Hilarisch! Kamer tegen opkopen staatsleningen door ECB

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil niet dat de ECB staatsleningen gaat opkopen van eurolanden. Dat is bijzonder geestig, want dat doet helemaal niet ter zake. Allemaal mosterd na de maaltijd en slechts voor de bühne, want de politiek (niet u, u heeft in meerderheid tegen gestemd) heeft in deze onze soevereiniteit reeds lang overgedragen. U kunt slechts zwijgzaam toezien hoe de ECB probeert om op uw kosten de financiële markten, Vak Zuid en de euro overeind te houden.

Het leidt mogelijk tot een spreiding van risico’s en een herverdeling onder de negentien eurolanden die ongewenst is. “Geen verstandige zaak”, zei VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra dinsdag.

Ook CDA, PVV, ChristenUnie en de SP zijn tegen een opkoopprogramma door de ECB. Overigens is nog niet duidelijk waartoe de bank donderdag precies gaat besluiten.

Als de risico’s niet bij de eurolanden zelf, maar bij de ECB in Frankfurt worden gelegd, dan is de VVD daar op tegen. Dat kan ertoe leiden dat eurolanden opdraaien voor verliezen elders. Als het risico alleen komt te liggen bij de landen waarvan de leningen worden opgekocht, speelt dat probleem niet en kan de VVD ermee leven.

Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën wilde dinsdag niks zeggen over het mogelijke besluit donderdag. Hij wees op de onafhankelijkheid van de ECB. Ministers moeten zich niet met het beleid bemoeien.

De VVD begrijpt die opstelling, maar vindt dat het parlement er prima een uitspraak over kan doen. In de hoop dat dat signaal wordt gehoord door de president van De Nederlandsche Bank of andere centrale bankiers.

Dijsselbloem noemde het bij RTL Z bijzonder dat de Franse president François Hollande maandag al meldde wat de ECB gaat doen. “Dat kan natuurlijk helemaal niet. Het kan niet dat hij het weet, de ECB vergadert pas donderdag.”

Bron: Nu.nl

QE of het Quicksand Experiment

Terwijl in het binnenland wordt gebakkeleid over vermogens-belastingen, worden volgende week in het buitenland maatregelen genomen die de vermogens verder zullen doen ontwaarden. Tenminste, de vermogens van de gewone spaarders, want de 1 procent-top kan zich beter wapenen tegen het gelddrukken van centrale banken. ‘De geldpers’ klinkt vandaag niet modern genoeg, dus spreken we vandaag van ‘Quantitative Easing’ of ‘QE’.

De economische geschiedenisboeken laten weinig aan de verbeelding over omtrent de gevolgen van het gebruik van de geldpers. Het hoofdstuk over ‘John Law’, de Schotse econoom die Frankrijk in de vroege 18de eeuw een dosis ‘QE’ bezorgde, behoort blijkbaar niet meer tot de verplichte kennis van beslissingsnemers vandaag. Er zijn uiteraard verschillen, maar de gelijkenissen met toen zijn treffender. Frankrijk had te kampen met enorme schuldproblemen en een stagnerende economie. In plaats van structurele maatregelen, volgde men de strategie van John Law die een 18de-eeuwse versie van ‘QE’ implementeerde. Dit leidde tot een kortstondige en krachtige heropleving van de economie, maar vervolgens een even snelle en spectaculaire ineenstorting, omdat het papier niet gestoeld was op realiteit maar alleen op onhoudbare beloften.

Maar QE is blijkbaar niet meer te stoppen in Europa. Volgende week, op 22 september, zal ECB-voorzitter Mario Draghi, zich de ‘master of the universe’ kunnen voelen door de nucleaire financiële knop in te drukken, en de geldpers te laten starten in Europa. Net zoals collectieve verdwazing ons plots tot oorlogen drijft, of andere ontsporingen, zo is er vandaag geen enkele reflectie over waar dit experiment start, en hoe het ooit zal stoppen.

Lees deze column van Geert Noels verder op De Tijd

ECB über alles

Het Duitse verzet tegen het opkopen van staatsobligaties door de Europese Centrale Bank lijkt gebroken.

Opsteker voor ECB-president Mario Draghi: het Europese Hof van Justitie zal zoals verwacht hoogstwaarschijnlijk het nooit gebruikte obligatieaankoopprogramma OMT goedkeuren. Vanochtend zei de advocaat-generaal van het Luxemburgse hof dat het OMT, waarmee in de zomer van 2012 de Eurozone crisis bezworen is, “noodzakelijk” is en “in principe” in overeenstemming is met EU-wetgeving.

