Kwijtschelden schulden Griekenland lijkt enige oplossing

De kans dat de Europese Unie Griekenland een groot deel van zijn staatsschuld kwijtscheldt, lijkt aanzienlijk toegenomen. In Europa zien steeds meer politici en economen dit als enige oplossing om Griekenland in de eurozone te houden.

Het Duitse dagblad Die Welt sondeerde dit weekeinde de meningen in ‘hoge EU-kringen’ in Brussel. Een van de anonieme bronnen zei tegen de krant: ‘Schuldenkwijtschelding voor Griekenland is onvermijdelijk, omdat het land anders nooit onder zijn schuldenlast uitkomt.’

De Griekse staatsschuld bedraagt ongeveer 320 miljard euro. Ongeveer 80 procent van die schuld, 240 miljard euro, moet Griekenland terugbetalen aan andere EU-landen, het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Europese Centrale Bank (ECB). De niet-publieke schuldeisers van Griekenland hebben in 2012 al een flinke veer moeten laten. De private schuldeisers vergaven de Hellenen toen 107 miljard van hun staatsschuld.

De publieke schuldeisers van Griekenland hebben tot nu toe geweigerd verliezen te accepteren op hun leningen aan Griekenland. Politici in andere landen vertellen hun kiezers liever niet dat de vele miljarden aan belastinggeld die naar Athene zijn overgemaakt nooit meer terugkomen. De ECB benadrukt steeds dat het instituut geen staatsschulden mag kwijtschelden, omdat dit neerkomt op verboden financiering van overheden.

Dat de roep om kwijtschelding desondanks weer opklinkt, heeft te maken met de aanstaande parlementsverkiezingen in Griekenland en het snel naderende einde van het tweede hulpprogramma aan het land.

Lees dit artikel van Yvonne Hofs verder op de Volkskrant

Grieks cliëntelisme maakt meer kapot dan Europa lief is

Griekenland heeft evenals andere Zuid-Europese landen trekken van een clientèlestaat. Het ‘voor wat hoort wat’-principe leidt er een hardnekkig leven, het zit in de samenleving ingebakken.

De analyse van Dimitris Pavlopoulos over het slecht bestuurde Griekenland lijkt helder en het zou daarmee een opbouwend element in de discussie omtrent de toekomst van Griekenland en de Europese Unie kunnen zijn. Toch is het artikel geen echte analyse. Het beschrijft wat er mis is aan Griekenland, en het wijst in algemene zin een dader aan: ‘de Griekse elite’ die zelfs nog rijker zou zijn dan voor de crisis. Een uitleg van wie de elite is en hoe ze aan de macht weet te blijven, ondanks het zichtbare falen van de Griekse politiek, ontbreekt. En qua oplossingen staat er niet meer in dan dat Europa van koers moet veranderen.

Griekenland wordt niet geholpen met alleen een andere koers van Europa. Griekenland heeft evenals andere Zuid-Europese landen trekken van een clientèlestaat. Het ‘voor wat hoort wat’-principe leidt er een hardnekkig leven, het zit in de samenleving ingebakken. Het is daarmee een spiegelbeeld van die landen in Europa waar het basisstreven bij burgers is om zelf verantwoordelijkheid te nemen en om aan de eigen ontwikkeling te werken, bijvoorbeeld op het terrein van onderwijs.

Doordat de politiek en daarmee het verdelen van banen en andere voorrechten er gekoppeld is aan het hebben en onderhouden van netwerken, is er voor de gemiddelde burger geen alternatief voor het mee doen aan het spel. Jij wilt immers ook elektriciteit, een bouwvergunning of een baan. Verkiezingen zijn dus weinig anders dan het vaststellen welke machthebber (patroon) de grootste netwerken heeft en wie vervolgens de grootste greep uit de kas kan doen. Burgers kiezen uit zelfbescherming voor de winnaars. De winnaars zijn per definitie de bestaande elites, die moeiteloos hun achterban aan zich blijven binden.

