Griekenland stapt over van speltheorie naar chaostheorie

Grote woorden van de Griekse regering over democratie. Volgens minister Yanis Varoufakis zal het besluit van de eurogroep om Griekenland niet enkele weken respijt te geven grote schade toebrengen aan het democratische gehalte van de Europese Unie.

Je moet maar durven.

Op zichzelf is het prima als een lidstaat beslist om een Europees besluit aan de bevolking voor te leggen. Dat kan niemand verbieden. Maar de Griekse regering komt met deze optie enkele dagen voordat het steunprogramma verloopt en de afbetaling aan het IMF moet worden gedaan. Wie chanteert hier nu eigenlijk wie?

Het was vooraf duidelijk dat 30 juni als ultieme deadline werd gezien. Natuurlijk kun je het steunprogramma verlengen, maar dan moet er toch een basis voor zijn? En waarom zou het IMF Griekenland langer willen steunen als het land de afbetaling mist?

Het is ook zeer de vraag of het Varoufakis en premier Alexis Tsipras om grote democratische idealen te doen is. Zij voorzagen interne politieke problemen in hun Syriza-partij. Een referendum kon dan uitkomst bieden. Bij een ja had de regering dan alsnog het mandaat om met de Europese afspraken in te stemmen, bij een nee voelde Tsipras zich gelegitimeerd om de deal te laten afketsen.

In de fantasie van beide heren sprongen ze er goed uit bij elke uitkomst van het referendum. Dan hoefden de Europese ministers van Financiën alleen dit spelletje even mee te spelen. Helaas, zo stom waren zij dus niet.

Waar staat de eurozone nu? Het programma loopt op 30 juni af, het referendum gaat toch door. De komende week zal turbulent zijn voor de Grieken vanwege de bankrun en waarschijnlijke kapitaalcontroles die daar op volgen. Dan gaan de Grieken aanstaande zondag naar de stembus.

Als ze nee stemmen, dan kiezen ze de facto voor een Grexit. Als ze ja stemmen, is er alsnog een deal. (Volgens een eerste peiling zou de meerderheid ja stemmen.) Het lijkt erop dat er dan nog wel weer te praten is met de eurogroep (over het IMF ben ik vooralsnog iets minder zeker). Maar het opzetje van Tsipras om in beide gevallen op het pluche te blijven zitten, gaat niet slagen, zo schat ik in.

Lees verder op Vissers Voetnoot >>>

For the eurozone, the nightmare is only just starting

The creditors programme would have brought about total economic destruction.

The most important news this weekend is not that the Greek government has called a referendum. It is that the Greek government has not accepted the bailout proposal of its creditors. The second Greek programme will therefore expire midnight on Tuesday. Greece will be without a programme and without market access from Wednesday.

As I have argued before, this was the only rational decision for the Greek government to take. The programme that was proposed by the creditors would have prolonged the Greek recession by several years. Grexit, a Greek exit from the eurozone, would have more negative economic consequences in the short run. But at least there would be some upside for Greece eventually. The creditors programme was an economic version of Dante’s hell. It would have brought about the total economic destruction of Greece.

So what should happen now? The first thing to note is that the referendum will be meaningless. Even a ‘yes’ vote will not bring the programme back. And I cannot see a political majority in all the creditor countries for a new programme. The Germans will not do anything without the International Monetary Fund. And the IMF, in turn, will get defaulted on before the middle of the week.

Lees de column van Wolfgang Münchau verder op de Financial Times >>>

Europe’s Moment of Truth

Until now, every warning about an imminent breakup of the euro has proved wrong. Governments, whatever they said during the election, give in to the demands of the troika; meanwhile, the ECB steps in to calm the markets. This process has held the currency together, but it has also perpetuated deeply destructive austerity — don’t let a few quarters of modest growth in some debtors obscure the immense cost of five years of mass unemployment.

As a political matter, the big losers from this process have been the parties of the center-left, whose acquiescence in harsh austerity — and hence abandonment of whatever they supposedly stood for — does them far more damage than similar policies do to the center-right.

It seems to me that the troika — I think it’s time to stop the pretense that anything changed, and go back to the old name — expected, or at least hoped, that Greece would be a repeat of this story. Either Tsipras would do the usual thing, abandoning much of his coalition and probably being forced into alliance with the center-right, or the Syriza government would fall. And it might yet happen.

