Hoe stoer de taal van Dijsselbloem, Rutte, Merkel, Juncker, Schaüble of Tusk ook moge klinken, de winnaar in de clash tussen Europa en Griekenland heet Alexis Tsipras. De man die hier in de politiek en media wordt afgeschilderd als een krankzinnige, linkse provocateur en landmijn onder het schijnbaar keurig aangeveegde Europese stoepje, laat al die grote leiders opzitten, pootjes geven en door een hoepel springen.
Beluister de column van Bernard Hammelburg hieronder
De regeringsleiders van de eurozone geven de Griekse regering nog een paar dagen om zichzelf van een ‘Grexit’ te redden. “De finale deadline is echt eind deze week”, zei ‘EU-president’ Donald Tusk gisteren na opnieuw een ingelaste top over de Griekse crisis. “Helaas kunnen we het slechtste scenario niet langer uitsluiten.” Zondag moet er een beslissende top plaatsvinden.
Uiterlijk donderdag moet er een geloofwaardig Grieks pakket voorstellen liggen waarmee Athene aanspraak zou kunnen maken op het Europese noodfonds ESM. Dat verzoek om hulp wordt vervolgens op waarde geschat door de instituties die de geldschieters vertegenwoordigen. Vervolgens komt er in het weekeinde weer een reeks ingelaste spoedvergaderingen aan.
Op zondag komen niet alleen de 19 eurozone-leiders bijeen, maar de regeringsleiders van alle 28 EU-landen. Daar worden de gevolgen besproken van ófwel de ultieme reddingsboei die Griekenland zal worden toegeworpen, ófwel een onvermijdelijk vertrek van het land uit de eurozone.
Er viel weinig te bespreken
De spoed-top van vanavond en de ministeriële eurogroep-bijeenkomst die daaraan vooraf ging, werden getekend door verwarring, ergernis, somberheid en frustratie.
De Griekse regering had het vóór het referendum van zondag met de nodige stelligheid gezegd: als er een ‘nee’ uitrolt, hebben we binnen een paar dagen een akkoord met de geldschieters. Maar de nieuwe Griekse minister Tsakalotos van financiën kwam gisteren naar Brussel zonder nieuw voorstel. Daardoor begonnen de regeringsleiders gisteravond in mineur aan hun eurozonetop, de tweede in korte tijd die geheel in het teken van Griekenland stond. “Ik ben zeer somber over deze top”, zei premier Rutte bij aankomst.
Eigenlijk was de Italiaanse premier Matteo Renzi gisteravond de enige regeringsleider die niet meezong in het koor van doemdenkers over de nabije financiële ineenstorting van Griekenland. “Ik maak me niet zozeer zorgen over een technische oplossing voor Griekenland. Met een beetje goede wil komt die er wel. Wat me meer zorgen baart, is dat Europa slachtoffer is geworden van zijn eigen procedures.”
We gaan verder met de grootste idealen van ’s lands liberalen, vandaag vooral D66 (en Guy Verhofstadt). Dankzij TTIP zouden overheden beschermd worden tegen bedrijven, maar het tegenovergestelde lijkt waarschijnlijker. Door een combinatie van een snelle uitbreiding van de EU en het verlagen van Europese wetgeving op milieugebied, is het op korte termijn mogelijk om in Oekraïne naar schaliegas te boren. Daarvoor moeten we enkel nog de tussenliggende landen erbij trekken, dus we knijpen een oogje toe als het om hun maffiose praktijken gaat. Meer Europa is beter, een exit van welk land dan ook is ondenkbaar.
Gisteren zagen we dat de uitbreiding van de unie met Oekraïne, dat vol schaliegas zit, impliceert dat we landen als Moldavië er ook bij nemen. In dat land heerst een politicus, Vladimir Plahotniuc, die zich op schimmige wijze het eigendom in banken toeëigent. Zo steelt hij van zijn volk. Bij de laatste verkiezingen werd hij daarom afgestraft. Alleen was de winnende partij niet zo enthousiast over de euro. Daarom kreeg de Moldavische bevolking op zijn kop van de Duitse Minister van Buitenlandse Zaken. Stemmen mag nog in dit land dat geen deel uitmaakt van de EU, maar dan niet op een partij die eurosceptisch is.
