Niemand is Syriza

Het had iets lachwekkends: sociaaldemocratische partijen die er als de kippen bij waren om een graantje mee te pikken van Syriza’s verkiezingsoverwinning. Maar wat met de independistische Sinn Féin, EH Bildu, Podemos en CUP? Ze zouden er beter eens goed naar kijken.

Niet enkel de sp.a en de PS in de Belgische staat, maar ook bijvoorbeeld de Franse PS. Terwijl die geen enkele verwantschap hebben met de Griekse partij. Plots waren ze de Syriza-experts. Helemaal te gek waren de pogingen om ons te doen geloven dat Syriza ‘wel links is, maar niet radicaal’. Syriza is de afkorting van Synaspismos tis Rizospastikis Aristeras, Coalitie van Radicaal Links. Als deze Grieken van zichzelf zeggen dat ze radicaal-links zijn, wie is dan mevrouw Kathleen Van Brempt om ons iets anders op de mouw te spellen? Dat de sociaaldemocratie een en ander wil recupereren, blijkt nog duidelijker wanneer de Europese sociaal-democraten ‘hun volledige steun beloven aan Syriza’. Moeten we hieruit nu begrijpen dat politieke partijen zoals sp.a, PS, de Spaanse PSOE, de Franse PS, de Griekse centrum-linkse alliantie Elia (in 2014 gevormd rond PASOK), die in hun respectievelijke staten systeempartijen zijn die mee verantwoordelijk zijn voor het hele politieke en economische beleid dat mee geleid heeft tot de crises die we nu meemaken, plots hun kar keren? Weg van de destijds ‘onvermijdelijk’ genoemde Derde Weg van Giddens? De kern van die Derde Weg was immers liberale opvattingen gebruiken om socialistische doelstellingen te bereiken. Paars. In ruil voor deelname aan de macht, lieten de sociaaldemocraten een heel terrein braak liggen ter linkerzijde. Mevrouw Van Brempt geeft dat in haar blog ook duidelijk aan: ‘Want hoewel de Europese sociaaldemocraten zich steeds heftig verzet hebben tegen de bezuinigingspolitiek, zagen de sociaaldemocratische partijen in de lidstaten zich vaak gebonden door coalitieafspraken met conservatieve partijen, waardoor ze nooit voluit konden gaan en hun sociale profiel verzwakte.’

Deze zin op zich heeft al voldoende inhoud voor een stevige discussie. Syriza is veel meer dan een ‘antibesparingspartij’. Nog even en de sp.a kroont zich tot Vlaamse zusterpartij van Syriza. Zou de sp.a dan ook van Europese fractie veranderen? Syriza is geen sociaaldemocratische partij, wel een radicaal-linkse partij, die dat combineert met soevereiniteit van de natie.

Lees verder op Doorbraak

Deëscaleer situatie in Oekraïne

Het verlies van Oekraïne is al een bittere nederlaag voor Poetin. Het Westen moet niet overreageren op zijn provocaties.

De situatie in de Oekraïne is op een gevaarlijk kantelpunt terechtgekomen nu er wordt gesproken over wapenleveranties aan de Oekraïense regering voor hun strijd tegen de door Rusland gesteunde separatisten. Eén ding moet vooropstaan: de Europese Unie moet geen oorlog aan zijn oostgrens willen. Terecht dat Merkel en Hollande naar Moskou afreisden voor overleg, terwijl in de Verenigde Staten de oorlogsretoriek klinkt.

De Verenigde Staten willen voorkomen dat Rusland een heropleving kent en zich zoals tijdens de Koude Oorlog agressief gaat bemoeien met Oost-Europa. Het is vanuit Washington geredeneerd logisch Rusland te willen indammen, maar de opstand in Oost-Oekraïne laten escaleren tot een volledige oorlog zou een overreactie zijn.

De EU moet dit uit alle macht zien te voorkomen. De VS hebben weinig last van zo’n oorlog, maar Europese landen des te meer. Hier lopen de belangen tussen de VS en de EU uiteen, NAVO-partners of geen NAVO-partners.

Duitsland moet als de facto leidende macht in de EU proberen nader tot Rusland te komen om de situatie te stabiliseren. Merkel moet allereerst niet voldoen aan de roep van de huidige Oekraïense regering tot onvoorwaardelijke politieke en militaire steun tegen Rusland. Zij moet ook niet luisteren naar oorlogstaal uit Warschau of andere Oost-Europese landen die zich vooral door hun angst voor Rusland laten leiden. De EU moet niet de eeuwenoude vijandschap tussen het westerse en het oosterse christendom opgraven.