De beperkingen aan het OMT die de Advocaat-Generaal voorstelde zijn symbolisch en leggen de ECB geen strobreed in de weg om de geldpers aan te zetten en staatsobligaties op te kopen. Het advies, dat in de meeste gevallen wordt overgenomen door de rechters, komt er op neer dat de ECB de rentestanden van een lidstaat die door de obligatiemarkt wordt aangevallen en de eurozone om hulp vraagt niet compleet mag reduceren, wat overigens nooit de bedoeling was van het OMT.

Voor de Duitse hardliners die de ECB hadden aangeklaagd is het advies van de advocaat-generaal over het OMT een bittere pil. Maar ook het Duitse Constitutionele Hof, dat van mening is dat het OMT waarschijnlijk illegaal is maar de zaak toch maar voor de zekerheid maar had doorverwezen naar Luxemburg, kreeg een trap na. De advocaat-generaal zei dat de “rechtbanken voorzichtig moeten zijn als ze zich buigen over de activiteiten van de ECB”, een hint dat het Duitse hof de zaak direct had moeten voorleggen aan Luxemburg en zich niet had mogen uitspreken. ECB über alles dus.

Draghi is vanochtend in de Duitse pers het voorbereidend werk aan het doen voor het obligatieaankoopprogramma dat hij volgende week naar alle waarschijnlijkheid gaat aankondigen. Dat programma zal zwaar bekritiseert worden in Duitsland, de enige eurolidstaat waarvoor het monetaire beleid van de ECB niet te krap is. Tegen Die Zeit zei Draghi dat “we er niet zijn om een voordeel te creëren voor het ene land of het andere” en “dat sommigen in Duitsland moeten begrijpen” dat de ECB monetair beleid voert voor de gehele eurozone.

En terwijl Draghi de vijandige Duitse pers ter woord stond, brak de Duitse minister van Financiën Schäuble op een tactisch gekozen moment een lans voor de ECB-president. Schäuble zei dat de ECB goed bezig is met het monetaire beleid. Die op het oog weinig opzienbarende uitspraak moet worden gezien als stilzwijgende goedkeuring van Berlijn voor grootschalige aankopen van Europese staatsleningen door de ECB. Daarmee blijkt eens te meer dat als puntje bij paaltje komt Berlijn Draghi steunt en de Jens Weidmannen en de Klaas Knotten van de wereld het nakijken geeft.

Lees deze column van Arne Petimezas verder op Z24

Over inflatie, koopkracht en het beleid van de ECB

Volgens de ECB stevent de eurozone af op deflatie. Daarom wil de ECB een onbeperkt opkoopprogramma lanceren om de inflatie aan te wakkeren. Goed plan?

De officiële inflatie in de eurozone blijft ruim onder de inflatiedoelstelling van twee procent per jaar van de Europese Centrale Bank (ECB). Daarom heeft de ECB enkele initiatieven genomen om de inflatie aan te wakkeren, met als afgeleide wens economische groei te realiseren.

In het laatste kwartaal is de ECB begonnen met een opkoopprogramma van Asset Backed Securities (ABS) en ‘covered bonds‘ en al eerder sprak de centrale bank het voornemen uit om tot een onbeperkt opkoopprogramma van obligaties over te gaan: OMT (Outright Monetary Transactions). Dat laatste plan stuitte echter op hevig verzet van een groep Duitse professoren, die de zaak voorlegden aan het Duitse Constitutionele Gerechtshof. Dat oordeelde voorlopig dat het OMT inderdaad in strijd is met de Duitse grondwet, maar ze vroeg daarbij tevens advies aan het Europese Hof van Jusitie (EHvJ) in Luxemburg, een EU-instelling. Afgelopen woensdag werd bekend, dat de advocaat-generaal van dat hof, Pedro Cruz Villalón, ‘in principe’ geen bezwaren zag tegen dat opkoopprogramma.

Daarover zo dadelijk meer. De vragen die we ons eerst moeten stellen zijn: kloppen die officiële inflatiecijfers wel? En: is deflatie (het omgekeerde van geldontwaarding) wel zo slecht? En ook: is de voornaamste taak van de ECB niet veel meer het handhaven van prijsstabiliteit? En, last but not least, hoe staat het eigenlijk met onze koopkracht van de afgelopen jaren?

Misschien is het goed om met die laatste vraag te beginnen.