Lees dit artikel van Jan ten Brummelhuis verder op de Volkskrant

Greek expulsion from the euro would demolish EMU’s contagion firewall

Should EMU leaders choose to cut off liquidity support for the Greek banking system they might find that their contagion defences are a fiction.

We know from memoirs and a torrent of leaks that Europe’s creditor bloc came frighteningly close to ejecting Greece from the euro in early 2012, and would have done so with relish.

Former US Treasury Secretary Tim Geithner has described the mood at a G7 conclave in Canada in February of that year all too vividly. “The Europeans came into that meeting basically saying: ‘We’re going to teach the Greeks a lesson. They are really terrible. They lied to us, and we’re going to crush them,’” he said.

“I just made very clear right then: if you want to be tough on them, that’s fine, but you have to make sure that you’re not going to allow the crisis to spread beyond Greece.”

German chancellor Angela Merkel did later retreat but only once it was clear from stress in the bond markets that Italy and Spain would be swept away in the ensuing panic, setting off an EMU-wide systemic crisis.

The prevailing view in Berlin and even Brussels is that no such risk exists today: Europe has since created a ring of firewalls; debtor states have been knocked into shape by their EMU drill sergeants.

The democratic drama unfolding in Greece this month is therefore a local matter. If Syriza rebels win power on January 25 and carry out threats to repudiate the EU-IMF Troika Memorandum from their “first day in office”, Greece alone will suffer the consequences.

“I believe that monetary union can today handle a Greek exit,” said Michael Hüther, head of Germany’s IW institute. “The knock-on effects would be limited. There has been institutional progress such as the banking union. Europe is far less easily blackmailed than it was three years ago.”

This loosely is the “German view”, summed up pithily by Berenberg’s Holger Schmieding: “We’re looking at a Greece problem, the euro crisis is over. I do not expect markets to seriously contest the contagion defences of Europe.”

It sounds plausible. Bond yields in Italy, Spain and Portugal touched a record low this week. Yet it rests on the overarching assumption that the Merkel plan of austerity and “internal devaluation” has succeeded. An army of critics retort that the underlying picture is turning blacker by the day.

Europe’s rescue apparatus is not what it seems. The banking union belies its name. It is merely a supervision union. Each EMU state bears the burden for rescuing its own lenders. Europe’s leaders never delivered on their promise to “break the vicious circle between banks and sovereigns”.

Lees deze column van Ambrose Evans Pritchard verder op The Telegraph

Duitse regering gelooft dat eurozone een Grexit overleeft

In geval van nood is een ‘Grexit’, de Griekse uittreding uit de eurozone, voor de Duitse regering bespreekbaar. Dat meldt het Duitse weekblad Der Spiegel op basis van anonieme regeringsbronnen.

Het besmettingsgevaar voor andere EU-landen zou zijn geweken nu landen als Portugal en Ierland zijn aangesterkt. Bovendien heeft de eurozone inmiddels het Europese Stabiliteits Mechanisme (ESM), het reddingsfonds van de eurozone en kunnen banken gered worden door de nieuwe bankenunie, zo verklaarde een anonieme bron binnen de Duitse regering aan Der Spiegel.

De regering wil geen reactie geven op de berichtgeving. Een Grexit was voor Berlijn tot nu toe onbespreekbaar. Er was grote vrees voor besmettingsgevaar: als één land de euro uit stapt, kunnen anderen dat ook. Daardoor kan er telkens existentiële paniek in landen uitbreken en een kapitaalvlucht (van spaarders en beleggers) in gang zetten.

In Griekenland worden vervroegde verkiezingen gehouden. Door de Europese miljardenleningen aan het land, en door de nieuwe onrust die Griekenland in de eurozone kan veroorzaken, heeft de hele Europee Unie belang bij de uitslag van de stembusgang. “Nieuwe verkiezingen zullen de akkoorden die wij hebben gesloten met de Griekse regering niet veranderen”, zei de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble in een reactie.