Vijandigheid vanuit Europa zal de Russen zich bovendien achter Poetin doen opstellen. De sancties veroorzaken economische schade, maar de Russen zijn gewend aan weinig welvaart. Het zal ze er niet van weerhouden te vechten. Een Rusland dat zich bedreigd voelt, zal bovendien proberen verdeeldheid te zaaien tussen EU landen onderling, zoals nu al gebeurt via de nieuwe Griekse regering-Tsipras.

Het is daarom belangrijk niet te overreageren op de bewuste provocaties van Poetin. Rusland wil nu het Oekraïne kwijt is het land destabiliseren door er zoveel mogelijk onrust te stoken. In feite is de positie van Rusland al verzwakt: zonder Oekraïne in zijn invloedssfeer is Rusland geen wereldmacht meer, zoals de Amerikaanse geopolitieke analist George Friedmann zegt. En zonder Oekraïne als bufferstaat voelt Rusland zich permanent bedreigd.

Lees dit artikel van Coen de Jong verder op de Volkskrant

Oekraïne en Griekenland hebben alles met elkaar te maken

De geopolitieke gevolgen van een Grexit zijn mogelijk nóg groter dan de financiële. Het vergroot de invloed van Rusland en maakt de NAVO instabieler.

„Als Griekenland Europa de rug toekeert, zullen de geopolitieke gevolgen minstens zo belangrijk zijn als de economische”, zegt de Amerikaanse politicoloog Ian Bremmer. „De Grieken zullen zich dan snel op Rusland richten.”

„Niets voor niets dringen de Verenigde Staten er bij Europa op aan een oplossing voor Griekenland te vinden”, zegt Ko Colijn, directeur van instituut Clingendael. „De VS zeggen dat het herstel van de wereldeconomie ermee gemoeid is. Maar op de achtergrond speelt een breder belang. De geopolitieke verhoudingen zijn in het geding.”

Deze week zijn er tal van politieke overleggen op hoog niveau. Gisteren en vandaag is er beraad van de G20-landen. Morgen komen de leiders van Rusland, Oekraïne, Duitsland en Frankrijk bijeen in Minsk. Dan is er ook spoedberaad in Brussel over de Griekse crisis en de dag erop is er een EU-top in Brussel. Niet toevallig ook morgen vliegt de Griekse minister van Buitenlandse Zaken Nikolaos Kotzias naar Moskou om met zijn Russische collega Sergei Lavrov te praten.

De oorlog in Oekraïne en de crisis rond Griekenland lijken twee losse kwesties. „Maar het heeft allemaal met elkaar te maken”, zegt Rob de Wijk, directeur van The Hague Centre for Strategic Studies. Ook hij vindt dat er met een dreigende Grexit grote politieke belangen op het spel staan. De nieuwe Griekse regering lonkt zo nu en dan naar Rusland. Niet dat de Russen financieel kunnen helpen. De Wijk: „Rusland is zelf buitengewoon armlastig.” Maar de Russen hebben wel lucratieve gasdeals te bieden. Eerder bliezen ze de South Stream af, een gasleiding die via Bulgarije naar Europa zou gaan. „Nu is Rusland van plan die via Turkije te laten lopen”, aldus De Wijk. „Mogelijk zou de South Stream dan ook via Griekenland kunnen gaan.” De Wijk vreest voor grote instabiliteit in de Europese Unie én in de NAVO als de eurolanden Griekenland niet tegemoet komen. „Als Griekenland zich op Rusland gaat richten, heb je binnen de NAVO een pro-Russische partner. Dan valt de NAVO uit elkaar.”

Lees dit artikel van Martin Visser verder op de Telegraaf

Beleggers zien Grexit steeds meer als onafwendbaar

De ‘kaartenhuis’-toespraak van de Griekse premier Alexis Tsipras is maandag niet goed gevallen op de effectenbeurzen. Beleggers bereiden zich psychisch voor op een Grexit, nu Griekenland en zijn geldschieters op ramkoers blijven liggen.

De beurs van Athene leverde maandag 4,8 procent in. De afgelopen drie maanden zijn de Griekse aandelen gemiddeld ruim 25 procent in waarde gedaald.

De aanleiding voor de nieuwe koersval was de toespraak die premier Tsipras zondag hield in het Griekse parlement. Daarin maakte de Griekse regeringsleider duidelijk dat hij niet wil buigen voor de eisen van de trojka. De drie belangrijkste geldschieters van Griekenland, het Internationaal Monetair Fonds, de Europese Unie en de Europese Centrale Bank willen dat Griekenland doorgaat met bezuinigen en hervormen. Als de Grieken zich niet aan de afspraken houden, krijgt het land geen euro meer en komt het in maart in acute geldnood.

