OMG: nu gaat Griekenland het ook nog hebben over soevereiniteit!

De nieuwe Griekse Minister van Financiën, Yanis Varoufakis (hoogleraar economie en blogger) schrijft er over op zijn website:

A question of respect (or lack thereof)… – the Greek veto over Russia that never was

On the first day in our ministries, the power of the media to distort hit me again. The world’s press was full of reports on how the SYRIZA government’s first foreign policy ‘move’ was to veto fresh sanctions on Russia. Now, I am not qualified to speak on foreign affairs but, nonetheless, I must share this with you at a personal level. Our Foreign Minister, Nikos Kotzias, briefed us that on his first day at the job he heard in the news bulletins that the EU had approved new sanctions on Russia unanimously. The problem was that he, and the new Greek government, were never asked! So, clearly, the issue was not whether our new government agrees or not with fresh sanctions on Russia. The issue is whether our view can be taken for granted without even being told of what it is! From my perspective, even though (let me state it again) I am certainly not qualified to speak on foreign affairs, this is all about a question of respect for our national sovereignty. Could journalists the world over try to draw this important distinction between protesting our being neglected from protesting the sanctions themselves? Or is this too complicated?

Zo! Bam! Het worden interessante tijden…

Nieuwe Griekse regering gooit roer radicaal om

Duizenden ontslagen ambtenaren krijgen hun baan terug, bezuinigingen worden ongedaan gemaakt, het minimumloon verhoogd en privatiseringen teruggedraaid. Bij de eerste ministerraad van het nieuwe Griekse kabinet van premier Alexis Tsipras werden vandaag direct spijkers met koppen geslagen.

Het is nog onduidelijk hoeveel van de ontslagen ambtenaren hun baan terug krijgen. Alleen al in 2014 werden er in het kader van de bezuinigingen 9500 ontslagen. Verder wil de nieuwe regering het minimumloon verhogen, de dertiende maand voor gepensioneerden herinvoeren en de privatisering van nutsbedrijven en havens terugdraaien nog voordat deze goed en wel op gang is gekomen. Het nieuwe kabinet draait daarmee, zoals beloofd, maatregelen van de vorige regering terug.

De nieuwe regering in Athene wil naar eigen zeggen geen breuk met geldschieters zoals de EU, maar ook geen volledige onderwerping. Het plan van Tsipras is om de terugbetaling van de miljardenschuld te koppelen aan economische groei. De bezuinigingen stoppen per direct, de terugbetalingstermijn wordt met tientallen jaren verlengd waardoor de lasten voor de Griekse burgers verminderen.

Direct volgde ook de eerste botsing tussen de de EU en de Griekse regering. De Grieken vielen over een verklaring waarin werd gesteld dat sancties tegen Rusland mogelijk worden uitgebreid. Volgens de regering-Tsipras was Athene niet geraadpleegd over de verklaring en had eerder veranderingen in de formulering aangemeld. Een woordvoerder van EU-president Donald Tusk verklaarde echter dat alle 28 lidstaten ‘zoals altijd’ waren geraadpleegd.

Lees het hele artikel op Trouw

Al twee eeuwen lang is Griekenland een van de grootste wanbetalers. Eén land maakte het bonter: Duitsland.

Helaas heren, we zijn failliet!’ zo vertelde de Griekse premier Charilaos Trikoupis aan het parlement. Een wereldwijde depressie had zojuist een gapend gat in de Griekse begroting geslagen. Er was geen andere optie dan voor de vierde keer die eeuw de betalingen aan de schuldeisers uit te stellen.

Die Europese crediteuren reageerden woedend. Met name in de Duitse pers waren felle commentaren te lezen – er werd voorgesteld om Griekenland maar gewoon onder curatele te stellen. Het was welletjes geweest met die luie Grieken; ze waren door en door onbetrouwbaar. Er moest hoe dan ook meer grip komen op de financiële handel en wandel van deze notoire wanbetaler.

