Waar hebben de Grieken al die steun eigenlijk aan uitgegeven?

Wat is er gebeurd met de miljarden euro’s die de eurolanden de afgelopen jaren al overmaakten naar Athene?

In totaal gaat het om 244,6 miljard euro die het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de eurolanden uitleenden. Van dat bedrag komt 196,5 miljard uit de eurolanden, waarvan 17,8 miljard uit Nederland. De rest, 48,1 miljard, komt van het IMF. Daar zit ook Nederlands geld bij, want Nederland draagt jaarlijks 2 à 3 procent bij aan de begroting van het IMF, dat 188 lidstaten heeft.

De lening wordt sinds 2010 in tranches aan Griekenland overgeboekt. Voorwaarde voor iedere overboeking is dat Griekenland de bezuinigingsmaatregelen doorvoert die de eurolanden eisen. De instanties die daar gezamenlijk toezicht op houden zijn de Europese Centrale Bank (ECB), de Europese Commissie en het IMF – samen bekend als ‘de trojka’. Als de laatste tranche van 7,2 miljard euro binnenkort overgemaakt wordt, heeft Griekenland de gehele lening van 244,6 miljard ontvangen.

De zoektocht naar het geld begint in Nederland, bij het ministerie van Financiën, verantwoordelijk voor het Nederlandse overheidsgeld dat naar Griekenland ging. Volgens een woordvoerder is “een deel van de steun gereserveerd voor de Griekse banken.” De rest is “algemene begrotingssteun”. Hoe het precies zit, weet het ministerie niet.

Ook het IMF weet het niet. Het hoofdkantoor in Washington laat telefonisch weten dat het fonds niet bijhoudt waar de Grieken het geleende geld aan uitgeven. Daar gaat de Griekse overheid zelf over, aldus het IMF.

De Grieken zelf dan, weten die het? In de statistieken van de Griekse overheid zie je de Europese miljarden wel binnenstromen, maar ze belanden gewoon in de grote pot van de overheid, zo lijkt het.

De Europese Unie, weet de unie wél waar het geld gebleven is? Een woordvoerder van de Europese Centrale Bank mailt:

“Dit is geen vraag voor de ECB. Het is niet ons geld, maar geld van de lidstaten.”

Lees verder op NRCQ >>>

Eurozone is gedoemd, grexit of geen grexit

The single currency is forcing its members further apart and cannot survive in its current form, new analysis shows.

The Eurozone is doomed and cannot survive in its current form, regardless of what happens to Greece, a major new study shows.

New research demonstrates that members of the single European currency are becoming more economically divergent, making a single rate of interest increasingly unsuitable for the bloc. Political, social and cultural differences will also make it increasingly hard for the euro members to share a currency. Eventually, the Eurozone will have to either “integrate or disintegrate”, the analysis says. The research, by economic consultants from the ECU Group, is part of Change, or Go, a wide-ranging study of Britain’s European Union membership and future prospects.

The study is being serialised in The Telegraph at the start of a potentially decisive week for the EU and its currency, with Greece once again facing a potential exit from the Eurozone. However, the report concludes that whether or not Greece is forced out of the single currency, the Eurozone will still face deep-seated problems that must be resolved by either breaking up or full-blown political integration.

When the single currency was created in 1999, its advocates argued that common economic rules would help its members converge economically, making a single rate of interest more and more suitable to all. However, analysis by the ECU Group for the Change or Go report shows that the opposite has happened: the countries using the euro have diverged economically, experiencing shifts in supply and demand at different times and under different circumstances.

Lees verder op The Telegraph >>>

Euro = soevereiniteit inleveren

Het is onvermijdelijk dat de eurolanden meer soevereiniteit opgeven om de stabiliteit van de eurozone te garanderen. De eurocrisis leert dat vrijwillige afspraken alsook Europese regels niet voldoende zijn om nieuwe drama’s als in Griekenland te voorkomen. Dat schrijven de ‘vijf presidenten’ van Europa – voorzitter Juncker van de Europese Commissie, EU-president Tusk, ECB-baas Draghi, Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem, Europees Parlementsvoorzitter Schulz – in een gezamenlijk rapport dat maandag wordt gepresenteerd.

