemden onze eigen Klaas Knot, natuurlijk Jens Weidmann van de Duitse Bundesbank en ook de Oostenrijker Nowotny en de president van de Letse centrale bank tegen. Maar dat was niet genoeg. Binnen het bestuur van de ECB geldt: one man, one vote. En dus hebben de netto betalers – Nederland en Duitsland – het nakijken.

De vraag dient zich aan: mag en kan dit allemaal wel?

Lees dit artikel van Jean Wanningen verder op Follow The Money

Klaas Knot moest vandaag wel erg diep bukken voor Mario Draghi

Mooi staaltje ambtenarees in Frankfurt vandaag. De officiële persverklaring van de ECB staat hier. Mannen zijn er niet goed in, tussen de regels doorlezen, maar in dit document en de antwoorden tijdens de persco zit twee erg duidelijke subliminal messages. Een: Die €1.080.000.000.000 komt nooit meer terug maar zo hebben we het probleem over de schutting van de volgende generatie kunnen kiepen. Twee: Klaas Knot was furieus over deze diefstal dus Draghi heeft hem tijdens de vergadering de deur gewezen.

In de tekst hierboven staat het niet maar toch hebben we het Draghi horen zeggen: per keer dat een failliete staat nieuwe schuldbewijzen gaat verkopen neemt de ECB daar een stukje vanaf. Volgens Draghi zijn markten veel te pessimistisch in hun pricing van staatsobligaties dus met gedrukt geld wordt die fout gecorrigeerd. Tot zover het idee van een markteconomie. Maar van elke uitgifte zal de ECB maar 25% kopen, en van elk failliet land mag de ECB nooit meer dan 33% van de schuld bezitten.

Slechts een scherpe journalist stelt de vraag: waarom?

Lees dit artikel van Arno Wellens verder op 925

Ook de moeite waard:

Reactie van Sybrand Buma (CDA)die aan duidelijkheid niets te wensen over laat (audio)

Economen Jaap van Duijn en Geert Noels maken korte metten met de beslissing van de ECB (video)

En deze tweet van Wim de Bie is briljant:

Het lijkt erop dat de EU wordt bestuurd in Frankfurt

Als de geldpers toch moet draaien laat de Europese Centrale Bank (ECB) dan donderdag 3.000 euro overmaken (of een jaar lang elke maand 250 euro) aan iedere burger in de eurozone. Wie een bankrekening heeft, krijgt het bedrag daarop bijgeschreven. Wie die niet heeft, zoals baby’s, daklozen, klaplopers en illegalen, kan een cheque afhalen bij het dichtstbijzijnde adres. Het is een beter idee dan het vetmesten van de banken, zoals de ECB nu wil doen.

De eurozone telt 335 miljoen inwoners. Indien zij allemaal 3.000 euro extra cash krijgen, komt dat neer op 1.000 miljard euro. Dat is ongeveer het bedrag dat de ECB in totaal wil besteden aan de zogenoemde kwantitatieve verruiming waarmee de balans moet worden opgekrikt. Komende donderdag moeten er knopen worden doorgehakt, waarbij allerlei ingewikkelde compromissen worden bedacht om de negentien kikkers van de eurozone in dezelfde kruiwagen te houden. De bedoeling is dat de ECB na bedrijfskredieten en hypotheken ook staatsobligaties bij financiële instellingen zoals banken gaat opkopen. Dat moet de economie in de eurozone de broodnodige impuls geven.

Alleen zijn er twijfels of deze injectie enig effect heeft. Als het bedoeld is om de rente nog verder te laten dalen hoeft het niet meer. De rente nadert vanzelf al bijna het nulpunt. Als het is om de consumptie te stimuleren, dan is de vraag of het geld ook bij de consumenten terechtkomt. De banken kunnen de extra liquiditeiten lekker zelf houden, waardoor ze hun buffers versterken.

Risico is dat al het geld in aandelen of vastgoed wordt gestoken waardoor een nieuwe zeepbel ontstaat die de kiem legt voor een nieuwe crisis.

Lees deze column van Peter de Waard verder op de Volkskrant