But at least as of right now Tsipras seems unwilling to fall on his sword. Instead, faced with a troika ultimatum, he has scheduled a referendum on whether to accept. This is leading to much hand-wringing and declarations that he’s being irresponsible, but he is, in fact, doing the right thing, for two reasons.

Lees deze column van Paul Krugman verder op The New York Times >>>

Toespraak Alexis Tsipras: “Laat het Griekse volk beslissen”

Zaterdagnacht om 1 uur heeft de Grieks eerste minister Alexis Tsipras in een rechtstreekse toespraak op tv de beslissing van de regering aangekondigd om op zondag 5 juli een referendum te houden over het besparingsakkoord dat de Eurogroep aan Griekenland wil opleggen voor de komende maanden.

Mijn Griekse landgenoten,

Zes maanden reeds voert de Griekse regering strijd tegen een economische wurging zonder voorgaande, om alsnog het mandaat uit te voeren dat u ons gaf op 25 januari 2015.

Het mandaat dat wij met onze partners onderhandelen bestond er in een einde te brengen aan de besparingen en voorspoed en sociale rechtvaardigheid terug naar ons land te brengen. Dit was een mandaat voor een duurzaam akkoord dat zowel de democratie als de gemeenschappelijke Europese regels zou respecteren en ons uiteindelijk uit de crisis zou halen.

Tijdens deze periode van onderhandelingen heeft men ons gevraagd akkoorden uit te voeren die nog waren overeengekomen met de vorige regeringen, zoals voorzien in de Memoranda, die nochtans categoriek waren afgewezen door het Griekse volk bij de recente verkiezingen. We hebben echter geen ogenblik overwogen om ons over te geven, om uw vertrouwen te beschamen.

Na vijf maanden harde onderhandelingen hebben onze onderhandelingspartners jammer genoeg eergisteren (25 juni) in de Eurogroep een ultimatum gesteld aan de Griekse democratie en het Griekse volk. Dit ultimatum gaat in tegen de stichtende principes en de waarden van Europa, tegen de waarden van ons gemeenschappelijk Europees project.

Zij hebben de Griekse regering gevraagd een voorstel te aanvaarden dat een nieuwe onhoudbare last oplegt aan het Griekse volk en dat het herstel van de Griekse economie en de Griekse maatschappij ondermijnt. Dit voorstel verlengt niet alleen de onzekerheid maar benadrukt bovendien de sociale ongelijkheden nog meer dan voorheen.

Lees de toespraak verder op De Wereld Morgen >>>

Tsipras wil op 5 juli een referendum houden

De Griekse premier Alexis Tsipras is van plan een referendum te houden over het financiële reddingsplan voor zijn land. Het referendum moet op 5 juli gehouden worden. Dat heeft de premier in de nacht van vrijdag op zaterdag gezegd op de Griekse televisie. Vanwege het referendum wil Tsipras de geldverstrekkende instanties vragen om een verlenging van de deadline. Die werd eerder vastgesteld op 30 juni.

Er moet dringend een pakket maatregelen komen dat het Zuid-Europese land weer op de been brengt. Griekenland heeft van zijn geldschieters vrijdag nieuw voorstel voorgelegd gekregen. Het kan tot en met november noodkredieten blijven ontvangen, maar dan moet het wel instemmen met niet nader genoemde maatregelen om de overheidsuitgaven te beknotten en de economie te hervormen.

Tsipras riep zijn kabinet en de oppositiepartijen vrijdagavond bijeen voor spoedberaad. Volgens Tsipras hebben de geldverstrekkers een ultimatum voorgelegd dat indruist tegen de waarden van Europa. Het raadplegen van de soevereine wil van het Griekse volk kan daarop de enige reactie zijn, aldus de Griekse premier. Een aantal voorstellen van de Europese instanties kunnen volgens de premier enkel worden gezien als een “vernedering van een heel volk”. De premier vindt de eisen van de geldverstrekkers onvoorstelbaar, maar liet weten dat hij het voorstel zal accepteren als het Griekse volk dat wil.

Tsipras vraagt zaterdag het parlement of zij instemt met een referendum. De Griekse oppositieleider Antonis Samaris heeft kritiek geuit op het voorgestelde referendum. Volgens hem is Tsipras daarmee op ramkoers met Europa. Minister Nikos Pappas van Staat heeft al laten weten dat hij ervan overtuigd is dat de Grieken het voorstel zullen verwerpen.