Verdergaande integratie van de eurolanden wordt als het aan de ‘presidenten’ ligt echter uitgesmeerd over de nodige jaren. Voor de korte termijn (tot medio 2017) stellen ze bescheiden stappen voor als de oprichting van een Europese Budgettaire Raad die gevraagd en ongevraagd adviezen uitbrengt over het nationale begrotingsbeleid. Daarnaast moet er striktere afspraken komen die de concurrentiekracht van de nationale economieën (loonontwikkelingen koppelen aan productiviteitsstijging) versterken.

Het rapport over de ‘voltooiing’ van de economische en monetaire unie, volgt op eerdere blauwdrukken van de vorige Commissievoorzitter Barroso en van voormalig EU-president Van Rompuy. Die gingen aanzienlijk verder met hun aanbevelingen. Het rapport van de vijf presidenten heeft alle kenmerken van een moeizaam compromis en is eveneens interessant om wat er niet in staat.

De vijf presidenten benadrukken dat de eurozone meer moet doen dan ‘overleven’. Het moet lonend zijn voor burgers, bedrijven en lidstaten de euro te hebben, waarvoor ze immers hun monetaire beleid hebben afgestaan aan de ECB. ‘We zijn vastbesloten de monetaire unie te versterken’, zegt Dijsselbloem.

Het rapport analyseert de tekortkomingen van de eurozone (wel een gedeelde munt, weinig middelen om eurolanden in het gareel te houden), alsook het crisisherstel dat afgelopen jaren plaatsvond. ‘Het is nu de hoogste tijd de funderingen te versterken’, aldus de presidenten. Anders verscheuren de grote verschillen tussen de landen uiteindelijk het europroject.

Lees verder op de Volkskrant >>>

De drachme is de zoete smaak van de vrijheid

Op het Syntagmaplein in Athene is de sfeer woensdagavond ontspannen. Duizenden mensen reageerden op een Facebookoproep en zijn voor het parlementsgebouw bijeengekomen om te demonstreren tegen het harde bezuinigingsbeleid van de afgelopen jaren en om de regering van premier Alexis Tsipras een steuntje in de rug te geven bij de onderhandelingen met de eurolanden.

Van angst voor een vertrek uit de euro is weinig te merken. ‘Wij zijn hier om de regering aan te sporen om niet toe te geven’, zegt Syriza-lid Katia Papanikolaou. Ze is absoluut niet bang voor de consequenties van een eventuele breuk met Europa. ‘Wat is er nog te vrezen? We hebben niets te verliezen. Twee miljoen mensen zijn werkloos, onze magen zijn leeg, onze economie verwoest. Vanaf 2012 zijn we al feitelijk failliet.’

Een eventuele overgang naar de drachme zal volgens haar in het begin moeilijk zijn maar daarna is er ‘de zoete smaak van vrijheid’. Ook Evangelia Bakoli vindt het welletjes geweest met de bezuinigingen. Zij is samen met haar dochter en vrienden naar de demonstratie gekomen. ‘Ze moeten geen centimeter inbinden’, zegt ze. ‘Wat mij angst inboezemt is de voortdurende vernedering die we doormaken, niet de terugkeer naar de drachme. Wij zullen weer uit onze as herrijzen.’

Anderen maken zich meer zorgen om de ellende die een terugkeer naar de drachme met zich meebrengt, maar blijven met fatalistische berusting de regering te steunen. ‘Geen enkel weldenkend persoon met kinderen wil terug naar de drachme’, vertelt Stavros die een kioskje met versnaperingen heeft. Hij blijft vertrouwen houden in Tsipras. ‘Ik geloof in hem omdat hij integer is en niet zijn eigen zakken vult.’

Hoewel nog altijd een overgrote meerderheid van de Grieken in de eurozone wil blijven, lijkt een steeds groter percentage zich te kunnen verzoenen met een terugkeer naar de drachme.

Lees verder op het Financieele Dagblad >>>

Griekse gezondheidszorg is rampgebied

Griechenland 2015: Ein Drittel der Bevölkerung hat keine Kranken-versicherung mehr.

Zum Beispiel Dimitri. 65 Jahre. Keine Krankenversicherung. Dimitri ist so schwer herzkrank, dass er alle vier Wochen zur Untersuchung kommen muss. Irgendwann tauchte er nicht mehr auf. “War mir nicht aufgefallen”, sagt sein Arzt Giorgos Vichas, “bei den vielen Hundert, die ich hier untersuche.” Erst nach sechs Monaten saß Dimitri wieder bei Vichas im überfüllten Wartezimmer – und sah schrecklich aus.

