Het Europees Militair-Industrieel Complex is terug

In juni gaan de Europese regeringsleiders o.a. over defensiesamenwerking spreken. Ze zullen daarbij ongetwijfeld wijzen op de noodzaak de defensie-inspanningen te vergroten vanwege de instabiele situatie aan Europa’s buitengrenzen. Deze week hield de baas van het Europees Defensie Agentschap, Jorge Domecq, in het Europees Parlement een eerlijker verhaal. De ware reden om meer aan defensie te doen is dat anders de high-tech bedrijven die nu nog in Europa zijn gevestigd, wegtrekken. Kortom: het militair-industrieel complex is weer terug van (nooit) weg geweest.

Het zal Rutte ongetwijfeld aanspreken: meer geld stoppen in gezamenlijke ondersteuning van onderzoek en innovatie door de defensie-industrie. En niemand zal het verbazen, als coalitiepartner PvdA daarin meegaat. Toch liegen de plannen van het Europees Defensie Agentschap er niet om. Er moet op allerlei terreinen meer nationaal en Europees geld naar defensie, er moet meer worden aanbesteed, zodat nog meer bedrijven dan nu ervan kunnen profiteren, en de defensie-industrie moet kunnen profiteren van onderzoeksgelden die de overheid gratis ter beschikking stelt. Als extra lokkertje stelt het Agentschap ook nog dat, als je het via haar laat lopen, er meestal geen BTW betaald hoeft te worden.

Aan het einde van zijn speech verliest de baas van het defensieagentschap zich in een reeks afkortingen, maar het komt erop neer dat er vooral geïnvesteerd moet worden in het in de lucht bijvullen van vliegtuigen met brandstof, in drones, in satellieten en in bescherming tegen internetaanvallen. Bij het eerste onderwerp (waar Nederland leading is), wordt zelfs expliciet de betrokken onderneming genoemd: AIRBUS. We kunnen gevoeglijk aannemen dat achter de andere prioriteiten ook Europese ondernemingen schuilgaan.

Lees deze column van Dennis de Jong verder op SP

Brits EU-referendum al in 2016

David Cameron is draw­ing up plans to bring for­ward an in/out ref­er­en­dum on Bri­tain’s mem­ber­ship of the EU by a year to 2016 to avoid a po­lit­i­cally dan­ger­ous clash with the French and Ger­man elec­tions in 2017.

As the prime min­is­ter de­clared that he now had a man­date from the elec­torate to rene­go­ti­ate the terms of Bri­tain’s EU mem­ber­ship, gov­ern­ment sources said Down­ing Street was keen to move quickly on the tim­ing of the ref­er­en­dum. “The mood now is def­i­nitely to ac­cel­er­ate the process and give us the op­tion of hold­ing the ref­er­en­dum in 2016,” one gov­ern­ment source told the Guardian. “We had al­ways said that 2017 was a dead­line rather than a fixed date.” A par­lia­men­tary bill to ap­prove the ref­er­en­dum will be in­cluded in the Queen’s speech on 27 May. The bill will then be for­mally tabled in the House of Com­mons shortly af­ter­wards to en­sure that the prime min­is­ter has the op­tion of hold­ing the ref­er­en­dum next year.

Govern­ment sources say that there are key fac­tors that could ac­cel­er­ate the mo­men­tum to­wards a 2016 ref­er­en­dum. The early in­tro­duc­tion of the bill – and the Tories’ sur­prise par­lia­men­tary ma­jor­ity – will mean it could en­ter the statute book by the end of this year if given a rea­son­ably easy ride in the House of Lords. If peers break with the Sal­is­bury con­ven­tion, which says the up­per house does not de­lay mea­sures in the win­ning party’s elec­tion man­i­festo, then the gov­ern­ment would have to force the bill through us­ing the Par­lia­ment Act. This would take place a year af­ter the bill’s sec­ond read­ing in the Com­mons, which means the prime min­is­ter could over­ride the Lords in June 2016. The ref­er­en­dum could then be held in July or af­ter the sum­mer in Septem­ber.

