Welkom in de EU

Wijlen Herman De Coninck dichtte al dat in de herfst alle dingen stil zijn, zoals oude mensen die elkaar reeds lang beminnen. Maar in Griekenland is de herfst vooral het seizoen waarin ouden van dagen in de straten rondscharrelen. Want in de herfst verliezen de bomen niet alleen hun bladeren maar ook hun vruchten. En soms komen die van pas.

Vraag maar aan Dimitris, een kleine, gedrongen man van vooraan de zestig. Hij is gepensioneerd maar door de voortdurende bezuinigingen moet hij het rooien met een pensioentje van 450 euro. Zijn vrouw en zijn ongetrouwde dochter hebben geen inkomen meer. Ze zijn werkloos, en werkloosheidsuitkeringen zijn in Griekenland beperkt in de tijd: na twaalf maanden zakken ze van 360 euro naar niks. Alsof dat nog niet erg genoeg is, kun je na twee jaar ook fluiten naar je ziekteverzekering. Steevast heeft Dimitris zijn pet diep over zijn ogen getrokken, zo diep dat je ternauwernood zijn gezicht ziet. Dat is ook de bedoeling, want Dimitris is beschaamd, en met wie hij ook spreekt, hij kijkt altijd naar zijn schoenen.

Dimitris heeft een aparte bijverdienste. Met zijn aftandse Fiat Panda schuimt hij de straten van Athene af op zoek naar olijfbomen die de boorden van de straten van de Griekse hoofdstad sieren. In zijn kleine geblutste koffer: plastic zakken, netten en een bezem. Zo rond oktober, wanneer de olijven zo langzamerhand rijp zijn, spreidt hij de netten uit onder de olijfbomen en klopt hij met zijn bezem de rijpe olijven uit de bomen. Die raapt hij dan samen en laadt ze in zijn auto.

Het is aandoenlijk om Dimitris vervolgens op zijn knieen in de goot te zien zitten, terwijl hij de laatste olijven bij elkaar schraapt en in plastic zakken stopt. Hij brengt ze naar een pers in Megara, op ongeveer vijftig kilometer van de hoofdstad. De olie die hij zo verkrijgt, probeert hij te verkopen, wat hem een paar tientallen euro’s oplevert. Dat gebeurt uiteraard ‘zwart’, want anders zou hij zich blauw betalen aan allerlei taksen en vergunningen.

Het is al het vierde jaar dat Dimitris op deze manier olijven verzamelt in de straten van Athene. Maar de crisis brengt zijn bijverdienste in gevaar. De prijs van de benzine is gestegen van iets minder dan 1 euro in 2008 naar 1,50 euro in april 2015, met een piek van 1,70 euro in 2012.

Elke euro telt voor Dimitris, en hij overweegt om zijn auto aan de kant te schuiven: hij verdient nauwelijks nog wat aan de olijfolie. Bovendien zijn er kapers op de kust. Sinds 2011 ziet Dimitris Albanezen hetzelfde doen. Velen beginnen zelfs al olijven uit de bomen te kloppen in september, wanneer ze eigenlijk nog niet rijp zijn. Na hun doortocht blijft er voor Dimitris niet veel meer over.

Lees verder op Knack >>>

‘Zambiaanse toestanden’ op EU-top

Het ‘Griekse drama’ over een eventuele oplossing voor de Griekse schulden neemt ongekende vormen aan. Zo langzamerhand dreigt de EU-top te verzanden in Zambiaanse toestanden.

Donderdag gaven de euroministers van Financiën het op, er was geen akkoord mogelijk. Ze probeerden tot overeenstemming te komen voordat de regeringsleiders in Brussel bijeen kwamen. Door een halsstarrige houding van de Grieken schoot men echter geen millimeter op. De Griekse premier Tsipras is vast van plan als laatste met de ogen te knipperen.