Kein Wunder, das Gefängnis ist kein guter Orte für einen Herzkranken: Dimitri war in der Stadt mit einem Herzinfarkt zusammengebrochen. Notarzteinsatz. Intensivstation. Kostet Geld. Dimitri konnte nicht zahlen, das ist ja der Grund, warum er keine Versicherung mehr hat. Er kam wegen der nicht bezahlten Krankenhausrechnungen in Untersuchungshaft. Viereinhalb Monate. “Das ist Griechenland 2015”, sagt Giorgos Vichas mit ruhiger Stimme.

Willkommen also in Griechenland. Willkommen in der Arztpraxis Elliniko, am Rand von Athen, im Zentrum der Krise. Willkommen im Katastrophengebiet.

Klingt nach Übertreibung? Ist amtlich beglaubigt: Die griechische Sektion der “Ärzte der Welt” hat 2012 all ihre Ärzte aus Uganda, Afghanistan und anderen Dritte-Welt-Ländern abgezogen, weil Griechenland seit den Kürzungen im Gesundheitsbereich vom offiziellen Kriterienkatalog her selbst zu den Katastrophengebieten zählt. Mehr als 30 Prozent der Bevölkerung haben keine Krankenversicherung mehr, die Hälfte der Ärzte wurde entlassen, ganze Krankenhausstationen können nicht mehr arbeiten, die Kindersterblichkeit ist zwischen 2008 und 2010 um 43 Prozent gestiegen, die Zahl der Suizide in Griechenland hat sich mehr als verdoppelt.

Lees verder op de Süddeutsche Zeitung >>>

De Griekse kwestie gaat niet over

Griekenland, is dat nog actueel? De Griekse crisis duurt nu al vijf jaar en de ene na de andere ‘deadline’ is verstreken. Ondertussen is er al voor meer dan tweehonderd miljard aan het land uitgeleend en zijn er geruisloos miljardenschulden weggestreept. Over de gevolgen van een Grexit is eindeloos gespeculeerd. De verwachting is dat de eurozone een failliet van Griekenland nu wel zal kunnen dragen, maar de verwachting is ook dat we na een Grexit nog lang niet van de Grieken af zijn. Erger, dan beginnen de problemen pas echt.

Je kunt je afvragen wat een Grexit dan nog betekent. Eigenlijk is die er al, want rijke Grieken hebben hun geld allang naar het buitenland gebracht en wat er overblijft is niet echt een moderne Europese economie, maar een reservaat van ruilhandel en vage beloften dat er ooit zal worden betaald. Als serieuze zakenpartner doe je dan niet meer mee. Maar formeel maakt Griekenland nog deel uit van de eurozone en het land zal blijven bestaan. Desnoods als ‘failed state’ waarmee Europa tot in lengte van dagen zit opgescheept.

Dat zien we terug in de ‘onderhandelingen’ van de laatste weken. Daar wordt niet echt onderhandeld, maar langs elkaar heen gepraat. De Grieken hebben een heel andere voorstelling van de werkelijkheid dan de rest en drijven de andere Europese landen tot wanhoop. Sommigen zien daarin een meesterstrategie van minister van Financiën Yanis Varoufakis, een speltheoreticus, maar volgens mij is er niets meesterlijk aan. Het is zelfs geen strategie. Dat veronderstelt dat alle partijen met min of meer doordachte stappen op elkaar reageren en daarvan is geen sprake. De Grieken leven gewoon in hun eigen fantasiewereld, zoals wel vaker in hun lange mythische geschiedenis. Dat leidt tot heel andere risico-afwegingen, die voor de buitenwereld niet te begrijpen zijn en met economie niks te maken hebben.

Deze surrealistische toestand wordt versterkt doordat de eurozone eveneens haar eigen kijk op de werkelijkheid heeft en het failliet van Griekenland (dat ook haar failliet is) om politieke redenen niet wil erkennen. Misschien zit de stekker in het verkeerde stopcontact, maar het stopcontact heeft het daarbij niet voor het kiezen. Dat levert stroom, ook als die weglekt of niet optimaal wordt benut. Europa is sterk genoeg om die te kunnen blijven leveren en Griekenland te zwak om voor algehele kortsluiting te zorgen. Misschien komt er een dag waarop er uit de Griekse geldautomaten geen euro’s komen, maar ook die dag zal voorbijgaan.

