Yanis Varoufakis: We zijn op weg naar het zwarte gat

Toen hij nog hoogleraar economie was, had de Griekse Yanis Varoufakis veel kritiek op de manier waarop Europese politici de crisis in Griekenland probeerden op te lossen. Nu is hij minister van Financiën in de nieuwe Griekse regering. Wij spraken hem in 2011 voor een interview. Worden zijn ideeën van toen het beleid van nu? ‘Het beste wat kan gebeuren met Griekenland is het beste wat voor ons allemaal kan gebeuren: een rationeel herontwerp van de eurozone.’

Nederland maakt een historische fout door opnieuw miljarden naar het Europees noodfonds te sturen, betoogt de Griekse econoom Yanis Varoufakis. Hij heeft radicale oplossingen voor de eurocrisis, maar Europese politici voelen niets voor zijn plannen. Hij wordt elke dag pessimistischer. Het gaat niet om een Griekse crisis, bepleit hij week in week uit, maar om een Europese crisis, en om een wereldcrisis. De Europese leiders willen dat niet toegeven. Maar als de politici nu niet snel met een structurele oplossing komen, zijn er alleen maar inktzwarte scenario’s voor de toekomst. En dat, zo betoogt de econoom, terwijl de oplossing op tafel ligt. ‘We kunnen vandaag beginnen en binnen een paar maanden is de crisis voorbij.’

Varoufakis (50) is hoofd van de afdeling economisch beleid van de Universiteit van Athene. Hij groeide op in Athene, studeerde econometrie aan de Universiteit van Essex in Engeland, gaf daarna les aan de Universiteit van Sydney, schreef diverse boeken, adviseerde van 2004 tot 2007 toenmalig oppositieleider Papandreou en publiceerde A Modest Proposal for Overcoming the Euro Crisis – een voorstel met economische maatregelen om de eurocrisis aan te pakken. Sindsdien verschijnt hij regelmatig als gastspreker bij onder meer de BBC, Sky News, Russia Today, Bloomberg TV en Nieuwsuur. Hij was afgelopen week even in Nederland op uitnodiging van het Nederlands Instituut in Athene.

‘Let’s start’, roept Yanis Varoufakis, en hij wijst een houten stoel aan bij de ontbijttafel in zijn Amsterdamse hotel. Hij heeft haast, alsof hij de economische crisis hier en nu wil aanpakken. De econoom, een lange man met een markant, gebruind gezicht en een fris gestreken paars overhemd, is gisteravond laat in het hotel aangekomen. Hij haalt twee koppen koffie uit de automaat, zakt onderuit op zijn stoel en tikt met zijn vinger op het nieuwste nummer van The Economist dat op tafel ligt, waar paginagroot een donker zwart gat staat afgebeeld in een draaikolk met de tekst: Until politicians actually do something about the world economy… BE AFRAID. ‘Het is echt een heel gevaarlijk moment in de geschiedenis’, zegt Varoufakis. Die boodschap verkondigt hij nu al weken, maanden, als een persoonlijke missie die hij van de daken wil schreeuwen. ‘We moeten inderdaad bang zijn. En niet voor Griekenland.’

Hoe is de situatie in Griekenland op het moment?
‘Het is erger dan iedereen zich kan voorstellen. Mijn salaris van de universiteit is gezakt met 55 procent, ik heb een bestseller geschreven maar ik krijg er geen cent voor. De hele boekenindustrie is in elkaar gestort. Alle grote boekwinkels zijn bankroet. Ze zijn wel open, maar ze betalen de uitgevers niet; nu gaan de uitgevers failliet. Het systeem werkt niet meer. Er zijn duizenden zombiewinkels: winkels die hun reserves opmaken en dan sluiten. Op mijn universiteit zijn sinds maart de toners van het kopieerapparaat leeg. Wetenschappelijke assistenten zijn ontslagen. De beste mensen vertrekken. Het zijn persoonlijke drama’s. Wij hebben nooit een goed sociaal systeem gehad, maar we hadden de familie. Er was altijd wel een generatie die geld verdiende en die voor de andere generatie betaalde. Nu hebben alle drie de generaties, grootouders, ouders en kinderen, problemen – dat is voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog.’