Lees verder op The Guardian

De Britse premier David Cameron hoopt met een referendum in 2016 in plaats van 2017 uit het vaarwater te blijven van de stembusslagen in Frankrijk en Duitsland.

Nu David Cameron een verrassend sterk mandaat gekregen heeft van de Britse kiezer, wil de Britse premier vaart maken met de heronderhandeling van het Brits lidmaatschap van de Europese Unie. Dat schrijft de Britse krant The Guardian.

Londen zou na die – ongetwijfeld complexe – onderhandelingen met ‘Brussel’ de Britten al in 2016 bij referendum de vraag willen voorleggen of ze in de Unie willen blijven. Dankzij de Conservatieve meerderheid kan het wetsontwerp al tegen eind 2015 door het Lagerhuis geloodst worden.

Ook het Hogerhuis mag in principe geen probleem vormen: volgens een 70 jaar oud herenakkoord – de Salisbury Convention – past het niet verkozen House of Lords geen vertragingsmanoeuvres toe op wetonswerpen die uit het verkiezingsmanifest van de regerende partij voortvloeien.

Londen zou in overleg met ‘Brussel’ vooral willen vaart maken met de onderhandelingen om te vermijden dat het Brits referendum in 2017 in het vaarwater komt van een drukke verkiezingsagenda op het continent. In het voorjaar kiezen de Fransen een nieuwe president, in het najaar trekken de Duitsers naar de stembus.

Korte vertaling van De Tijd

Wereldwijd geldt: burger weinig betrokken bij grote gemeente

Gemeentelijke schaalvergroting heeft een belangrijke kostenpost: burgers zijn minder bij de lokale politiek betrokken. Dit blijkt uit een overzicht van de internationale literatuur door Pepijn van Houwelingen. Bestuurders die de schaalvergroting willen doordrukken schrikken er niet voor terug onderzoeksresultaten te verdraaien, zoals ervaringen in Denemarken laten zien.

Door Pepijn van Houwelingen

Gemeenten worden, niet alleen in Nederland maar ook in andere landen, alsmaar groter en zelden of nooit kleiner. De politiek-ambtelijke druk richting een groter, ‘rationeler’ gemeentebestuur met meer ‘bestuurskracht’ wordt zeker niet alleen in Nederland gevoeld. Terwijl bestuurders wijzen op de (veronderstelde) schaalvoordelen zijn inwoners van gemeenten doorgaans een stuk minder enthousiast. Zij vrezen onder andere een verlies aan democratische controle en vervreemding van hun gemeentebestuur. Nu blijkt uit een onlangs verschenen metastudie (Van Houwelingen 2015) inderdaad dat er een duidelijk negatief verband is tussen de omvang van een gemeente en de mate van politieke participatie, niet alleen in Nederland maar ook in andere landen.

Lees verder op Me Judice

Farage blijft leider van UKIP

Nigel Farage blijft aan als leider van de Britse eurosceptische partij UKIP. Na de teleurstellende verkiezingsuitslag diende hij vrijdag zijn ontslag in, maar het partijbestuur weigert hem dat te verlenen.

Het bestuur wil unaniem dat Farage aanblijft. “Wij hebben hem overtuigd om zijn ontslagaanvraag in te trekken. Hij blijft daarom partijleider van UKIP”, zegt de voorzitter.

Voor de parlementsverkiezingen had Farage gezegd dat hij zou opstappen als partijleider, als hij zelf geen zetel zou bemachtigen. Toen hij in zijn eigen district verloor, diende hij inderdaad zijn ontslag in. Wel maakte hij een voorbehoud. Hij zei dat hij zou gaan nadenken en mogelijk in het najaar zou terugkeren als partijleider.

UKIP kreeg bijna 13 procent van de stemmen en is daarmee qua stemmenaantal de derde partij van Groot-Brittannië. Toch heeft UKIP maar één zetel in het Lagerhuis veroverd, doordat de partij slechts in één district de grootste werd.

