Machteloos

De kogel is door de kerk. Op 23 juni gaan de Britten naar de stembus om voor of tegen de Brexit te stemmen. Cameron en de zijnen hebben op de kop af vier maanden om kiezers ervan te overtuigen dat de ‘new settlement’ die hij vorige week heeft binnengehaald voldoende is om door te gaan voor de ‘hervormingen’ die hij had beloofd. Of het gaat lukken is de vraag.

Niet alleen zijn de afspraken boterzacht en zijn er grote twijfels of ze ongeschonden door het Europees Hof komen. Ook is de verdeeldheid onder de conservatieven groot. Afgelopen zondag maakte kroonprins Boris Johnson bekend voor de Brexit te zullen stemmen. Het belooft een spannende lente te worden.

Ik kan niet verhelen stikjaloers te zijn. De Britten hebben gekregen wat ons altijd is onthouden: de kans om je per referendum uit te spreken over het lidmaatschap van de EU. In het paternalistische Nederland oordeelde het politieke establishment midden jaren negentig dat zelfs de beslissing om de monetaire soevereiniteit op te geven niet belangrijk genoeg was om aan de kiezer voor te leggen. Toen een decennium later diezelfde kiezer een referendum over de Europese grondwet wist af te dwingen, was het dan ook meteen raak: weg ermee. De kans is groot dat 6 april hetzelfde gebeurt met het Oekraïense associatieverdrag.

Mooi, maar ook een prulbeker voor verliezers. De grondwet werd er twee jaar later als Verdrag van Lissabon alsnog doorheen gejast. En het associatieverdrag is door vrijwel alle lidstaten allang geratificeerd. De Europese trein ga je er niet mee tegenhouden. En uitzonderingen voor Nederland kun je op je buik schrijven. Het komt door die vervloekte euro. Het maakt nogal wat uit of je alleen door de interne markt aan de Unie bent gebonden of dat je daarbovenop ook nog een munt met elkaar deelt. In dat laatste geval is het doel van een ‘steeds nauwere unie’ allesbehalve een ‘dead parrot’, zoals Rutte de Kamer vorige week wilde doen geloven. Lees het ‘vijf presidenten’-rapport. Om de monetaire unie te ‘vervolmaken’ is een bankenunie, kapitaalmarktunie, begrotingsunie en uiteindelijk een politieke unie nodig. Was getekend: Jeroen Dijsselbloem. En dan staat ook Rutte’s handtekening eronder.

Lees deze column van Ewald Engelen verder op FTM

Dan Hannan in Buitenhof

De Britse Europarlementariër Dan Hannan is een van de grootste vertolkers van het Eurosceptische geluid in de Conservatieve partij van David Cameron. Die begon deze week met zijn tour door Europa om betere afspraken te krijgen voor Groot-Brittannië. Met wisselend succes. Zo is de Franse minister van Buitenlandse Zaken tegen een speciale status voor Groot-Brittannië, terwijl Angela Merkel een verdragsverandering niet uitsluit. Wat moet Cameron binnenhalen? (fragment begint bij 36 min en 30 sec.)

Uitgelekte mail Bank of England onthult geheim Brexit-onderzoek

De Britse Centrale Bank onderzoekt de financiële en economische gevolgen van een eventueel vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie, de zogenoemde Brexit. Uitgelekte interne mails van de bank brachten dit aan het licht.

De Bank of England bevestigde dat zaterdag nadat de interne mail bij The Guardian terecht was gekomen. De mail is van de hand van de secretaris van Jon Cunliffe, een van de plaatsvervangende gouverneurs van de Bank of England. Een medewerker van de persdienst van de bank stuurde de mail per ongeluk naar de Britse krant.

In de doorgestuurde mail van de Bank of England staat expliciet dat het onderzoek met de naam ‘Project Bookend’ geheim moet blijven voor de pers. Er staan in de mail ook tips voor hoe medewerkers kunnen ontkennen dat een dergelijk onderzoek bestaat. Mocht ernaar gevraagd worden, zouden medewerkers moeten zeggen dat het onderzoek niets met het aanstaande referendum te maken heeft maar dat het slechts in het kader van ‘bredere economische issues’ wordt uitgevoerd.

Lees het hele artikel op Elsevier >>>

NIEUW: de kapitaalmarktunie (cadeautje van Juncker aan Cameron)

Brussel heeft een nieuw acroniem gebaard. CMU heet het kreng, of Capital Markets Union – kapitaalmarkt-unie. De zoveelste ‘unie’ van de technocratische tekentafel, na monetaire unie, politieke unie, economische unie, innovatieunie, bankenunie en begrotingsunie. Geen ‘unie’ illustreert beter hoe Brussel denkt en werkt dan de kapitaalmarktunie.