Deze week is het Nederlands parlement akkoord gegaan met een uitbreiding van de bijdrage aan het Europese noodfonds, met een bedrag van 98 miljard, om de Grieken te helpen.
‘Dat zal de geschiedenis ingaan als een historische fout van het Nederlands parlement. Het noodfonds, of de European Financial Stability Facility (EFSF), is een giftige organisatie die nooit opgericht had moeten worden, en zeker niet nog meer geld moet krijgen. Het is een schandaal.’

Waarom?
‘Zogenaamd uit solidariteit met Griekenland wordt jullie gevraagd om leningen te garanderen die niet naar Griekenland gaan om de economie te stimuleren, maar slechts tien seconden in handen zijn van de Griekse overheid om daarna naar de crediteuren, de Europese banken te gaan. En de tragedie is dat die Europese banken bankroet zijn. Dus dat geld gaat ook niet naar Nederlandse investeringen of hypotheken, maar verdwijnt in de failliete Europese banken. Dus het is niet goed voor Griekenland, en evenmin voor Nederland of Duitsland. Deze vicieuze cirkel is het begin van het einde van de eurozone.’

Lees verder op De Groene Amsterdammer

Hieronder een interview van de BBC met Yanis Varoufakis van vrijdag 30 januari 2015
http://youtu.be/BiIO4YciewU

Grexit: Rutte zal door hem belogen kiezers weer moeten teleurstellen

Syriza maakt einde aan Brusselse illusies.

In het zuiden van Europa worden verkiezingen gewonnen met de belofte dat de economie niet verder kapot bezuinigd moet worden, in het noorden dat er geen cent meer naar de Grieken gaat. De tweede belofte zal nu even onhoudbaar blijken als vanuit Brussel maandenlang op bezwerende toon over de eerste is beweerd. De Griekse electorale volksopstand, die zondag in een nog grotere overwinning voor de klassiek-linkse partij Syriza heeft geresulteerd dan verwacht, zal spoedig aan alle illusies van Rutte en Merkel daaromtrent een hardhandig einde maken.

De lichte koerswijziging die de nieuwe Europese commissie – met aanzienlijk minder neoliberale dogmatici in haar gelederen dan de vorige – al had ingezet, zal er slechts verder door worden versterkt. Dit ongetwijfeld tot groot verdriet van de VVD, die daarmee een toenemend geloofwaardigheidsprobleem zal krijgen en binnenkort ingeval van een Brexit ook nog een belangrijke bondgenoot kan verliezen, maar dat behoort niet tot de grootste zorgen van de Grieken.

Laat ik eerlijk zijn: als Griek zou ik uiteraard ook Syriza hebben gestemd.

Enerzijds om verlost te raken van een oude elite van corrupte politici, die het land met decennia wanbeleid en bedrog de afgrond in hebben geholpen, ondertussen hun eigen belangen niet vergetend. De in het noorden als brave uitvoerder van de trojka-dictaten geliefde Samaras stamde uit zo’n geprivilegieerde oligarchenfamilie. Van dat wanbeleid hebben overigens de Noordeuropese banken fors geprofiteerd: met het mee-redden van Griekenland redde Nederland zo ook mede de eigen banken met ons spaargeld van de ondergang.

En anderzijds, omdat de prijs van al die veelgeroemde ‘hervormingen’ vrijwel uitsluitend door de gewone bevolking is betaald: waar multimiljoenen verdienende Griekse reders nog steeds grondwettelijk van belasting zijn vrijgesteld (als ze niet al vanuit de belastingparadijzen Nederland en Luxemburg met leuke extra fiscale ontsnappingsroutes worden gefaciliteerd), betalen leraren, politiemensen, verplegers etcetera. het financiële gelag.