Nu zit Nederland in de bizarre situatie dat we van Moldavische kiezers eisen dat ze op de eurofiele coalitie stemmen waar Vladimir Plahotniuc in zit, terwijl we tegelijkertijd zijn in Nederland gevestigde bezittingen in beslag nemen en Moldavië manen iets aan de corruptie te doen. Maar goed, hier hebben we het gisteren over gehad.
Nu over TTIP en schaliegas. Wie TTIP zegt, zegt: Marietje Schaake van D66. Hier heeft ze een video opgenomen, waarin ze uitlegt waarom het handelsverdrag zo belangrijk is. Let wel: als we alle arme Balkanstaten en Oekraïne opgeslokt hebben, dan is TTIP van Seattle tot Donetsk van kracht. Dankzij dit trans-Atlantische handelsverdrag hebben we straks een douanieunie met de VS, waarbij we gezamenlijk handelsbarriès opwerpen tegen de rest van de wereld.
Lees dit artikel (nummer 2 in een serie van 6) van Arno Wellens verder op 925
Varoufakis haalt nog een keer uit: Angela Merkel kan de crisis beëindigen. Drukt ze vandaag op de rode of de gele knop?
Volgens Gianis Varoufakis zetelt er een minotaurus in Wall Street. De Griekse ex- minister greep zijn vertrek aan voor een heruitgave van zijn boek uit 2001, onder de nieuwe titel ‘The Global Minotaur: America, Europe and the future of the Global Economy’. Hierin ontleedt hij – in ronkende metaforen – de crisis in de eurozone, vanaf de grote beurskrach van 1929 via de geboorte van de wereldminotaurus in 1970 tot aan de huidige wereldcrisis waarin de minotaurus wankelt en Europa met zich mee dreigt te sleuren in z’n val.
Vandaag haalde de Griekse ex-minister nog één keer uit in The Guardian met zijn visie op de crisis en de oplossing. Varoufakis noemt het ‘Bankroetocratie’. En dat is volgens hem evenzeer een Europees probleem als een Amerikaanse ‘uitvinding’. Maar de Amerikanen hoeven tenminste niet te zwoegen onder de ontwerpfouten van de eurozone. “Stel je hun chagrijn eens voor als de inwoners van zwaar getroffen staten (bijvoorbeeld Nevada of Ohio) zich zorgen zouden moeten maken over de dodelijke omhelzing tussen de schulden van hun staat en de verliezen van de banken die er gevestigd zijn.”
Bovendien hoeven de Amerikanen het niet op te nemen tegen een, volgens Varoufakis, tot op het bot verdeelde centrale bank, laat staat tegen de neiging van de Duitse centrale bank om de zwaarst getroffen delen van de unie (= de eurozone) te behandelen als vreemde landen die fiscaal gewaterboard moeten worden tot ze ophouden de wetten van de macro-economie te gehoorzamen.
Europese eenheid, een gezonde euro, solidariteit en de prijs daarvan. Dat zijn de gespreksonderwerpen vandaag op de extra eurotop van regeringsleiders na het Griekse ‘nee’ van zondag. De aanleiding: de redding van Griekenland van de financiële ondergang.
De Grieken doen een zwaar beroep op solidariteit bij de andere eurolanden. Nog meer bezuinigingen en hervormingen kan het land niet meer aan, zo vindt minimaal 61 procent van de Grieken, het percentage nee-stemmers in het referendum van zondag. Het rijke noorden moet nu over de brug komen. Die solidariteit toont volgens de Grieken de eenheid en de verbondenheid van de eurozone en daar zou het bij de euro allemaal om begonnen zijn.