Het is een ongeschreven wet in Europa dat alles op het laatste moment altijd in elkaar past, maar voor het eerst lijkt die wet niet meer te gelden. De Europese leiders willen niet zelf onderhandelen en laten dat over aan de instituten van EU, IMF en ECB. Die moeten voorstellen ontwikkelen waar de ministers van Financiën mee kunnen leven. Tsipras wil het liefst onderhandelen met de leiders zelf. En zo wijst iedereen met de vinger naar elkaar. De kans dat iemand te laat knippert is nu levensgroot geworden.

Ondertussen tikt de klok door, op 30 juni gaan de Grieken zonder nieuwe miljarden failliet. En de EU wil ook geen ‘Grexit’, men is toch bang voor de effecten op de markten en de rente voor andere zwakke eurolanden. Als het even kan moeten de Grieken binnen boord blijven, maar dat wordt steeds lastiger.

Dat Eurogroep en regeringsleiders naast elkaar vergaderen is al zeldzaam, dat dat waarschijnlijk drie keer achter elkaar in één week gaat gebeuren nog veel zeldzamer. Vermoedelijk zaterdag komt de Eurogroep nu weer bijeen in een laatste poging, mogelijk moeten de regeringsleiders zondag dan weer bijeen komen om de deal af te zegenen. Of om te praten over een dan onvermijdelijke ‘Grexit’.

Griekenland loste begin deze maand al geen schuld aan het IMF af en bundelde die tot het eind van de maand, iets wat Zambia als enig land ooit het laatst deed in de jaren tachtig. Toen werd gesproken over ‘Zambiaanse toestanden’, maar inmiddels lijkt dat te gaan gelden voor de hele operatie. Daarmee is wel een weinig verheffend beeld van Europa ontstaan. Griekenland, dat 1,5% van de hele euro-economie beslaat, zorgt voor een ongekend circus.

Lees verder op De Telegraaf >>>

Is driekwart Nederlanders voor TTIP?

Wie TTIP zegt, zegt chloorkip, hormoonvlees en de almacht van grote Amerikaanse bedrijven. Dat is in ieder geval de associatie die velen nu bij het Trans-Atlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten hebben. Toch zou bijna driekwart van de Nederlanders voor het omstreden verdrag zijn. Dat is ver boven het Europees gemiddelde, dat met 58 procent een stuk lager ligt dankzij landen als Duitsland, waar nog geen 40 procent van de bevolking het gevreesde verdrag steunt. Zijn we echt ‘het braafste jongetje van de klas’, zoals datajournalist Stephan Okhuijsen twitterde?

De cijfers zijn niet nieuw. Maar volgende maand gaat de tiende onderhandelingsronde over het verdrag in, en deze week komt INTA, de commissie voor internationale handel van het Europees Parlement, bijeen om aanbevelingen voor de EU-onderhandelaars te bespreken. Dat was aanleiding voor het Twitteraccount van het Europees Parlement om onder de noemer ‘Find out how support for #TTIP varies across EU’ opnieuw het kaartje van stal te halen waarin Nederland donkergroen kleurt als een van de landen waarin de steun voor het verdrag het grootst is.

Bron is de Eurobarometer van december 2014, een halfjaarlijkse peiling onder EU-burgers over politieke en economische EU-zaken. Eigenlijk verklapt de tekst boven het kaartje al waar de vraag in de peiling echt over ging: of een vrijhandels- en investeringsverdrag tussen de EU en de VS een goed idee is. Dat is natuurlijk wel wat anders. Een handelsverdrag met de VS klinkt goed voor de economie, wie zou daar op tegen zijn?

Normaal gesproken zouden we nu de Eurobarometer uitpluizen en checken op sturende vraagstelling en representativiteit, maar dat is eigenlijk niet meer nodig. Het gaat dan wel om een ‘vrijhandels- en investeringsverdrag’ tussen de EU en de VS, trans-Atlantisch dus, maar de lettercombinatie ‘TTIP’ komt in het hele onderzoek niet voor.

Lees verder op de Volkskrant >>>

Breaking Greece

I’ve been staying fairly quiet on Greece, not wanting to shout Grexit in a crowded theater. But given reports from the negotiations in Brussels, something must be said — namely, what do the creditors, and in particular the IMF, think they’re doing?