Chef Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB) heeft begrip getoond voor de beslissing van Tsipras om een referendum uit te schrijven. Draghi en Tsipras hadden zaterdag een telefonisch onderhoud, meldt een woordvoerder van de Griekse regering. “We zijn er zeker van dat meneer Draghi het beste voor heeft met de beslissing van de Griekse regering een referendum uit te schrijven. Dat werd nog maar eens bevestigd in het telefoongesprek”, aldus de woordvoerder.

Zaterdag komen de EU-ministers van Financiën (eurogroep) bijeen in Brussel voor hernieuwd beraad over Griekenland. Bronnen in Brussel stelden dat bovendien een nieuw steunpakket in de maak is waarmee Griekenland de komende drie jaar het hoofd boven water kan houden. De banken in Griekenland gaan maandag gewoon weer open, zei een Griekse onderminister na de toespraak van Tsipras. De regering heeft geen plannen om kapitaalstromen aan banden te leggen.

Bron: ANP via Nu

Blijf van minuut tot minuut op de hoogte via The Guardian >>>

Merkel houdt Grieken korte termijn worst voor en Grieken zeggen nee!

Op basis van anonieme bronnen en gelekte documenten werd vrijdag door verschillende media gemeld dat de schuldeisers van Griekenland het land een derde steunpakket aan hebben geboden. Het huidige steunpakket zou dan verlengd worden met vijf maanden tot november dit jaar. Dit meldde Nu.nl vanmiddag.

Als er de komende dagen een overeenkomst zou worden bereikt, zou Griekenland ook meteen rekenen kunnen rekenen op genoeg geld om de lening van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) af te betalen. In totaal zou het nieuwe steunpakket ruim 15 miljard euro omvatten.

Volgens Bloomberg zijn Tsipras, Merkel en de Franse president Francois Hollande daarvoor op vrijdag bijeen gekomen om te overleggen in voorbereiding op de extra vergadering van de ministers van Financiën van de eurolanden (Eurogroep) op zaterdag.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel adviseerde de Griekse beleidsmakers om het “schappelijke” pakket van de schuldeisers te accepteren. Het is nu aan Athene om de eurolanden tegemoet te komen, aldus Merkel. “We hebben stappen gezet naar Griekenland. Het is nu aan de Griekse kant om gelijke stappen te zetten.”

The Guardian meldt echter dat Tsipras het aanbod heeft afgewezen:

The Greek government has rejected a proposed five-month extension of the country’s bailout accord, Helena Smith reports from Athens.

Greek officials have turned down the deal. “The text that was given to the Greek side is worse than the memorandum,” one was quoted as saying by the Athens news agency.

Government sources have lashed out at the “unacceptable” tactics employed by interlocutors representing foreign lenders at the EU, ECB and IMF.

There are reports, says Helena, that prime minister Alexis Tsipras is making a speedy return to Athens.

Bron: The Guardian >>>

Welkom in de EU

Wijlen Herman De Coninck dichtte al dat in de herfst alle dingen stil zijn, zoals oude mensen die elkaar reeds lang beminnen. Maar in Griekenland is de herfst vooral het seizoen waarin ouden van dagen in de straten rondscharrelen. Want in de herfst verliezen de bomen niet alleen hun bladeren maar ook hun vruchten. En soms komen die van pas.

Vraag maar aan Dimitris, een kleine, gedrongen man van vooraan de zestig. Hij is gepensioneerd maar door de voortdurende bezuinigingen moet hij het rooien met een pensioentje van 450 euro. Zijn vrouw en zijn ongetrouwde dochter hebben geen inkomen meer. Ze zijn werkloos, en werkloosheidsuitkeringen zijn in Griekenland beperkt in de tijd: na twaalf maanden zakken ze van 360 euro naar niks. Alsof dat nog niet erg genoeg is, kun je na twee jaar ook fluiten naar je ziekteverzekering. Steevast heeft Dimitris zijn pet diep over zijn ogen getrokken, zo diep dat je ternauwernood zijn gezicht ziet. Dat is ook de bedoeling, want Dimitris is beschaamd, en met wie hij ook spreekt, hij kijkt altijd naar zijn schoenen.