Ga maar na. Toen in de loop van 2007 de Amerikaanse huizenmarkt instortte, dacht iedereen in Europa dat dit een lokale aangelegenheid was. Wie koopt er nou verpakte rommelhypotheken? Alleen Amerikaanse cowboybanken toch? Mis. De grootste financiers van de Amerikaanse huizenzeepbel waren instellingen als Deutsche Bank, Crédit Suisse en ABN Amro. En toen op 15 september 2008 het interbancaire leenverkeer op z’n gat ging, moesten niet alleen Britse en Amerikaanse banken aan het staatsinfuus maar ook Europese.

Schaduwbankieren ging het in het post mortem van de crisis heten. En in 2010 mandateerde de G20 de Financial Stability Board om het schaduwbancaire stelsel – het ecosysteem van juridische entiteiten en brievenbusmaatschappijen dat de grootbanken in de jaren voor de crisis hadden geconstrueerd om toezicht te ontduiken, balansen op te pompen en morsige hypotheken te transformeren tot goudgerande obligaties – in kaart te brengen, door te lichten, te beveiligen.

In 2012 kwam de Europese Commissie met een eigen vervolg in de vorm van een groenboek Schaduwbankieren. Een slappere tekst was nauwelijks denkbaar. Het vatte de rapporten van de Financial Stability Board keurig samen, veegde reeds genomen maatregelen op een hoop om te suggereren dat er al veel was verbeterd en somde een aantal terreinen op waar meer toezicht nodig was: vermogensbeheer, bankentoezicht, de repomarkt, het verpakken van leningen (‘securitisatie’) en ‘bijzondere financiële instellingen’, lees: brievenbusmaatschappijen.

Het valt qua slapte in het niet bij het groenboek over de kapitaalmarktunie dat de commissie op jongstleden 18 februari het licht deed zien. Een wordcloud van het document laat woorden als ‘investeringen’, ‘financiering’, ‘toegang’, ‘groei’, ‘werkgelegenheid’, ‘ontwikkeling’, ‘infrastructuur’ en, vooral, ‘MKB’ groot oplichten. De zeehondjes van de economie worden maar liefst 49 keer genoemd.

Het frame spat eraf: als we groei en banen willen, moeten we investeren in infrastructuur en MKB. En omdat banken niet willen lenen moeten we een alternatief kredietverstrekkingskanaal ontwikkelen, los van banken. Net zoals in de VS, waar de groei dan ook veel hoger is dan in Europa. Zie hier de ratio achter de kapitaalmarktunie.

Ik viel bijkans van mijn stoel toen ik vervolgens op pagina 10 van het groenboek de aanbeveling tegenkwam om in Europa een markt voor degelijke securitisaties (verpakte leningen) te ontwikkelen. Niet alleen is dit een substantieel onderdeel van het schaduwbancaire stelsel dat in 2012 nog als verdacht werd aangemerkt. Ook is dit het absolute tegendeel van een alternatief kredietverstrekkingskanaal. Securitisatie was voor de crisis een van de voornaamste financieringsbronnen van Europese en Amerikaanse grootbanken en heeft zowel hier als daar aan de wieg gestaan van de implosie van 2008. Vooral door het opblazen van huizenzeepbellen.

Lees deze column van Ewald Engelen verder op de Groene >>>

De Britten hebben gelijk!

Het aanbod van Cameron om samen te werken met de EU als die de Unie hervormt, zou Nederland moeten toejuichen. We kunnen Cameron zelfs een handje helpen

Engeland heeft de afgelopen verkiezingen voor Engeland gekozen. Zo analyseert Politico, het kort geleden in Europa gelanceerde politiek medium, de afgelopen Britse parlementsverkiezingen. Volgens Politico zijn de Conservatieven gezwicht voor de electorale verleiding van het nationalisme, wat zijn vruchten heeft afgeworpen. Het is echter geen achterlijk nationalisme wat de Britten in hun greep heeft.

Op veel vlakken is het Europese project namelijk losgeslagen. De harmonisatie binnen de Unie breidt langzaam maar zeker uit, terwijl er weinig oog is voor de problemen die dit met zich meebrengt. Zo berichtte de Financial Times dat ambassadeur George Osborne namens de Britse regering naar Berlijn afreist. Een van de gespreksonderwerpen zal uitkeringstoerisme zijn. Het Verenigd Koninkrijk kent geen systeem van sociale premies, zoals Duitsland, dus iedere Europese immigrant heeft op grond van het vrije verkeer van goederen recht op dezelfde uitkeringen. Dit drukt flink op de begroting. Dat de Britten dit soort problemen eindelijk aan willen pakken, mag geen nationalisme heten.