Bron: NOS

De eurozone is chronisch ziek

Dit is de vijfhonderdste column in een reeks die bijna tien jaar geleden, op 8 oktober 2005, begon. Ik had de week ervoor na 22 jaar van, ik mag wel zeggen trouwe dienst, afscheid genomen bij het bedrijf waarvoor ik werkte. Er was nu tijd om weer te gaan schrijven.

Economisch gezien worden de afgelopen tien jaar beheerst door één gebeurtenis met rampzalige gevolgen: de val van de investeringsbank Lehman Brothers in september 2008. Was de crisis te voorkomen geweest? Als de diagnose is dat de crisis werd veroorzaakt door te veel kredietverlening, dan moet het antwoord bevestigend zijn. Dat de banken zich niet inhielden en veel te gemakkelijk uitleenden is niet goed, maar wel begrijpelijk. Zoals de toenmalige topman van Rabo, Piet Moerland, in maart 2013 zei: „Achteraf gezien waren we allemaal onderdeel van een systeem dat op hol is geslagen.”

Maar de toezichthouders, de centrale banken, hadden natuurlijk moeten voorkomen dat het systeem op hol sloeg. Ze deden dat niet. Sterker nog, ze maakten lenen aantrekkelijk door de rentestanden veel te laag te houden. Zelfs in 2004, toen de recessie van na de eeuwwisseling allang voorbij was, stond de Amerikaanse korte rente, die door de Federal Reserve bepaald wordt, nog op 1%. De inflatie was toen 3%. De Fed en zijn voorzitter, Alan Greenspan, waren daarmee medeverantwoordelijk voor het ontstaan van de kredietcrisis.

In Europa veroorzaakte de lage eurorente een huizenzeepbel in landen als Spanje en Ierland. Krediet was te goedkoop en op een beperking van de hoeveelheid krediet werd niet gestuurd.

De basis voor de latere problemen met Griekenland werd ook in de jaren voor het uitbreken van de crisis al gelegd. Vanaf het moment dat Griekenland in 2001 de euro invoerde, liep het al fout. De Griekse lonen schoten omhoog, de overheidsbestedingen werden flink opgevoerd en het Griekse handelsbalanstekort liep op naar 17% van het bbp, maar Europa greep niet in. De noodsteun van meer dan €200 miljard aan Griekenland was niet nodig geweest als het land niet tot de eurozone was toegelaten en in ieder geval veel geringer geweest als Europa eerder had ingegrepen. De eurocrisis is een door de EU zelf veroorzaakte crisis.

Verkeerd beleid en een gebrek aan toezicht zijn zo verantwoordelijk voor de malaise waarin de wereldeconomie in het algemeen, en Europa in het bijzonder, na 2008 is komen te verkeren. Van fouten kan men leren, maar die les is aan de centrale banken en de eurozonelanden niet besteed.

Lees deze column van Jaap van Duijn verder op DFT

Camerons zege plaatst Europa voor het blok

Geen enkele peiling bereidde de Britten voor op de uitslag van hun parlementsverkiezingen. Alle tendensen die erin zaten klopten, maar bleken door de kiezers nog te zijn uitvergroot. Per saldo kan de Conservatieve leider David Cameron alleen verder. Zoals vaak na een overwinning, duurde de vreugde niet langer dan een ochtend. Daarna doemen de problemen weer op, groter en dreigender dan voorheen.

Geen enkele peiling bereidde de Britten voor op de uitslag van hun parlementsverkiezingen. Alle tendensen die erin zaten klopten, maar bleken door de kiezers nog te zijn uitvergroot. Per saldo kan de Conservatieve leider David Cameron alleen verder. Zoals vaak na een overwinning, duurde de vreugde niet langer dan een ochtend. Daarna doemen de problemen weer op, groter en dreigender dan voorheen.