Dimitris heeft een aparte bijverdienste. Met zijn aftandse Fiat Panda schuimt hij de straten van Athene af op zoek naar olijfbomen die de boorden van de straten van de Griekse hoofdstad sieren. In zijn kleine geblutste koffer: plastic zakken, netten en een bezem. Zo rond oktober, wanneer de olijven zo langzamerhand rijp zijn, spreidt hij de netten uit onder de olijfbomen en klopt hij met zijn bezem de rijpe olijven uit de bomen. Die raapt hij dan samen en laadt ze in zijn auto.

Het is aandoenlijk om Dimitris vervolgens op zijn knieen in de goot te zien zitten, terwijl hij de laatste olijven bij elkaar schraapt en in plastic zakken stopt. Hij brengt ze naar een pers in Megara, op ongeveer vijftig kilometer van de hoofdstad. De olie die hij zo verkrijgt, probeert hij te verkopen, wat hem een paar tientallen euro’s oplevert. Dat gebeurt uiteraard ‘zwart’, want anders zou hij zich blauw betalen aan allerlei taksen en vergunningen.

Het is al het vierde jaar dat Dimitris op deze manier olijven verzamelt in de straten van Athene. Maar de crisis brengt zijn bijverdienste in gevaar. De prijs van de benzine is gestegen van iets minder dan 1 euro in 2008 naar 1,50 euro in april 2015, met een piek van 1,70 euro in 2012.

Elke euro telt voor Dimitris, en hij overweegt om zijn auto aan de kant te schuiven: hij verdient nauwelijks nog wat aan de olijfolie. Bovendien zijn er kapers op de kust. Sinds 2011 ziet Dimitris Albanezen hetzelfde doen. Velen beginnen zelfs al olijven uit de bomen te kloppen in september, wanneer ze eigenlijk nog niet rijp zijn. Na hun doortocht blijft er voor Dimitris niet veel meer over.

Lees verder op Knack >>>

‘Zambiaanse toestanden’ op EU-top

Het ‘Griekse drama’ over een eventuele oplossing voor de Griekse schulden neemt ongekende vormen aan. Zo langzamerhand dreigt de EU-top te verzanden in Zambiaanse toestanden.

Donderdag gaven de euroministers van Financiën het op, er was geen akkoord mogelijk. Ze probeerden tot overeenstemming te komen voordat de regeringsleiders in Brussel bijeen kwamen. Door een halsstarrige houding van de Grieken schoot men echter geen millimeter op. De Griekse premier Tsipras is vast van plan als laatste met de ogen te knipperen.

Het is een ongeschreven wet in Europa dat alles op het laatste moment altijd in elkaar past, maar voor het eerst lijkt die wet niet meer te gelden. De Europese leiders willen niet zelf onderhandelen en laten dat over aan de instituten van EU, IMF en ECB. Die moeten voorstellen ontwikkelen waar de ministers van Financiën mee kunnen leven. Tsipras wil het liefst onderhandelen met de leiders zelf. En zo wijst iedereen met de vinger naar elkaar. De kans dat iemand te laat knippert is nu levensgroot geworden.

Ondertussen tikt de klok door, op 30 juni gaan de Grieken zonder nieuwe miljarden failliet. En de EU wil ook geen ‘Grexit’, men is toch bang voor de effecten op de markten en de rente voor andere zwakke eurolanden. Als het even kan moeten de Grieken binnen boord blijven, maar dat wordt steeds lastiger.

Dat Eurogroep en regeringsleiders naast elkaar vergaderen is al zeldzaam, dat dat waarschijnlijk drie keer achter elkaar in één week gaat gebeuren nog veel zeldzamer. Vermoedelijk zaterdag komt de Eurogroep nu weer bijeen in een laatste poging, mogelijk moeten de regeringsleiders zondag dan weer bijeen komen om de deal af te zegenen. Of om te praten over een dan onvermijdelijke ‘Grexit’.

Griekenland loste begin deze maand al geen schuld aan het IMF af en bundelde die tot het eind van de maand, iets wat Zambia als enig land ooit het laatst deed in de jaren tachtig. Toen werd gesproken over ‘Zambiaanse toestanden’, maar inmiddels lijkt dat te gaan gelden voor de hele operatie. Daarmee is wel een weinig verheffend beeld van Europa ontstaan. Griekenland, dat 1,5% van de hele euro-economie beslaat, zorgt voor een ongekend circus.

Lees verder op De Telegraaf >>>