Lijdt eurozone aan wet remmende voorsprong?

Centrale banken hebben als kerntaak het bewaken van de prijsstabiliteit in hun land, (de FED ook de werkeloosheid), dat wil zeggen dat inflatie of deflatie binnen de perken blijven.

Daarbij hebben ze min of meer axiomatisch aangenomen dat een inflatie van 2% gunstig is voor de groei van de economie. Dat houdt wel in dat dan die groei ook meer dan 2% moet zijn om inderdaad real growth te zijn. Waarom die 2%? Die is er om het menselijk koopgedrag en bedrijfsinvesteringen te beinvloeden. Indien men weet dat volgend jaar de prijs van een goed zal zijn gestegen is men geneigd om dat goed nu te kopen om die prijsverhoging te ontgaan en men werkt dan mee aan die groei. In tegenstelling daarmee zal men bij deflatie het kopen van een goed of investeren voor innovatie of additionele capaciteit liever uitstellen, men weet immers dat de prijs het volgend jaar lager zal zijn en wacht dus liever af. Inflatie is dus prijsverhoging en geldontwaarding, deflatie is prijsverlaging en geldopwaardering. In de marge even opgemerkt dat voor de staat inflatie als bijkomend voordeel heeft dat de staatsschuld in real worth daalt, terwijl bij deflatie het omgekeerde het geval is.

Of nu werkelijk het koopgedrag zo sterk zou worden beinvloed wordt door sommige economen wel in twijfel getroffen, de meeste aankopen moeten toch gebeuren en kunnen niet worden uitgesteld, zodat het effect minder is dan gedacht. Algemeen ziet men als oorzaak voor inflatie dat de vraag het aanbod overstijgt waardoor als gevolg van de marktwerking de prijzen zullen gaan stijgen. Bij deflatie ziet men het tegenovergestelde, de vraag is kleiner dan het aanbod waardoor de prijzen zullen dalen.

Lees verder op De Dagelijkse Standaard

Eurozone gaat gewoon door met uitbreiding

Alsof er niks aan de hand is en er geen crisis is, gaat de eurozone gewoon door met de uitbreiding van het aantal lidstaten

Ondanks de aanhoudende zwakte van een aantal eurolanden breidt de eurozone binnenkort verder uit. Litouwen mag op 1 januari als 19e EU-land tot de muntunie toetreden. Het land is EU-lid sinds 1 mei 2004, levert 12 europarlementariërs, is goed voor 7 van de 345 stemmen in de Europese Raad en levert één eurocommissaris: Algirdas Semeta (belast met belastingen, douane-unie, financieel toezicht en fraudebestrijding). Klaarblijkelijk voldoet Litouwen aan de vereiste drie jaar van de toetredingsvoorwaarden uit het Stabiliteits- en Groeipact. Gevolg is wel dat er wéér een land toetreedt tot het bestuur van de ECB, waar op basis van one man, one vote wordt gestemd over het te voeren beleid. Een beleid, dat zoals u weet, volledig verpolitiseerd is in het voordeel van de zwakke eurozonelanden.

Lees deze column door Jean Wanningen verder op De Dagelijkse Standaard

Verstoppertje spelen hard afgestraft door kiezers

Het was een typisch gevalletje van de dag die je wist dat zou komen.

Toch raakten sommige Europese regeringsleiders nog behoorlijk van de kook, toen de uitslagen zondag hun ergste voorgevoelens bevestigden. ‘De Europese verkiezingen hebben hun waarheid verteld. En die is pijnlijk’, zo beschreef de Franse president François Hollande zijn benarde situatie treffend op de tv.

Voor ‘de stichtende lidstaat van de Europese Unie en het Vaderland van de mensenrechten’, komt het hard aan als zes op de tien kiezers wegblijven en één op de vier van degenen die wel gestemd hebben zijn stem geeft aan extreem-rechts, erkende de president. Hollandes populariteit heeft een historisch dieptepunt bereikt en het valt moeilijk in te zien hoe hij zonder miraculeus herstel van de economie nog uit deze put kan kruipen. Toch zitten de Fransen nog drie jaar aan hem vast. En zij niet alleen, want in een geïntegreerde muntunie zijn we allemaal Fransen.