Vier jaar later was het zover. Griekenland was opnieuw genoodzaakt zich voor financiële hulp tot Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk en andere Europese landen te wenden. Die hulp kwam, maar op voorwaarde dat alle schulden alsnog betaald zouden worden én er een internationale financiële commissie in Athene geïnstalleerd zou worden. Een commissie die vergaande bevoegdheden kreeg om de staatsfinanciën op orde te brengen. Griekenland moest en zou tot betaling worden gedwongen.

We schrijven 1897.

Soms rijmt de geschiedenis niet, maar herhaalt ze zich gewoon letterlijk. Net als het zich vandaag de dag moet schikken naar de eisen van de trojka kwam Griekenland in 1897 onder toezicht te staan. Uiteindelijk zou het maar liefst veertig jaar duren voordat deze commissie haar biezen pakte. Niet uit vrije wil, en al helemaal niet omdat de schulden waren afbetaald, maar omdat Duitse tanks het land binnenrolden.

Dit is niet zomaar een historisch weetje. Wie iets wil begrijpen van de Griekse schuldencrisis die sinds 2010 de Europese eenheid bedreigt, die doet er goed aan de woorden van de Spaans-Amerikaanse schrijver George Santayana te onthouden: ‘Zij die zich het verleden niet kunnen herinneren, zijn gedoemd het te herhalen.’

Lees dit artikel van Jesse Frederik verder op De Correspondent

De grexit vond dertig jaar geleden al plaats

Als onderdeel van het koninkrijk Denemarken werd Groenland lid van de Europese Economische Gemeenschap (EEG) in januari 1973. Een referendum wees uit dat de Denen erbij wilden horen. Alle Denen? Neen, de Groenlanders stemden met zo’n 70% tegen het lidmaatschap, maar ze moesten zich schikken naar de nationale meerderheid. Enkele jaren later verwierf het eiland een grote autonomie waardoor de weg openlag om het lidmaatschap van de EEG te herbekijken.

In 1982 werd de bevolking van Groenland geraadpleegd en 53% van de bewoners stemden tegen een verderzetting van het EEG-lidmaatschap. De bevolking, die grotendeels van de visvangst leeft, ergerde zich blauw aan de Europese visserijregelgeving. Op 1 februari 1985 was het eiland niet langer een onderdeel van de Gemeenschap, maar het behield de officiële status van Overzees Gebied van de EEG waardoor het een bevoorrechte economische partner bleef.

De Groenlanders zijn vandaag best een tevreden volk. Het eiland heeft een hoger gemiddeld inkomen per inwoner dan het VK, Frankrijk en zelfs Duitsland. De economie van Groenland geniet van de vrije handel met de EU zonder onderworpen te zijn aan de Europese decreten en de bijbehorende bureaucratie. Op dit moment is vooral het thema van volledige politieke zelfstandigheid het onderwerp van debat. Een mogelijke terugkeer naar de EU is voor de Groenlanders het laatste van hun zorgen.

Harry de Paepe / Doorbraak

Wie maakt Draghi los?

Het wil nog niet echt vlotten met het aanzetten van de geldpers door de Europese Centrale Bank, want de grootste pensioenbelegger van Nederland wil staatspapier niet inruilen voor vers geld.

President Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB) heeft een probleem, maar waarschijnlijk vind president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) dat niet heel erg. Pensioenuitvoerder APG heeft laten weten niet van plan te zijn de staatsleningen in portefeuille te gaan verkopen nu de ECB tegen de zin van Knot in heeft aangekondigd staatsleningen te willen opkopen in het kader van ‘monetaire verruiming’. “De posities die we nu hebben, houden we aan”, zei een zegsman van APG tegen De Telegraaf.

APG, dat onder meer de activa van pensioenreus ABP beheert, gaf een aantal redenen op waarom het niet aan Draghi wil verkopen: de obligaties leveren rente op, zorgen voor diversificatie en risico-afdekking en worden gebruikt als onderpand voor derivatentransacties. Bovendien weet APG niet hoe het de verkoopopbrengsten goed kan herbeleggen.