Lees dit artikel van Jean Wanningen verder op Follow The Money

President DNB zegt niet categorisch ‘nee’ tegen de opkoop van staatsobligaties

Klaas Knot, de president van De Nederlandsche Bank, heeft ernstige bedenkingen bij de plannen van ECB-president Mario Draghi om de geldpers aan te zetten. Hij zal daar tijdens de volgende ECB-vergadering alleen onder strikte voorwaarden mee instemmen, laat Knot blijken in een interview met de Volkskrant.

Het is de politiek die moet beslissen over het verdelen van budgettaire risico’s binnen de eurozone. Niet wij (het ECB-bestuur – red.). Zij zijn gekozen volksvertegenwoordigers en bestuurders, wij zijn technocraten…. Zolang de Europese politiek niet bereid is meer risico’s in de eurozone te delen, past het ons niet om via de achterdeur zelf zo’n besluit te nemen.’

Knot schaart zich met deze uitspraak onder de sceptici in het ECB-bestuur, de factie die liever niet wil dat de Europese Centrale Bank op grote schaal staatsobligaties van eurolanden gaat opkopen. Een meerderheid in het 25-koppige ECB-bestuur stuurt daar juist nadrukkelijk op aan. Op 22 januari, de datum van de volgende bestuursvergadering, zal waarschijnlijk een besluit vallen.

De ECB-bestuurders die voor het opkopen van staatsschulden zijn, zien dit als enige manier om de Europese economie uit het moeras te trekken en de inflatie te verhogen. Alleen door veel staatsobligaties te kopen kan de ECB snel honderden miljarden euro’s ‘gratis geld’ in de economie pompen. De voorstanders van deze ‘kwantitatieve verruiming’ gaan ervan uit dat de (al zeer lage) rentes op de Europese staatsschulden nog verder dalen als de ECB zich als koper op deze markt meldt. Overheden zijn dan geld kwijt aan rente en hebben dan meer ruimte om te investeren. De euro zal verzwakken ten opzichte van andere valuta. Daarvan zal de Europese export profiteren. De geldstroom uit Frankfurt zal de inflatie opjagen, waardoor staatsschulden sneller wegsmelten. Veel economen vinden inflatie een betere manier om van schulden af te komen dan bezuinigen.

Voor Klaas Knot heeft dit plan vooral nadelen. Hij vreest dat de eurolanden met hoge schulden hun hervormingsplannen op een laag pitje zetten als de ECB hun staatsschulden opkoopt. Knot in de Volkskrant: ‘In Noord-Europa blijft een diep wantrouwen bestaan over de bereidheid van Zuid-Europa om pijnlijke binnenlandse hervormingsmaatregelen te nemen en zo economisch sterker te worden. Wat dan dreigt is een transferunie waarbij structureel geld gaat van noord naar zuid. Dat is natuurlijk nooit de bedoeling geweest.’

Lees van Yvonne Hofs verder op de Volkskrant waarom die transferunie er toch gaat komen

Draghi speelt met vuur (3)

Het feuilleton gaat door. En in deze aflevering: hoe banken geen trek hebben in extreem goedkoop geld. En hoe dat koren op de molen is voor Mario Draghi en zijn QE-kornuiten bij de Europese Centrale Bank (ECB).

Vandaag was de tweede ronde van bankensteun, de zogeheten TLTRO. Eerder hadden we al LTRO, dat was bijna gratis geld waarmee banken lucratieve handel mee mochten drijven. TLTRO is targeted (vandaar de T) en mag alleen gebruikt worden voor kredietverlening. En wat blijkt? Banken pruimen het niet. Ondanks de extreem lage rentevergoeding van 0,15%.

Hoeveel duidelijker wil je het hebben? Deze tweet plus grafiek van Robeco-analist Jeroen Blokland says it all.

En dus komt de geldpers van Draghi piepend en krakend tot stilstand. Maar dat is niet de bedoeling van de vrijgevige Italiaan. Er móet en zál geld in die verdraaide economie gepompt gaan worden.

Lees verder op de blog van Martin Visser

Gaat Draghi Italië redden op kosten van Noord-Europa?

Italien befindet sich in einem kritischen Zustand. Die Regierung von Matteo Renzi hat bisher – ähnlich wie jene von Francois Hollande – keinerlei Reform-Absichten erkennen lassen. Eine Diskussion in der EZB zeigt: Die Italiener verlassen sich auf den einsamen Retter Mario Draghi. Die Banken Italiens werden die Haupt-Begünstigten der nächsten Geldschwemme. Das Risiko wandert in Richtung Norden.