Veel Europeanen zijn de crisis moe. De bittere drankjes die hun regeringen nu al jaren voorschrijven, lijken niet te helpen. Bedrijven komen nog steeds moeilijk aan geld, de werkloosheid blijft hoog en de afbraak van de welvaartsstaat gaat maar door. Geld- en mensenstromen trekken zich nog weinig aan van nationale grenzen. Een Frans instituut als Alstom, maker van de TGV, valt zomaar ten prooi aan het Amerikaanse General Electric of het Duitse Siemens. De Bulgaarse maffia hoeft maar een paar landgenoten op een bus naar Nederland te zetten of de huur- en zorgtoeslagen worden keurig overgemaakt.

Het algemene onbehagen over al deze zaken heeft zich vermengd met boosheid over het feit dat Europa kennelijk wel een greep kan doen in de portemonnee van burgers, maar dat hun gekozen regeringen geen greep meer lijken te hebben op Europa. Door de eurocrisis is bij bredere lagen van de bevolking het besef doorgedrongen dat de EU-landen zich, net als de gasten in Hotel California van de Eagles, vrijwillig hebben laten opsluiten in een gebouw zonder uitgang. ‘You can check out any time you like, but you can never leave!’ De regeringsleiders waren deze week in Brussel om lessen te trekken uit de uitslag. Het diner had veel weg van een groepstherapiesessie, waarbij deelnemers worden aangemoedigd hun woede en verdriet de vrije loop te laten.

Lees deze column van Rik Winkel verder op het Financieele Dagblad

Keynes, Hayek en centrale banken

Door de al jarenlange voortduring van de eurocrisis is er het nodige te doen over welk monetair beleid gevoerd moet worden om die te bestrijden en de rol die een centrale bank daarin speelt.

Sommigen zijn van mening dat de economie aangezwengeld moet worden met een van overheidswege gedreven stimulatiebeleid á la Keynes, anderen geloven meer in de vrije markt. Weer anderen, zoals ik, zijn van mening dat een algemene ‘beste monetaire aanpak’ niet bestaat en dat je vooral per geval moet kijken naar de oorzaken van de specifieke problemen en die gericht moet aanpakken.

Men kan – niet geheel ten onrechte – stellen, dat men eerst een probleem en de oorzaak daarvan moet analyseren om vervolgens daarna een monetaire economie in te richten, die een dergelijk probleem oplost en voortaan voorkomt. Er is thans echter geen sprake van één probleem, maar van meerdere tegelijk. Het eerste probleem is falend toezicht van centrale banken op commerciële kredietverlening, het tweede probleem is verkeerd monetair beleid. Ik zal dat in deze column nader toelichten aan de hand van de monetaire theorieën van Keynes en Hayek.

Lees dit artikel van Jean Wanningen verder op de Dagelijkse Standaard

Wij kapitalisten houden van mensen

Niet het kapitalisme heeft de groeiende ongelijkheid en de crisis veroorzaakt, zegt Yaron Brook, maar de bedilzieke overheid. ‘We kunnen niet omgaan met het succes van het kapitalisme en daarom zijn we ons eigen succes gaan tegenwerken.’

Hij voelt zich meer thuis bij de demonstraties van de Tea Party dan bij die van Occupy. Toch leest Yaron Brook een boek van iemand die de ‘nieuwe Marx’ wordt genoemd. Tijdens zijn vlucht naar Nederland heeft hij uren zitten lezen in ‘Capital in the Twenty-First Century’. In deze onwaarschijnlijke bestseller – inspiratiebron voor linkse leiders en opiniemakers over de hele wereld – zet de Franse econoom Thomas Piketty uiteen waarom ongelijkheid is toegenomen. Hij pleit voor een vermogensbelasting van 80 procent voor de superrijken.