Lees deze column van Dirk-Jan van Baar verder op de Volkskrant >>>

Juncker wil Ministerie van Financiën voor de eurozone

De eurozone zou op termijn een eigen ‘ministerie van Financiën’ moeten krijgen. Dat stelt voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker voor in een rapport dat hij heeft geschreven met vijf leiders van Europese instellingen. Het stuk wordt vandaag (maandag) openbaar.

Dit EU-orgaan, dat er tegen 2025 zou moeten zijn, moet beslissingen nemen over begrotingsbeleid. Precieze details, voorwaarden en mandaat moeten nog worden uitgewerkt. In het voorstel van Juncker houden Eurolanden de controle houden over belastingheffingen. “Maar bepaalde beslissingen zullen steeds meer collectief moeten worden genomen”, aldus Juncker.

De commissievoorzitter schreef het rapport met de presidenten van de Europese Raad (Donald Tusk), de eurogroep (Jeroen Dijsselbloem), de Europese Centrale Bank (Mario Draghi) en het Europees Parlement (Martin Schulz).

Ook wil Juncker de eurogroep, het overleg van de ministers van Financiën van de eurolanden, versterken door de voorzitter voltijds aan te stellen. De huidige voorzitter, Jeroen Dijsselbloem, vervult de functie nu in deeltijd. Ook moet de voorzitter op het internationaal toneel een grotere rol krijgen “bij het vertegenwoordigen van het belang van de gemeenschappelijk munt”, aldus het rapport.

Het rapport wordt onder meer besproken op de top van regeringsleiders en staatshoofden van de Europese Unie op donderdag en vrijdag.

Bron: Nu.nl

Hard tegen hard in Brussel vandaag?

Wordt dit dan de dag dat achttien landen van de eurozone besluiten dat lid nummer twaalf, Griekenland, niet meer in hun club is te handhaven? Of durven zij dat toch niet aan en loopt hun spoedberaad vanavond weer uit op zo’n typisch Brusselse oplossing, van uitstel en nieuwe deadlines?

Gisteren presenteerde de Griekse premier Tsipras de ‘definitieve oplossing’ van de crisis aan de Duitse bondskanselier Merkel, de Franse president Hollande en voorzitter Juncker van de Europese Commissie. Details ontbraken gisteravond. Niets wijst er echter op dat de kloof tussen Athene en de geldschieters in een paar uur tijd opeens is gedicht. Daarvoor is er de afgelopen weken ook te veel gebeurd en vooral gezegd.

Het wordt de langste dag van het jaar in Brussel, niet alleen in aantal uren daglicht. Tsipras gaat eerst om de tafel zitten met de leiders van de in Athene zo gehate ’trojka’: Juncker (Europese Commissie), Draghi (ECB) en Lagarde (IMF). Die laatste instantie draagt volgens Tsipras ‘criminele verantwoordelijkheid’ voor de economische ellende in zijn land, zoals hij vorige week zei. Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem schuift ook aan bij dat gesprek.

’s Middags leidt Dijsselbloem een noodzakelijke extra bijeenkomst van de eurogroep, de ministers van financiën, ter voorbereiding op de ‘eurozonetop’ van vanavond. Die ingelaste topbijeenkomst van de regeringsleiders van de negentien eurolanden is het slotstuk. Ook hiervoor zijn Lagarde, Draghi en Dijsselbloem uitgenodigd. Het zou wel eens laat kunnen worden.

De voorzitter van die eurozonetop, Donald Tusk, heeft de Grieken te verstaan gegeven dat dit geen gelegenheid is voor onderhandelingen. Die fase lijkt voorbij. “Het doel is om er zeker van te zijn dat we allemaal elkaars standpunten en de gevolgen van onze beslissingen begrijpen.” Mogelijk zal Tusk meteen de hamvraag stellen aan Tsipras: “Willen jullie de euro houden of niet? Zo ja, dan horen daar spelregels bij. Als jullie niet meer willen meespelen, dan is dat helder, maar dan gaan we nú praten over de dramatische gevolgen voor jullie zelf, en over de gevolgen voor de andere leden van de club”. De knop gaat in dat geval definitief om, een dramatische wending in de Griekse crisis.

De Griekse minister Varoufakis van financiën heeft in een opiniestuk in de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung de bal – die volgens de geldschieters in Athene ligt – juist aan de voeten van de Duitse bondskanselier Merkel gelegd. Zij staat vanavond voor een ‘beslissende keuze’ om een ‘eervolle overeenkomst’ te sluiten met de Griekse regering, aldus Varoufakis.

Lees verder op Trouw >>>