APG heeft de mond vol over waarom het zijn staatsobligaties niet wil verkopen aan Draghi. Er is echter maar één reden waarom APG niet verkoopt en die wordt niet (expliciet) genoemd: APG verwacht dat het aanzetten van de geldpers niet gaat werken in het aanjagen van de groei en de inflatie. En het probleem voor Draghi is dat de meeste beleggers er net zo over denken.

Lees dit artikel van Arne Petimezas verder op Z24

Eurocommissaris Viviane Reding gaat naar Trafigura

Zeventien doden, dertigduizend gewonden en een schikking van €200 miljoen. Trafigura is geen onomstreden bedrijf. Ondanks dat het een miljardair als grootste aandeelhouder heeft, kent de grondstoffenhandelaar een lagere belastingdruk dan de bakker om de hoek. Om dat klaar te spelen is een goede band met de politiek nodig. Daarom is oud-Eurocommissaris Viviane Reding in dienst genomen bij een dochter en dat is op zijn minst opmerkelijk. En wat moet de brave Rabobank met deze mensen?

Ze zullen het ongetwijfeld goed bedoelen maar toch zijn het grammafoonplaatpolitici: op elke vraag geven ze exact hetzelfde antwoord zonder dat dat betrekking heeft op de inhoud. Wie Hans van Baalen vraagt naar de EU zal hem tien keer achter elkaar ‘banen, banen’ horen zeggen, het liefst met gebalde vuist. Eurocommissaris-af Viviane Reding heeft het altijd over ‘jou’ (of ‘u’) maar wat ze precies bedoelt blijft onduidelijk. Maar het moet meer EU zijn, dat is altijd de uitkomst.

Een van de problemen waar ‘we’ in de EU mee kampen is belastingontwijking, aldus Reding. En ook dat kan alleen worden aangepakt met meer macht naar Brussel.

Lees dit artikel van Arno Wellens verder op 925

Zorgen van Europese burgers boeien Europese Commissie niet

Belangrijke thema’s in het kader van internationale handelsbelangen worden via sluiproute alsnog binnengesleept.

Wie denkt dat Europa niet leeft onder haar inwoners, moet zich eens verdiepen in de publieksraadpleging die afgelopen zomer gehouden werd over het vrijhandelsverdrag met de Verenigde Staten. Het aantal reacties was bijna 150.000, tientallen malen hoger dan welke eerdere raadpleging dan ook.

Een deel van de inzendingen kwam van mensen die via een link op de website van hun favoriete belangenorganisatie een standaardinbreng leverden. Maar een deel kwam ook van organisaties die een achterban van honderdduizenden of zelfs miljoenen vertegenwoordigen — denk aan vakbonden, milieuorganisaties en de digitale burgerrechtenbeweging. Het is een resultaat waar de Europese Commissie met geen mogelijkheid omheen kan.

Verantwoordelijk Eurocommissaris Cecilia Malmström zegt zich het signaal aan te trekken. Maar het lijkt erop dat dat een dansje is voor de bühne. Met een Canadese omweg haalt zij het gevoeligste onderdeel toch gewoon binnen. De publieksraadpleging richtte zich met name op de manier waarop Amerikaanse bedrijven zich kunnen beklagen wanneer landen in de Europese Unie hun winsten bedreigen, en omgekeerd. Dat moet gebeuren door een arbitragesysteem genaamd ISDS.

ISDS is een afkorting voor Investor State Dispute Settlement. Die term duidt op een tribunaal dat kan worden ingesteld wanneer een investeerder meent dat een nieuwe wet zijn belangen schaadt. Dergelijke tribunalen zijn niet onafhankelijk, en de uitspraken niet openbaar. ISDS is een omstreden onderdeel van het verdrag waarover de Europese Unie onderhandelt met de Verenigde Staten (TTIP). In dat verdrag worden alle mogelijke hindernissen weggehaald die ondernemers kunnen weerhouden van het doen van zaken op elkaars grondgebied. Dat gaat bijvoorbeeld om regels die Europa heeft opgesteld voor voedselveiligheid, milieubescherming en dierenwelzijn, of omgekeerd om regels die de Verenigde Staten hebben opgesteld om hun banken in toom te houden.