In de lobby van een hotel aan de Amsterdamse Prinsengracht laat Brook zien dat zijn gevoel voor ironie het niet heeft afgelegd tegen de jetlag: “Je ziet wat voor offers ik breng voor de goede zaak.” Want als er iemand is die altijd klaarstaat om erop te wijzen dat je louter voor jezelf leeft en geen enkele verplichting hebt aan anderen, is het wel de directeur van het Ayn Rand Institute, dat vergaande individuele autonomie bepleit. De Amerikaan gruwelt dan ook van de pogingen om ongelijkheid te bestrijden; die ziet hij als een aanval op onze vrijheid. In zijn boeken en presentaties neemt Brook het op voor het kapitalisme.

Uw pleidooi lijkt een typisch geval van slechte timing. Groeiende ongelijkheid wordt gezien als een gevolg van het kapitalisme.
“De huidige toename in ongelijkheid is net zo goed een gevolg van overheidsbeleid. Neem de beslissing om de banken te redden en de rijken vrij te stellen. Of neem de beslissing om de rentevoet rond nul procent te brengen. Wie heeft daar baat bij? Niet de gewone mensen die een beetje proberen te sparen. Een lage rente helpt de rijken op de aandelenbeurs, de investeerders in riskante ondernemingen en de banken op Wall Street. Zulk beleid leidt tot meer ongelijkheid.”

Lees dit interview door Marco Visser verder op Trouw

Cash wordt verboden

In een column van Simon Black werd een markant idee van befaamd Harvard econoom, Rogoff, aangekaart. Simon vermoedt terecht dat politici dit idee zullen omarmen (dan weten we het wel…). Rogoff wil namelijk cash geld verbieden. Dit zou zoveel voordelen hebben dat het serieus overwogen zou moeten worden, aldus Rogoff. Echter, dit ideetje van Rogoff heeft consequenties die de kern van onze democratie en vrijheid raken; iets wat we absoluut niet moeten toelaten.

Het eerste argument is natuurlijk dat een verbod op cash het leven van de crimineel onmogelijk maakt. Totale onzin natuurlijk. Simon stelt ook terecht vast dat criminele transacties ook in aandelen en andere goederen of diensten kan plaatsvinden. Het verbod op cash zal criminele transacties niet tegenhouden; alleen de manier waarop deze worden betaald verandert.

Het volgende argument voor een verbod op cash is dat zodoende alle transacties inzichtelijk worden gemaakt. Hierdoor kan de belastingdienst dus precies zien hoe, wat, waar wie en hoe hoog ze iets/iemand kunnen belasten. Dit gaat de reden zijn voor veel politici om dit idee van Rogoff te steunen.

Het derde argument is technischer van aard, maar daardoor niet minder destructief. Sterker nog, het is het meest gevaarlijke aan het idee van Rogoff. Echter, deze professor wil het verbod op cash juist hierom invoeren: negatieve rente. Stel dat de centrale bank een negatieve rente wil invoeren, dan betekent dit simpel gezegd dat sparen geld kost. Hierdoor zullen veel mensen een van de twee keuzes gaan maken: spaargeld uitgeven aan investeringen/consumptie (het beoogde effect van negatieve rente), of mensen gaan hun spaargeld in cash aanhouden (iets wat de centrale bank juist niet wil). Door cash geld te verbieden kan de centrale bank mensen en bedrijven dus forceren om te consumeren/investeren. Het summum van financiële repressie.

Totale controle over bedrijven en consumenten is iets waar veel macro-economen van dromen. Eindelijk kunnen ze iedereen zodanig aansturen dat hun economische modellen gaan kloppen. Modellen aanpassen aan de realiteit is blijkbaar een gedachte die niet bij ze opkomt. Het geloof in de maakbare samenleving (van bovenaf aansturing zodat de gewenste uitkomsten bereikt worden) is dus niet alleen aanwezig bij politici, maar dus ook bij veel economen. Dit is ook de reden dat deze twee beroepsgroepen elkaar zo makkelijk kunnen vinden.

Maar wat voor een wereld krijgen we dan?