Italiens Kreditwürdigkeit wurde am Freitag von Standard & Poor’s von BBB auf „BBB -“ herabgesetzt und nähert sich damit dem Ramsch-Niveau. Und dies trotz der Hoffnung auf Staatsanleihenkäufe durch die EZB, vornehmlich aus Italien. Standard & Poor‘s begründet die Herabstufung mit der Prognose eines deutlichen Anwachsens des italienischen Schuldenbergs in den kommenden Jahren.

Schon Ende dieses Jahres schwillt Schätzungen zufolge Italiens Staatsverschuldung auf 135 Prozent gemessen an der Wirtschaftsleistung an.

Italien befindet sich in der Rezession. Im zweiten Quartal 2014 war die Wirtschaft um 0,2 Prozent geschrumpft und dies zum zweiten Mal in Folge.

Einem Bericht von Reuters zufolge plant EZB-Chef Draghi, das QE-Programm (Quantitative Easing) einschließlich der ABS-Papiere deutlich über 1.000 Milliarden Euro auszuweiten.

Offenbar gibt es im EZB-Rat eine Diskussion darüber, vorrangig Staatsanleihen aus Italien zu kaufen. Bisher war angedacht, Bonds von allen Staaten im Euroraum gleichermaßen aufzukaufen, bzw. entsprechend den EZB-Kapitalquoten. Dies hätte bedeutet, dass vorrangig deutsche Anleihen, danach französische und erst an dritter Stelle italienische Anleihen von der EZB gekauft werden sollten.

Draghi hätte sich damit dem Vorwurf der monetären Staatsfinanzierung entzogen. Gleichwohl werden durch ein breit angelegtes Staatsanleihen-Kaufprogramm (OMT) Risiken zwischen den Euro-Ländern umverteilt. Für eine solche Umverteilung gibt es kein EZB-Mandat.

Doch nun steht auf der Agenda, vorzugsweise italienische Staatsanleihen in die EZB-Bilanz aufnehmen, vorgeblich wegen der höheren Zinsen die Italien im Gegensatz zur Verzinsung deutscher Bonds (Spreads) zahlen muss.

Die Zinsen für Bonds im Euroraum wurden ohnehin nach unten gedrückt, nachdem Draghi mit seiner Ankündigung „whatever it takes to save the Euro“ die Märkte beruhigt hatte, indem er damit versicherte, den Banken und Anlegern ihre Investitionen in Bonds auch aus Krisenländern wie Italien abzunehmen.

Sollte sich Draghi im EZB-Rat durchsetzen, so könnte er tatsächlich bevorzugt italienische Staatsanleihen in die Bilanz aufnehmen.

Damit würde Draghi vorrangig italienischen Banken entlasten. In deren Bilanzen befinden sich Staatsschuldpapiere im Volumen von knapp 400 Milliarden Euro, die beim Banken-Stresstest als „risikolos“ eingestuft wurden.

Lees verder op DWR

Draghi speel met vuur (2)

Ik kan er wel een feuilleton van maken. Mario Draghi, de president van de Europese Centrale Bank, blijft met vuur spelen. Naar aanleiding van een speech van zijn vicepresident schreef ik al zoiets.

Vandaag zette hij zijn missie voor QE, quantitative easing, stevig door. Hij lijkt steeds minder aan te trekken van de zes tot acht ECB-bestuurders die tegen het opkopen van staatsobligaties zijn. IJzerenheinig zet hij in op dit wondermiddel. De markten rekenen er nu eenmaal op en Draghi wil blijkbaar graag leveren.

Vorige maand was er veel reuring na een bericht van persbureau Reuters. Daarin lekten centrale bankiers over de interne discussies. Dat leidde tot de nodige commotie waarop Draghi met zijn 23 collega’s in Frankfurt met een unanieme verklaring kwamen. De ECB wilde daarmee de indruk wekken dat het weer pais en vree was.

Waar gaat het om? De ECB heeft een reeks steunmaatregelen genomen. Ze verleent bankensteun (TLTRO) en koopt verpakte leningen (ABS) en obligaties (covered bonds) op. Draghi zei dat dit zou leiden tot een vergroting van de bankbalans tot het niveau van 2012. Omgerekend: € 1000 miljard.

Aanvankelijk was dit slechts een “verwachting”, dus de ECB was er niet op af te rekenen. En het zou de ECB niet dwingen meer te doen (QE bijvoorbeeld) als de verwachting niet zou worden gehaald. In latere bijeenkomsten sprak Draghi ineens van een “doel”. Daarmee zou de deur naar QE wel degelijk wagenwijd open te staan. Want wordt het doel niet gehaald, dat moet de ECB wel andere munitie inzetten.

Lees verder op de blog van Martin Visser