This ought to be a negotiation about targets for the primary surplus, and then about debt relief that heads off endless future crises. And the Greek government has agreed to what are actually fairly high surplus targets, especially given the fact that the budget would be in huge primary surplus if the economy weren’t so depressed. But the creditors keep rejecting Greek proposals on the grounds that they rely too much on taxes and not enough on spending cuts. So we’re still in the business of dictating domestic policy.

Lees de column van Paul Krugman verder op The New York Times >>>

Ophef over toespraak koningin Elizabeth

Een toespraak die de Britse koningin Elizabeth heeft gehouden tijdens een staatsbanket in Duitsland, heeft in Londen tot ophef geleid. Buckingham Palace zag zich daardoor donderdag genoodzaakt te ontkennen dat de koningin lobbyt tegen een Brits vertrek uit de Europese Unie.

„We weten dat we hard moeten werken om de verworvenheden van de naoorlogse wereld te behouden. We weten dat verdeeldheid in Europa gevaarlijk is en dat we moeten werken om ons daartegen te wapenen, zowel in het westen als het oosten van ons continent”, zei de koningin woensdag tijdens het staatsbanket. Daarbij waren ook de Britse premier David Cameron en de Duitse bondskanselier Angela Merkel aanwezig.

De uitspraken liggen extra gevoelig, omdat Cameron tijdens de top van de Europese Unie donderdag juist gaat pleiten voor nieuwe lidmaatschapsvoorwaarden, vooruitlopend op een referendum over het eventuele vertrek van Groot-Brittannië uit de Unie.

„Zoals altijd staat de koningin boven de politiek en is ze politiek neutraal over de EU”, verklaarde een woordvoerder.

De toespraak van de koningin is opgesteld in nauw overleg met de premier en het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Bron: De Telegraaf

EU-leiders ruziën urenlang over bootvluchtelingen

Tot 03.00 uur hebben de EU-leiders hevig gediscussieerd over vluchtelingen-problemen. Maar grote besluiten werden er niet genomen. Het is regeringsleiders niet gelukt om knopen door te hakken over de opvang van vluchtelingen.

Wel hebben alle lidstaten aangegeven vrijwillig mee te willen werken aan de opvang van 60.000 vluchtelingen – waarvan 40.000 uit Griekenland en Italië. Zij worden herplaatst over andere lidstaten. De andere 20.000 zijn mensen die nu nog niet in Europa zijn, maar die in hun eigen land niet meer veilig zijn.

De Europese Commissie was eerder van plan om de lidstaten te verplichten een bepaald aantal vluchtelingen op te nemen. Dat plan sneuvelde vannacht omdat een aantal lidstaten fel tegen zo’n verplichtstelling is. Premier Rutte was een voorstander van verplichte opname. “Wij hadden het graag anders willen zien, maar er was onvoldoende steun.”

Landen mogen nu zelf aangeven hoeveel vluchtelingen ze opnemen. De vrees is dat er uiteindelijk aan minder vluchtelingen onderdak wordt geboden omdat de verplichting is verdwenen.

Lees verder op de NOS >>>

Cameron set to go to referendum without EU ratifying treaty changes

The Prime Minister is accused of settling for a ‘post-dated cheque’ as British officials confirm he accepts UK vote will be held before all member states confirm changes.

David Cameron is to hold a referendum on Britain’s EU membership without a guarantee that the EU’s other 27 member states will have ratified his proposed reforms by the time of the vote, British officials have acknowledged.

Labour and Ukip accused the prime minister of planning to offer the British people a “post-dated cheque”, after UK officials confirmed in Brussels that the referendum will be held before his proposed EU treaty change has been fully ratified.

The row broke out at the EU summit in Brussels shortly before Cameron briefly outlined his reform plans for the first time in the formal setting of an EU summit. One EU diplomat described the prime minister’s intervention as “a commercial break”. The diplomat said: “There was a very emotional discussion on migration, and David Cameron gave us a commercial break.”