Lees deze column van Thomas van der Dunk verder op The Post Online

Ook de Spanjaarden de straat op tegen bezuinigingen

Tienduizenden Spanjaarden zijn zaterdag in het centrum van Madrid de straat opgegaan om hun steun te laten blijken voor de linkse protestbeweging Podemos (‘wij kunnen’).

De betogers schreeuwden leuzen als ‘Yes we can’ en ’tik tak tik tak’, waarmee zij wilden duidelijk maken dat het laatste uur heeft geslagen voor de politieke machthebbers.

De jonge beweging, een jaar geleden opgericht, wil een einde aan de bezuinigingspolitiek in Spanje. Podemos steunde de campagne van de linkse partijencoalitie Syriza van Alexis Tsipras in Griekenland, die zich ook verzet tegen bezuinigingen.

Podemos won in mei vijf zetels in het Europees Parlement en gaat aan kop in peilingen voor de lokale, regionale en parlementsverkiezingen dit jaar.

Podemos-aanhangers hopen dat hun protestcampagne uiteindelijk leidt tot het opstappen van premier Mariano Rajoy. Volgens de beweging moet de regering niet het eigenbelang dienen, maar in dienst staan van het volk. In Spanje zijn er de afgelopen zes jaar al geregeld protesten geweest tegen bezuinigingen.

Bron: Nu

Grieken doen geen zaken meer met de trojka

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem vroeg de hele week al om ‘duidelijkheid’ van de nieuwe Griekse regering. Wel, die heeft hij vrijdagmiddag gekregen.

De nieuwe Griekse regering wil niets meer te maken hebben met de zogeheten trojka en is niet van plan de lopende afspraken met de geldschieters van de Europese Unie en het IMF te verlengen.

Dat werd vrijdag duidelijk tijdens een bliksembezoek van Dijsselbloem aan Athene, waar hij sprak met de nieuwe, links-radicale premier Alexis Tsipras en diens atypische minister van financiën Yanis Varoufakis (53), die zich per motorfiets door het Atheense stadsverkeer pleegt te bewegen.

Dijsselbloems korte trip was bedoeld als kennismakingsbezoek. Inderdaad werden voor de camera’s de gebruikelijke beleefdheden uitgewisseld. Maar tijdens de persconferentie van Dijsselbloem en Varoufakis – de eerste in zijn gebruikelijke pak met stropdas, de tweede in felblauw overhemd met zwart colbert – ging het knetteren.

De Griek haalde hard uit naar de trojka, het samenwerkingsverband van Europese Commissie, Europese Centrale Bank en Internationaal Monetair Fonds. Die noemde hij ‘wankel’ en ‘anti-Europees’. Varoufakis onderhandelde liever rechtstreeks met Europese regeringen.

Hij riep bovendien op tot een internationale conferentie over de schuldenproblematiek, waarin niet alleen Griekenland aan de orde zou komen. Dijsselbloem antwoordde ijskoud dat zoiets al bestaat. “Het heet de eurogroep” — de maandelijkse bijeenkomst van ministers van financiën van de eurozone die hij voorzit. “Het negeren van akkoorden is niet de juiste weg”, zei hij verder.

Tot slot legde Varoufakis vastberaden uit waarom de nieuwe regering geen heil ziet in een tweede verlenging van het lopende leningenprogramma van de EU, dat op 28 februari afloopt. Naast hem ging Dijsselbloem, met de vertaling op zijn oor, steeds somberder kijken.

Vervolgens stond de Nederlander met een verbijsterde blik op, greep na enig nadenken de ferm uitgestoken hand van Varoufakis, en leek hem en passant nog iets in te fluisteren. Wat dat precies was is niet bekend, maar van de gezichtsuitdrukking van beiden was af te lezen dat de beleefdsheidsfase voorbij was.

Lees verder op Trouw

Germany’s worst nightmare has come true

Berlin is doomed to persist with a project which has caused economic ruin throughout much of the rest of Europe. The Germans never wanted the single currency in the first place – they knew what it would lead to.