Lees deze column van Alexander Sassen van Elsloo verder op De Financiële Telegraaf

Regeringen worden hoeren van het kapitalisme

De Britse overheid heeft aangekondigd de drugshandel voortaan mee te nemen in het berekenen van de economische groei. Drugshandel en prostitutie leveren een bijdrage van circa 10 miljard pond (12,3 miljard euro) aan de Britse economie.

De Europese Commissie in Brussel kwam al eerder tot deze richtlijn om de groei van de economie op te leuken met de economische waarde van criminele activiteiten. Ook de economische waarde van prostitutie, al dan niet illegaal worden daarin meegenomen. Inmiddels hebben Estland, Oostenrijk, Slovenië, Finland, Zweden en Noorwegen, als niet EU-land, deze richtlijn al toegepast. De financiële kwantificering van alle misdaad binnen een land meenemen in de economische groeicijfers is de volgende stap. Wat let Italië en Spanje om hun zwarte economie, die 25 procent deel uitmaakt van de totale economie, eveneens mee te laten tellen in de nationale groeicijfers?

Het water staat de Europese economieën schijnbaar tot aan de lippen om maar enigszins economische groei te kunnen laten zien. De nieuwe rekenmethode voor de berekening van het bruto binnenlandse product (bbp), waardoor de omvang van de economieën binnen de eurozone in grootte toeneemt, was al een schot voor de boeg. Als resultaat daarvan moet bijvoorbeeld Nederland 360 miljoen euro meer aan Brussel afdragen en gaat er meer dan 500 miljoen extra naar ontwikkelingshulp.

Sinds het neo-liberale beleid in Europa de overhand heeft gekregen worden normen en waarden steeds verder opgerekt, alles in dienst van het kapitaal. Door het meetellen van illegale en criminele economische activiteiten in de nationale groeicijfers, komt langzaam maar zeker het moment dat die illegale en criminele activiteiten als minder erg worden beschouwd. De volgende stap is dat veel van deze activiteiten gedoogd gaan worden onder het mom van ‘goed voor de economie’.

Lees verder op Citareg

EU wordt langzaam maar zeker één groot België

De Europese Unie begint steeds meer op België te lijken. Europeanen worden politiek gezien steeds grotere vreemden voor elkaar. ‘De politieke cultuurgrens die België in tweeën scheurt, dreigt ook Europa doormid­den te scheuren.

Alleen de Belgen hebben afgelopen weekeinde massaal hun democratische plicht gedaan, maar van harte ging dat niet. België behoort namelijk tot de minderheid van Europese landen met opkomstplicht – elders bleef het aantal kiezers net als in Nederland daarom meestal ver onder de vijftig procent.

Belgen hebben niet alleen een stemplicht, maar ook een telplicht, waar­onder echter, zoals De Volkskrant op 21 mei berichtte, velen probeerden uit te komen. Opvallend veel Belgen wisten ‘al dat ze net die ene dag ziek zullen zijn’ of gingen uitgerekend dan op reis – zij het zonder een retour­ticket te kopen, dus kennelijk met definitieve emigratieplannen.

Als dat is om de Belgische onbestuurbaarheid te ontvluchten, die na de gelijktijdige parle­mentsverkiezingen nog groter lijkt te zijn geworden – wordt het vorige formatierecord van 541 dagen straks overtroffen? – dan doen die er verstandig aan zich buiten de Europese Unie te vestigen, want die begint steeds meer op België te lijken.

Separatistische stromingen zijn in beide Brussels, het nationale en het internationale, aan de winnende hand. Ook worden zij steeds meer sa­lon­fähig, althans als zij zich verre houden van de donkerbruine rand, wat Wilders minder lukt dan de UKIP in Engeland of de N-VA in Vlaande­ren.

Wat dat betreft staat de ingewikkelde politieke constellatie van België inmiddels voor iets groters: waar de Belgen allang vreemden voor elkaar zijn, worden de Europeanen dat ook politiek steeds meer. De politieke cultuurgrens die België in tweeën scheurt, scheurt ook Europa doormid­den.

Lees deze column van Thomas van der Dunk verder op de Volkskrant