The prime minister’s intervention lasted between eight and 10 minutes, and there were no responses from any of the other 27 EU heads of government. The president of the European council, Donald Tusk – who was chairing the summit – was the only person in the room who responded to Cameron.

The prime minister, who spoke to or briefed every EU leader in person before the summit, told his fellow EU leaders there has been widespread unease for many years in the UK over EU membership, and that he is determined to address the issue.

Cameron insisted that he must achieve his reforms ahead of an in/out referendum, which will have to be held by the end of 2017. The reforms break down into four core areas:
• Banning EU migrants from claiming in-work benefits for four years.
• A British opt-out from the EU’s historic commitment, dating back to the founding treaty of Rome in 1957, to create an “ever closer union” of the peoples of Europe.
• The creation of safeguards for non-eurozone members to ensure they cannot be outvoted in the single market by eurozone members.
• Giving national parliaments the right to club together to block EU legislation.

But the prime minister’s intervention, which will trigger the start of technical talks involving UK officials and officials in Brussels, was overshadowed by a row over the guarantees he will secure by the time of the referendum. The BBC reported that the prime minister accepts that every EU member state will not have ratified his proposed revision of the Lisbon treaty by the time of his referendum.

Lees verder op The Guardian >>>

Een epistel over vier nieuwe Unies waarin het woord democratie niet voorkomt

Terwijl in het ene kamertje de Grieken worden gefolterd, wordt in het andere kamertje feestelijk het nieuwe vergezicht voor de eurozone gepresenteerd. In het dolhuis dat Brussel heet is alles mogelijk. ‘De voltooiing van Europa’s Economische en Monetaire Unie’ heet het. En het stippelt het pad uit dat naar de enige, ware, onvolprezen, almachtige, onbevlekt ontvangen Unie voert. In 2025.

‘Voltooiing’: het suggereert dat er een soort einde van de geschiedenis is, als de Europese vijandschap van twee wereldoorlogen definitief is omgesmeed in een alomvattende Europese Unie. En geeft daarmee blijk van een bijna religieuze, eschatologische heilsverwachting van de zijde van de auteurs ervan. Naast Jean-Claude Juncker, Donald Tusk, Mario Draghi en Martin Schulz, onze eigen Jeroen Dijsselbloem. Dan de preambule waarin de wordingsgeschiedenis van het document wordt toegelicht. Vooral de uitkomst van veel en eindeloos Brussels gepalaver tussen President Schulz, President Tusk, President Juncker en President Draghi, bijgestaan door Voorzitter Dijsselbloem. Oftewel, Brusselse groupthink. En dan deze zin: ‘Het bevat de neerslag van uitvoerige besprekingen met de lidstaten en het maatschappelijk middenveld.’ Klinkt mooi democratisch, maar zonder data over welk middenveld, wie, wanneer, denk je als burger toch eerst en vooral aan Deutsche Bank, Monsanto, Shell en Volkswagen.

De preambule eindigt met de zin dat de euro ‘een middel is om alle burgers een beter en rechtvaardiger leven te bieden, de Unie voor te bereiden op wereldwijde toekomstige uitdagingen en om elk van de lidstaten in staat te stellen te gedijen’. Geloven ze het zelf?

En datzelfde geldt voor de eerste echte zin van het epistel: ‘De euro is een succesvolle en stabiele munt… Hij heeft de leden van de EMU prijs-stabiliteit verschaft en hen beschermd tegen externe instabiliteit.’ Weer: echt!?

Vervolgens geven de auteurs schoorvoetend toe dat niet alles pais en vree is in de eurozone en er dus werk aan de winkel is: ‘Het is nu de hoogste tijd om de funderingen te versterken en de EMU te maken tot wat ermee werd beoogd [volgt opsomming van mooie dingen]. Om dit doel te bereiken, zullen we verdere stappen moeten nemen om de EMU te voltooien.’

Lees de column van Ewald Engelen in de Groene van deze week of via Blendle >>>