It’s Germany’s worst nightmare. Increasingly isolated, ganged up on, and even hated by much of southern Europe, it is fast losing the argument over the future of the euro.

Even the Governor of the Bank of England, Mark Carney, has been at it. This week he joined in the German bashing with a full-frontal attack on Berlin’s austerity agenda. And it’s causing confusion, dismay and resentment in equal measure in this most stable, disciplined and civilised of nations.

To understand the decisive shift in narrative that has taken place in Europe over the last couple of weeks – from the defeat Germany has suffered at the hands of the European Central Bank, to the Syriza victory in Greece and its demands for debt forgiveness – you have to go back to the euro’s origins and Germany’s place in it.

Germans never wanted the single currency in the first place, for like Britain, they instinctively understood where it would lead – to a fiscal, or transfer, union which Germany, as Europe’s dominant economy, would be forced to bankroll. If given a referendum, they’d have said no.

But European monetary union was the price Germany had to pay for reunification; it was a way, other European nations naively believed, of containing the newly enlarged country and ensuring that it was properly integrated into the rest of Europe. To them, it seemed the answer to Europe’s historic problem – Germany was too large and economically powerful ever to be properly defeated, but the potential threat it poses to the rest of Europe could perhaps be defused through economic integration. Most Germans, now a peace loving people, broadly go along with this “solution” to the problem. The point of dispute is rather about the degree of integration.

o buttress itself against economic pollution from the south, Germany surrounded the new currency and its institutions with safeguards. Fiscal and monetary transfers between nations were specifically banned, and rules were put in place that would supposedly ensure fiscal discipline. None of them has proved equal to the task, and none of them is ultimately compatible with a single currency that actually works.

Since the onset of the financial crisis, Germany has suffered one defeat after another. Every line in the sand has been breached, culminating last week in the Bundesbank’s failure to block ECB money printing, a remedy which may or may not have some merit for the beleaguered economies of the south but is culturally anathema to Germans as well as largely inappropriate for their economy. It’s also a money transfer by the backdoor.

The bottom line is that the single currency hasn’t worked for anyone. It’s proved as unsatisfactory for Germany as it has for Greece, Spain and Italy. Happy families are all alike, begins Tolstoy’s Anna Karenina; every unhappy family is unhappy in its own way. The observation could have been written for Europe’s experiment in monetary union.

Lees deze column van Jeremy Warner verder op The Telegraph

Greek election reflects country’s differences with the EU

The outcome of the Greek parliamentary election Sunday, which gave power to Syriza, the left-wing, anti-austerity party that has pledged to restructure Greece’s crushing government debt, should have come as no surprise given the views of the Greek public about the European Union. Likewise, other Europeans’ views of Greeks suggest the difficulty the new government in Athens faces in getting a better deal from its European partners.

1) Greeks have little regard for the EU. Only about a third of Greeks have a positive view of the EU, according to a spring 2014 Pew Research Center survey. Just 17% think that European economic integration has been good for Greece.

2) Despite their frustrations with the EU, and in the face of speculation that restructuring of Greek debt could lead to abandonment of the common European currency, 69% of Greeks want to keep the euro and not return to the drachma.

3) Greeks feel abandoned by their EU partners. An overwhelming majority of Greeks (85%) say that the EU does not understand the needs of its citizens. And 74% judge as inadequate the financial assistance the EU has provided to member countries, such as Greece, that are experiencing major financial problems.

4) Greeks oppose the EU meddling in Greek affairs. More than eight-in-ten Greeks (86%) say the EU is intruding in their country’s business and two-thirds (67%) think it’s inefficient. There’s little wonder, then, that 71% of Greeks oppose giving more decision-making power to the EU to deal with Europe’s economic problems.

5) Greeks see themselves differently than others see them. Contradictory stereotypes may complicate any resolution of the new Greek crisis. Stereotyping in Europe: How Greeks see other EU countries and how EU countries see themselves as the most hardworking Europeans, according to a 2012 Pew Research Center survey. The British, the Germans, the Spanish, the Poles and the Czechs all see the Greeks as the least hardworking. And the Greeks see themselves as the most trustworthy of Europeans, while the French, the Germans and the Czechs voice the view that Greeks are the least trustworthy, according to a 2013 Pew Research Center survey.