Hoe verhoudt die solidariteit zich tot de basisprincipes van de EU en de latere eurozone? Uittreding uit de EU of de euro is niet voorzien. Het kan ook eigenlijk niet. Het zou stevig afbreuk doen aan het gedachtegoed van één Europa en één munt. Griekenland zet nu al zijn kaarten op een solidaire eurogroep.
Maar wat kost dat? Ongedekte cheques zijn overal en ook in de eurozone een pijnlijk onderwerp. Zoals de Duitse regeringswoordvoerder Steffen Seibert het samenvatte: “Solidariteit vereist wel dat landen voor hun eigen economische hervormingen zorgen.” Dat is dus de Duitse voorwaarde. Bondskanselier Angela Merkel wil niet dat andere landen ook op het idee komen om een losser begrotingsbeleid te voeren, waardoor de eurogroep nog meer rekeningen moet betalen.
Morgen wordt in het Europees Parlement gestemd over TTIP. Daarom morgen weer TTIP-dag bij Burgercomité-EU, tussen de Griekse perikelen door.
Hieronder een goeie docu.
Om 13 uur kwam de Eurogroep bij elkaar. Een zaaltje vol muisgrijze MinFins (nu nog) onder leiding van EuroGruppenFührer Dijsselbloem. De nieuwe Griekse MinFin Euclid Tsakalotos was er voor het eerst bij. (De man zonder stropdas in de video hierboven.) Tsakalotos weet kennelijk niet wie Dijsselbloem is, of hij is nog gehaaider dan zijn voorganger Varoufakis. Want in het passeren loopt hij ruggelings langs De Dijs en negeert hij hem net zo lang tot die dan maar zélf z’n handje uitsteekt om zich voor te stellen. Nieuwe bezuinigingsplannen had Takslaatlos trouwens sowieso niet bij zich. Wat weer supergrappig is, want Juncker zei vanmorgen dat de bal bij de Grieken ligt, en de Grieken schuiven gewoon schouderophalend zonder voorstellen aan. Gevolg: de zinloze Eurogroepmeeting is alweer afgelopen. Zonder resultaat. Vanavond is er nog een Eurotop met de regeringsleiders en die is dus bij voorbaat óók al zinloos. En dat terwijl Dieselboom voor de meeting nog zei dat er ‘geen uitkomst mocht zijn die de geloofwaardigheid van de eurozone aantast’. Dat station is al een paar oxi’s gepasseerd, Jeroenepoen.
De euro is opgezet om zwakke economieën zich te laten aanpassen aan de Duitse exportmachine, stelt Kees van der Pijl. Nu het misgaat, krijgen gewone mensen de rekening.
De strijd om Griekenland los te maken van het Ottomaanse Rijk dateert van de jaren twintig van de negentiende eeuw en maakte in Europa veel solidariteit los. De dichter Lord Byron, die met zijn eigen brigade de onafhankelijkheidsbeweging versterkte, waarschuwde de Grieken dat ze door onderlinge verdeeldheid hun zelfstandigheid weer konden verspelen. En zo ging het. Maar ondanks bezetting, dictatuur, en nu een economisch wurgregime, is de geest van verzet nooit gedoofd.
De Syriza-regering heeft met haar eis tot schadevergoeding voor de Duitse bezetting deze geschiedenis er weer bij gehaald. Ook wees zij erop dat West-Duitsland in 1953 de helft van de uitstaande schulden en herstelbetalingen van twee wereldoorlogen mocht wegstrepen. Maar dat was om de Bondsrepubliek in de Koude Oorlog mee te krijgen. Voor links gelden andere regels.
Dat bleek toen van 1967 tot 1974 een kolonelsregime aan de macht was. Coupleider Giorgios Papadopoulos was een nazicollaborateur die na de oorlog door de CIA was gerekruteerd. Duizenden van linkse sympathieën verdachte Grieken werden gearresteerd en velen gemarteld. Honderdduizenden emigreerden.
Deze ervaring staat diep in het geheugen van de Grieken gegrift, ook van hen die het prima vonden dat er werd afgerekend met progressieve krachten. De neonazipartij Gouden Dageraad, die in de politie veel aanhang heeft, zet die traditie voort.