Het aanbod van de zojuist herkozen Conservatieve premier David Cameron aan de Europese Unie is daarom helemaal niet zo gek. Hij legt de EU een keuze voor. Sowieso organiseert Cameron een ‘in or out’-referendum voor het eind van 2017. Als de EU meewerkt met Cameron en de Unie hervormt, zal de Conservatieve leider campagne voeren om in de Europese Unie te blijven. Als de hervormingen mislukken of te weinig verstrekkend zijn, voert Cameron campagne voor het verlaten van de EU.

In Brussel wordt dit ervaren als chantage. Dat is onterecht. De overdracht van soevereiniteit van lidstaten naar de Europese Unie wordt namelijk niet meer gedragen door grote delen van de volken in Europa. Dit is niet alleen af te zien aan de opmars van eurosceptische partijen als de United Kingdom Independence Party, het Front National en, van eigen bodem, de PVV. Ook zijn de gevestigde partijen veel kritischer geworden op het Europese project.

Lees deze column door Tom Leijte verder op het NRC

Brits EU-referendum al in 2016

David Cameron is draw­ing up plans to bring for­ward an in/out ref­er­en­dum on Bri­tain’s mem­ber­ship of the EU by a year to 2016 to avoid a po­lit­i­cally dan­ger­ous clash with the French and Ger­man elec­tions in 2017.

As the prime min­is­ter de­clared that he now had a man­date from the elec­torate to rene­go­ti­ate the terms of Bri­tain’s EU mem­ber­ship, gov­ern­ment sources said Down­ing Street was keen to move quickly on the tim­ing of the ref­er­en­dum. “The mood now is def­i­nitely to ac­cel­er­ate the process and give us the op­tion of hold­ing the ref­er­en­dum in 2016,” one gov­ern­ment source told the Guardian. “We had al­ways said that 2017 was a dead­line rather than a fixed date.” A par­lia­men­tary bill to ap­prove the ref­er­en­dum will be in­cluded in the Queen’s speech on 27 May. The bill will then be for­mally tabled in the House of Com­mons shortly af­ter­wards to en­sure that the prime min­is­ter has the op­tion of hold­ing the ref­er­en­dum next year.

Govern­ment sources say that there are key fac­tors that could ac­cel­er­ate the mo­men­tum to­wards a 2016 ref­er­en­dum. The early in­tro­duc­tion of the bill – and the Tories’ sur­prise par­lia­men­tary ma­jor­ity – will mean it could en­ter the statute book by the end of this year if given a rea­son­ably easy ride in the House of Lords. If peers break with the Sal­is­bury con­ven­tion, which says the up­per house does not de­lay mea­sures in the win­ning party’s elec­tion man­i­festo, then the gov­ern­ment would have to force the bill through us­ing the Par­lia­ment Act. This would take place a year af­ter the bill’s sec­ond read­ing in the Com­mons, which means the prime min­is­ter could over­ride the Lords in June 2016. The ref­er­en­dum could then be held in July or af­ter the sum­mer in Septem­ber.

Lees verder op The Guardian

De Britse premier David Cameron hoopt met een referendum in 2016 in plaats van 2017 uit het vaarwater te blijven van de stembusslagen in Frankrijk en Duitsland.

Nu David Cameron een verrassend sterk mandaat gekregen heeft van de Britse kiezer, wil de Britse premier vaart maken met de heronderhandeling van het Brits lidmaatschap van de Europese Unie. Dat schrijft de Britse krant The Guardian.

Londen zou na die – ongetwijfeld complexe – onderhandelingen met ‘Brussel’ de Britten al in 2016 bij referendum de vraag willen voorleggen of ze in de Unie willen blijven. Dankzij de Conservatieve meerderheid kan het wetsontwerp al tegen eind 2015 door het Lagerhuis geloodst worden.

Ook het Hogerhuis mag in principe geen probleem vormen: volgens een 70 jaar oud herenakkoord – de Salisbury Convention – past het niet verkozen House of Lords geen vertragingsmanoeuvres toe op wetonswerpen die uit het verkiezingsmanifest van de regerende partij voortvloeien.