Bron: Bruce Stokes / Pew Research Center

De euro is een wanproduct

Wat is het een ongelofelijke klerezooi met die euro.

Het spijt me zeer dat ik me zo ondiplomatiek uitlaat. Maar de hoogspanning die in de eurozone is ontstaan door de controversiële stimuleringsactie van de Europese Centrale Bank (ECB) en door de verkiezingen in Griekenland toont maar weer eens aan wat een wanproduct die gezamenlijke munt is.

Het gaat mijn verstand te boven waarom politici destijds dachten dat het een goed idee was om dit economische experiment te beginnen om louter politieke redenen. Er is alleen maar ellende van gekomen. Nog altijd bestaat de muntunie uit zo’n onsamenhangend groepje landen dat ik van gekkigheid niet weet hoe deze proef ooit kan slagen.

Zowel door het optreden van de ECB als door de opstelling van de nieuwe Griekse regering is het wij-zij-denken weer helemaal terug. Wat nou Europese gedachte? Wat nou gezamenlijk optrekken? De centrale bank steunt Zuid-Europa en dat vinden wij in Noord-Europa fout. De Grieken willen hun geld niet terugbetalen en dat pikken wij in het noorden niet.

De ECB is een onafhankelijke centrale bank die optreedt ten dienste van de gehele eurozone. Alleen zijn de onderlinge verschillen dusdanig groot dat het ECB-beleid voor sommige landen wél goed is en voor andere landen níét. Dat blijft een zwakte van de euroconstructie.

De eurolanden zijn nog altijd soevereine staten, waardoor nationale verkiezingen kunnen leiden tot resultaten die haaks staan op Europese afspraken. Met de Griekse verkiezingswinst van Syriza is opnieuw duidelijk dat nationale democratie zich niet verhoudt tot de Brusselse dwingelandij.

Lees deze column van Martin Visser verder op De Telegraaf

Griekenland en Spanje hielpen het na-oorlogse Duitsland met herstel. Zoek de verschillen.

Sixty years ago, half of German war debts were cancelled to build its economy. Yet today, debt is destroying those creditors.

Sixty years ago today, an agreement was reached in London to cancel half of postwar Germany’s debt. That cancellation, and the way it was done, was vital to the reconstruction of Europe from war. It stands in marked contrast to the suffering being inflicted on European people today in the name of debt.

Germany emerged from the second world war still owing debt that originated with the first world war: the reparations imposed on the country following the Versailles peace conference in 1919. Many, including John Maynard Keynes, argued that these unpayable debts and the economic policies they entailed led to the rise of the Nazis and the second world war.

By 1953, Germany also had debts based on reconstruction loans made immediately after the end of the second world war. Germany’s creditors included Greece and Spain, Pakistan and Egypt, as well as the US, UK and France.

German debts were well below the levels seen in Greece, Ireland, Portugal and Spain today, making up around a quarter of national income. But even at this level, there was serious concern that debt payments would use up precious foreign currency earnings and endanger reconstruction.

Needing a strong West Germany as a bulwark against communism, the country’s creditors came together in London and showed that they understood how you help a country that you want to recover from devastation. It showed they also understood that debt can never be seen as the responsibility of the debtor alone. Countries such as Greece willingly took part in a deal to help create a stable and prosperous western Europe, despite the war crimes that German occupiers had inflicted just a few years before.

Sixty years ago today, an agreement was reached in London to cancel half of postwar Germany’s debt. That cancellation, and the way it was done, was vital to the reconstruction of Europe from war. It stands in marked contrast to the suffering being inflicted on European people today in the name of debt.

Lees deze column van Nick Dearden verder op The Guardian
Lees ook op Der Spiegel Online: Germany Was Biggest Debt Transgressor of 20th Century