Bron: NRC

De Grieken bestaan niet

Het zijn de rijke noordelijke EU-landen die door de Trojka zijn gered, niet ‘De Grieken’.

Er zal de komende weken veel over de Grieken worden gesproken. Zo van “De Grieken” hebben hun billen gebrand en kunnen nu niet weigeren op hun blaren te zitten. “De Grieken” hebben de miljarden opgesoupeerd die voor onze bejaarden waren bestemd. Als “De Grieken” eind januari verkeerd stemmen, dan brengen zij de euro en de EU in gevaar. Ik zeg u: “De Grieken” bestaan niet.

Er bestaat wel een Grieks electoraat dat volgens de peilingen steeds meer naar links opschuift en waarschijnlijk ook naar rechts want de neonazistische Gouden Dageraad verheugt zich in een bestendig groeiende populariteit. Het kent ook een variant van de Nederlandse links-rechts-coalitie, namelijk een regering, gedomineerd door de conservatieve Nieuwe Democratie en de socialistische Pasok.

Deze Pasok is bij de vorige verkiezingen al zwaar gehavend en wordt zo geassocieerd met een neoliberaal bezuinigingsbeleid dat ze net als de PvdA haar relevantie en betekenis waarschijnlijk voorgoed heeft verloren. De Nieuwe Democratie staat er ook slecht voor maar verkeert allesbehalve in stervensgevaar omdat het gevoerde beleid niet zo ver afstaat van de eigen ideologie.

Dat beleid is min of meer opgedrongen door de Trojka – afgevaardigden van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds, die op nogal dwingende wijze bezuinigingen suggereert en privatiseringen oplegt. Het komt erop neer dat de rekening voor het wanbeleid bij de gewone burgers wordt gelegd, die part noch deel hebben gehad aan de corruptie, de dubbele boekhouding van de overheid, de geldverspilling en de bouw van witte olifanten, bijvoorbeeld in het kader van de Olympische Spelen. Het is daarbij nuttig om te weten dat die dubbele boekhouding werd opgezet in samenspraak met de Amerikaanse bank Goldman Sachs.

De Griekse overheid kon haar schulden gemakkelijk financieren tot de banken overal ter wereld ineens door de belastingbetalers gered moesten worden omdat ze zich massaal kapot gegokt hadden. Daardoor bleek de Griekse staat ineens op een faillissement af te stevenen, wat de trotse euro op losse schroeven zette.
Daarom schoten de regeringen van de overige euro-landen te hulp. Of liever gezegd: ze plaatsten Griekenland in de schuldsanering in ruil voor nieuwe kredieten waarmee het land aan zijn internationale verplichtingen kon voldoen.

De miljarden euro’s gingen via Athene linea recta naar de schuldeisers – veel daarvan in de rijke noordelijke EU-landen – die ooit zonder blikken of blozen de overheid in Athene vol hadden gestopt met hun leningen. Zij zijn het die door “de belastingbetaler” zijn gered en niet “De Grieken” om één keer in het misleidende taalgebruik te vervallen dat wij de komende maanden zo vaak gaan horen. Het zijn juist de regeringen in het noorden van Europa die met dit beleid hun eigen huid en die van hun financiële sector hebben gered.

Lees deze column van Han van der Horst verder op Joop

Europese leiders zoeken naar een ‘Grexit’ zonder besmettingsgevaar

Bij de vervroegde Griekse verkiezingen staat niets minder op het spel dan de gedroomde Europese consensus. Europa, met Merkel voorop, zoekt alvast een mogelijkheid om Athene uit de eurozone te werken zonder dat andere lidstaten volgen.

Op 26 juli 2012 zei de president van de Europese Centrale Bank (ECB), Mario Draghi, dat zijn instelling ‘alles zou doen dat nodig is om de euro te redden’. En ja hoor, de markten geloofden hem en de rentes in de schuldenlanden daalden aanzienlijk.