Maar er wordt dus ook gewerkt aan manieren om bedrijven in de toekomst in staat te stellen om nieuwe wetten buiten werking te zetten. Die rol vervult ISDS. ISDS is niet nieuw. Het werd in 1959 voor het eerst opgenomen in een handelsverdrag tussen Duitsland en Pakistan, en sindsdien duikt het op in zo’n 3.000 verdragen over de hele wereld. Bekende gevallen zijn het Zweedse bedrijf Vattenfall, dat een zaak aanspande tegen Duitsland toen dat besloot om niet langer met kernenergie te werken. Vattenfall eist miljarden euro’s en de uitspraak laat nog steeds op zich wachten. Een ander voorbeeld is het plan van Egypte om het minimumloon in te voeren. Dat kwam ze op een claim van Veolia te staan, die vreesde een deel van zijn winst te moeten inleveren. Met het Europees-Amerikaanse verdrag zou het onderdeel worden van het grootste handelsverdrag ter wereld.

Lees deze column van Anne-Marie Mineur (SP) verder op Joop

Syriza links? Radicaal? Extremistisch? De echte extremisten zitten in Brussel

Syriza heeft in Griekenland een klinkende overwinning behaald. Daarmee hebben de Grieken laten zien dat zij lak hebben aan alle vormen van intimidatie waaraan zij de afgelopen weken zijn blootgesteld. De lijst van lieden die zich meenden te moeten bemoeien met de politieke keuze van een soeverein volk is lang. Met allerhande waarschuwingen van Juncker, Draghi, Dijsselbloem, Schäuble en Merkel werd de Grieken vooraf het mes op de keel gezet. Gelukkig hebben de Grieken hun eigen weg gekozen. Daarmee is weer een belangrijk stuk democratie, die zijn bakermat in Griekenland heeft, door de Grieken zelf terugveroverd.

Ook in Nederland hebben de media hun steentje bijgedragen aan de negatieve beeldvorming over Syriza. Vrijwel zonder uitzondering en in elk geval zonder deugdelijke onderbouwing, heette de partij links, radicaal en extremistisch te zijn. Die etiketten werden zonder verdere samenhang en in nogal willekeurige volgorde gehanteerd en geplakt. Waarom eigenlijk? Een kleine analyse is wellicht geboden.

Griekenland staat er economisch en sociaal al heel lang belabberd voor. De eenheids-Euro is voor dit land een veel te sterke munt en Griekenland heeft geen noemenswaardige industrie die de competitie met het buitenland aankan. Naast de uitvoer van wat agrarische producten is toerisme de voornaamste bron van inkomsten. De werkloosheid onder volwassenen is in de orde van 25%, en onder de jeugd maar liefst 60 procent. De staatsschuld is met 171 procent torenhoog en in feite onbetaalbaar. Natuurlijk kan men na jaren van bezuinigingsbeleid die weinig of niets opgeleverd hebben zich afvragen waar de schuldvraag voor al deze ellende ligt. Dat is niet bijzonder zinvol omdat het niets aan de oplossing bijdraagt.

Feit is dat het door Europa afgedwongen bezuinigingsbeleid volkomen contraproductief is gebleken. Feit is dat de economische en politieke onder curatelestelling door Europa niet gewerkt heeft. Feit is dat de meerderheid van de vermogende Grieken hun bezit al lang geleden buiten Griekenland geparkeerd heeft. Feit is dat de gewone man en vrouw in Griekenland voor alle economische ellende opdraaien.

Tot de enorme verkiezingsoverwinning van Syriza gebeurde dat allemaal onder leiding van Antonis Samaras die vooral naam heeft gemaakt als zetbaas van de Europese elite. Zijn invloed is voorlopig tot nul gereduceerd door de pijlsnelle opkomst van Syriza onder leiding van Alexis Tsipras. Wat wil Syriza en waarom slaat dat bij zoveel Grieken aan?

Lees deze column van Kees de Lange verder op Follow The Money