De striemende nederlaag van Labour is de enige opsteker voor de Conservatieven. Ook in het Verenigd Koninkrijk bleek de sociaaldemocratie niet bij machte een alternatief te bieden voor jaren van bezuinigingen en terugdringing van de overheid. Opnieuw wordt een generatie Labour-leiders de woestijn in gestuurd, zoals in de beste dagen van Margaret Thatcher.

De kiezers hebben Cameron gemandateerd om een nieuw evenwicht met de Europese Unie af te dwingen. Het dreigement met een referendum in 2017 wordt acuut. De anti-Europese UKIP blijft steken op 1 zetel, maar met 13 procent van de stemmen is ze meer dan ooit een factor in dat debat. Naar welke kant valt het dubbeltje? Ofwel komt er een botsing met de EU-partners en een onvermijdelijke Brexit. Ofwel vormt de krachtmeting voor Europa een kans om zijn eigen fundamentele zwaktes onder ogen te zien. Een boeiende, maar gevaarlijke oefening.

Lees dit artikel van Bart Sturtewagen verder op De Standaard

David Cameron’s morning after

Cameron could have woken up to a decent working majority today if he hadn’t made one big mistake in the last Parliament.

David Cameron did much better than anyone expected last night. He beat Labour and won dozens of seats from the Liberal Democrats, but he must now govern with a vanishingly small majority. And the record of Conservative governments with tiny majorities being torn apart over the question of Europe is not promising.

Cameron could have woken up to a decent working majority today if he hadn’t made one big strategic mistake in the last Parliament. The error wasn’t going into coalition with the Liberal Democrats, or agreeing to hold a referendum on Britain’s EU membership, or cutting the top rate of tax. It was opposing the introduction of the Alternative Vote electoral system in the 2011 referendum.

Britain’s political architecture was designed for the 19th century, not the 21st. It’s not just the florid Victorian Gothic parliament or its arcane procedures that are anachronistic. The UK’s electoral system was built for an era when two political parties dominated Parliament: first the Conservatives and Liberals, then the Conservatives and Labour.

When Britain moved to a two-and-a-half party system in the 20th century, the system strained like a poorly fitted suit. Now, with nine or ten parties in contention, the system no longer produces the strong majority governments and political stability that used to be its defining advantage.

Lees verder op Politico >>>

Brussel wil asielzoekers spreiden over lidstaten

De Europese Commissie wil een automatische en verplichte spreiding van erkende asielzoekers over de EU-landen zodra de instroom ervan in sommige lidstaten te groot wordt. Dit omstreden voorstel – de Europese regeringsleiders wilden vorige maand niets weten van verplichtingen – staat in de Migratieagenda die de Commissie volgende week woensdag presenteert.

De verdrinkingsdood van duizenden migranten in de Middellandse Zee bewijst dat het huidige Europese asielbeleid faalt, stellen Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en eerste vicevoorzitter Frans Timmermans in een ontwerp van hun Europese Migratieagenda. ‘De EU zou niet moeten wachten tot de nood te hoog is om nog te handelen.’ De Commissie verwacht de komende maanden een nieuwe toestroom van honderdduizenden migranten.

Om de druk van de ketel te halen in Italië, Griekenland en Malta – die door hun geografische liggen de meeste migranten opvangen – stelt de Commissie voor om al deze zomer te beginnen met de spreiding van erkende asielzoekers. De quota voor de lidstaten worden vastgesteld op basis van hun welvaart, bevolkingsomvang, het werkloosheidspercentage en het aantal reeds aanwezige asielzoekers.

Deze onmiddellijke verdeling is mogelijk onder het bestaande EU-Verdrag, maar alleen op vrijwillige basis voor de lidstaten. Volgens de Commissie is er echter een permanent systeem in de EU nodig om de verantwoordelijkheid voor asielzoekers eerlijker over de lidstaten te verdelen. Daarom komt ze nog deze maand met een voorstel dat de spreiding verplicht en automatisch maakt ‘bij een massale instroom’. Waar die grens ligt, is nog onderwerp van discussie.

Lees dit artikel van Marc Peeperkorn verder op de Volkskrant>