Londen zou in overleg met ‘Brussel’ vooral willen vaart maken met de onderhandelingen om te vermijden dat het Brits referendum in 2017 in het vaarwater komt van een drukke verkiezingsagenda op het continent. In het voorjaar kiezen de Fransen een nieuwe president, in het najaar trekken de Duitsers naar de stembus.

Korte vertaling van De Tijd

Camerons zege plaatst Europa voor het blok

Geen enkele peiling bereidde de Britten voor op de uitslag van hun parlementsverkiezingen. Alle tendensen die erin zaten klopten, maar bleken door de kiezers nog te zijn uitvergroot. Per saldo kan de Conservatieve leider David Cameron alleen verder. Zoals vaak na een overwinning, duurde de vreugde niet langer dan een ochtend. Daarna doemen de problemen weer op, groter en dreigender dan voorheen.

Geen enkele peiling bereidde de Britten voor op de uitslag van hun parlementsverkiezingen. Alle tendensen die erin zaten klopten, maar bleken door de kiezers nog te zijn uitvergroot. Per saldo kan de Conservatieve leider David Cameron alleen verder. Zoals vaak na een overwinning, duurde de vreugde niet langer dan een ochtend. Daarna doemen de problemen weer op, groter en dreigender dan voorheen.

De striemende nederlaag van Labour is de enige opsteker voor de Conservatieven. Ook in het Verenigd Koninkrijk bleek de sociaaldemocratie niet bij machte een alternatief te bieden voor jaren van bezuinigingen en terugdringing van de overheid. Opnieuw wordt een generatie Labour-leiders de woestijn in gestuurd, zoals in de beste dagen van Margaret Thatcher.

De kiezers hebben Cameron gemandateerd om een nieuw evenwicht met de Europese Unie af te dwingen. Het dreigement met een referendum in 2017 wordt acuut. De anti-Europese UKIP blijft steken op 1 zetel, maar met 13 procent van de stemmen is ze meer dan ooit een factor in dat debat. Naar welke kant valt het dubbeltje? Ofwel komt er een botsing met de EU-partners en een onvermijdelijke Brexit. Ofwel vormt de krachtmeting voor Europa een kans om zijn eigen fundamentele zwaktes onder ogen te zien. Een boeiende, maar gevaarlijke oefening.

Lees dit artikel van Bart Sturtewagen verder op De Standaard

Zege Cameron effent pad voor referendum over brexit

De Britse parlementsverkiezingen zijn met meer dan gewone aandacht gevolgd in Europa. Aftredend premier David Cameron beloofde de Britten immers een referendum over het lidmaatschap van de Europese Unie bij een zege. Die volksraadpleging bepaalt de toekomst van de EU.

Tien jaar geleden was het Verenigd Koninkrijk een belangrijk ankerpunt in de Europese politiek. Londen was dé bondgenoot van Duitsland in het streven naar vrijhandel, in de uitbouw van een interne markt en in de uitbreiding naar Oost-Europa. En met Parijs bouwde Londen een politiek-militaire as op. De driehoek tussen Londen, Berlijn en Parijs is compleet verdwenen. De Britten zijn de voorbije jaren steeds verder verdwenen uit het centrum van de Europese politiek.

Meer dan eens heeft de Conservatieve Britse premier David Cameron geprobeerd vanuit de zijlijn terug over te steken naar het Europese centrum. Telkens draaiden de pogingen uit op een nog groter Brits isolement in Europa.

Het begon al met het vertrek van de Britse Conservatieven uit de Europese Volkspartij, waardoor de banden met andere centrumrechtse regeringen in Europa verbroken werden. Een historische vergissing, noemde voormalig EU-president Herman Van Rompuy die beslissing.

Cameron poogde de voorbije jaren vaak te krampachtig medestanders te vinden in het Europese kamp. Zo weigerde hij deel te nemen aan het begrotingspact, dat de EU-landen verplicht te streven naar een begrotingsevenwicht. En Cameron maakte zichzelf onmogelijk met de manier waarop hij in mei vorig jaar de benoeming van Jean-Claude Juncker tot EU-Commissievoorzitter probeerde te saboteren. Zelfs kanselier Angela Merkel trok haar handen af van haar oude bondgenoot.

En toen Cameron steeds driester tekeerging tegen de vele Polen en Roemenen die als ‘welvaartstoerist’ naar het VK trekken, raakte Londen ook de steun kwijt van de Oost-Europese landen. De ‘nieuwe landen’ uit Oost-en Centraal-Europa evolueerden trouwens zelf : weg van de mercantiele Britse houding naar meer integratie. De Britten staan alleen in hun afkeer van het Europese streven naar een ‘ever closer union’.

Lees verder op De Tijd