De vervroegde parlementsverkiezingen in Griekenland op 25 januari en de voorspelde winst van de radicaal-linkse partij Syriza doen de Griekse rente echter weer stijgen. De markten vrezen dat Syriza zal breken met de Europese afspraken om de Griekse economie te hervormen.

In Athene staat straks niets minder op het spel dan de gedroomde Europese consensus. Gideon Rachman legde onlangs in de Britse zakenkrant Financial Times uit hoe die consensus zou moeten functioneren.

Europese politici uit het politieke midden besluiten om de arbeidsmarkt te hervormen, waardoor markten opgelucht ademhalen, de rente daalt en de economie verbetert. Vervolgens besluiten kiezers te stemmen op politici in het centrum, die immers hebben bewezen in staat te zijn om succesvolle hervormingen door te voeren.

Helaas kan het ook anders gaan, zo laat Griekenland zien. Economische crisis en oplopende werkloosheid geven radicale politieke partijen vleugels waardoor markten zenuwachtig raken en de rente oploopt. Het gevolg is dat de schuldenlasten stijgen en er nog meer moet worden bezuinigd waardoor de politiek nog verder radicaliseert.

In Griekenland leek het er even op dat deze vicieuze cirkel was doorbroken toen het afgelopen jaar de Griekse economie opeens groeide met 0,7 procent. Helaas is die groei te mager om het land te redden. Als het land tot 2020 elk jaar met 3 procent groeit, is de staatsschuld nog steeds twee keer hoger dan de Maastricht-norm van 60 procent van het nationaal inkomen.

Oppositie voeren is voor Syriza dus een eitje.

Lees deze column van Arend Jan Boekestijn verder op Elsevier

2015: het jaar waarin de EU uit elkaar begint te vallen?

Few European Union politicians will have raised a New Year glass in expectation of a brighter future. Many fear that 2015 could be the year in which both the euro and the European Union itself begin to unravel.

Once again the troubles will begin early in Greece, a country carelessly admitted to the euro before its finances were properly in shape, and which has twice had to be bailed out and bullied into efforts to get its economy onto a sound footing.

Once again the Greek economy is at the heart of a euro crisis. The failure of the Greek government led by Antonis Samaras to win a majority vote for its favored presidential candidate means that Greece faces a snap general election on January 25, news that saw the Greek stock market fall 5% in one day.

Polls suggest that the likely winner in the Greek general election will be Alexis Tsipras and his left-wing populist party, Syriza. The problem with that for the EU is that with more than a quarter of the Greek population unemployed, despite some signs of recovery in the economy, Syriza is winning wide support for its pledge to dump most of the pledges attached to its bailouts by the rest of Europe.

Tsipras wants to end the austerity program imposed largely at Germany’s insistence, reverse cuts in the minimum wage and repudiate much of Greece’s debts. Although Tsipras has toned down his previous rhetoric and says he wants Greece to remain in the euro, it is hard to see how it could if he wins and holds to his election promises.

Greece’s departure would be the first major blow for the euro, and the wider EU. But Greece is not alone in having euroskeptic parties riding high in the opinion polls. Both Spain and Portugal have elections scheduled in 2015.

Lees deze column van Robin Oakley verder op CNN

Geen steun nieuwe Griekse president

In de derde en laatste stemronde is het Griekse parlement er maandagochtend niet in geslaagd om een nieuwe president te kiezen. Daarmee gaan de Grieken vervroegd naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen.

De kandidaat kwam twaalf stemmen tekort om het minimum van 180 stemmen te winnen. De Griekse beurs zakte direct 13% op dit nieuws, en bleef rond twee uur koersen op -7%.

Eerder kreeg premier Samaras in twee stemrondes al geen steun voor de kandidaat van de zittende coalitie, Stavros Dimas.
De beurzen reageerden in Europa sterk negatief op het besluit. Nederlandse staatsobligaties gingen naar een laagste stand ooit.

Lees verder op De Financiële Telegraaf