Tsipras is niet onder de indruk van de dreigementen van de trojka, of pretendeert dat niet te zijn. Zijn Syriza-regering gokt er openlijk op dat de trojka als eerste zal toegeven omdat de andere eurolanden veel te bang zijn dat een Grexit de eurozone in een dodenspiraal stort. Tsipras zei zondag dat de eurozone ‘als een kaartenhuis in elkaar zal storten’ als de andere landen Griekenland dwingen de euro op te geven.

Deze compromisloze taal belooft weinig goeds voor de ingelaste Europese top van woensdagavond, die gewijd is aan het probleem Griekenland. Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker zei maandag niet veel hoop te koesteren dat de onderhandelingen deze week al tot een akkoord zullen leiden. Persbureau Reuters meldde dat de Britse premier Cameron gisteren een noodvergadering belegde met zijn ministerie van Financiën en de Britse centrale bank, ter voorbereiding op een vertrek van Griekenland uit de euro.

Lees dit artikel van Yvonne Hofs verder op de Volkskrant

Spaanse ex-bankier wil wit voetje halen met soep scheppen

Is het een vorm van oprechte boetedoening of een gehaaide poging zijn ernstig gedeukte imago weer wat op te vijzelen? De talrijke commentaren in de kranten zijn er nog niet uit. Toch kunnen zwervers en daklozen die voor hun kop linzensoep met stokbrood zijn aangewezen op de Madrileense gaarkeuken van ‘Dochters der Liefdadigheid San Vicente de Paúl’ binnenkort wellicht bediening van hoog niveau verwachten.

De vroegere Spaanse vicepremier, voormalig IMF-directeur en ex-Bankia-topman Rodrigo Rato heeft bij deze ‘Hijas de la Caridad’ met succes een tweedaagse cursus voltooid om als vrijwilliger de maaltijden – al gauw 400 per dag – op te scheppen, tafeltjes af te ruimen en de afwas te doen. Niets staat dus de vroegere financiële topman, door ex-premier Aznar ooit geprezen als ‘beste minister van Economische Zaken van Spanje ooit’, in de weg aan de slag te gaan tussen bij de katholieke dagzorg.

Waarachtig of niet: de ex-bankier heeft zelf alleen laten weten dat het gaat om een ‘persoonlijke zaak’. Of hij ooit serverend tussen de zwervers zal worden aangetroffen – de tv-ploegen staan op scherp – is intussen sterk de vraag geworden. Na het uitlekken van het nieuws van de scholingscursus werd de ingang van het dagcentrum, gehuisvest in een katholiek complex aan een drukke doorgangstraat in een wat chiquer deel van het stadscentrum, onmiddellijk geblokkeerd door een schare woedende kleine investeerders in Bankia.

Op hen maakt het geplande potje liefdadigheid weinig indruk. ‘Wij zijn er zeer voor dat hij vrijwilligerswerk doet, maar dan wel in de gevangenis’, aldus een woordvoerder van de gedupeerde beleggers die hun spaarcenten in het failliete Bankia zagen verdampen. Laat Rato eerst het geld dat hij van ons gestolen heeft terugbetalen, aldus de demonstranten.

Lees dit artikel van Steven Adolf verder op de Volkskrant

Arme Kosovaren stromen Hongarije, toegangspoort tot Schengenzone, binnen

Hongarije kampt met een dramatische toestroom van Kosovaarse vluchtelingen. Op zoek naar een beter leven zijn de afgelopen maanden meer dan dertigduizend Albanese Kosovaren illegaal het land binnengekomen, vijf maal meer dan in heel 2013.

Afgelopen weekend werd een nieuw hoogtepunt bereikt. Op één dag werden volgens de Hongaarse politie meer dan duizend illegale immigranten opgepakt. Op een twintigtal Afghanen, zeven Irakezen, drie Cubanen, twee Syriërs en een Somaliër na kwamen ze allemaal uit Kosovo. Als die trend zich doorzet, zullen de Hongaren dit jaar meer dan 100 duizend vluchtelingen moeten opvangen.

De meeste Kosovaren komen het land binnen langs de grens met Servië, dat in tegenstelling tot Hongarije geen lid is van de Europese Unie. Hoewel die grens streng wordt bewaakt, is er geen sprake van waterdichtheid. Voor elke Kosovaar die wordt opgepakt, zouden er vijf anderen door de mazen van het net glippen.
Asiel

De stijging van de laatste maanden hangt samen met de verbeterde betrekkingen met de Servische buren. Hoewel die Kosovo officieel nog altijd als een afvallige provincie beschouwen, mogen zijn inwoners sinds enige tijd vrij door Servië reizen. Vandaar proberen ze illegaal de Europese Unie binnen te komen. Wanneer ze worden opgepakt vragen ze onmiddellijk politiek asiel aan.

De meeste Kosovaren zijn op de vlucht voor de armoede in hun land. Door wijdverspreide corruptie en politieke chaos ligt de economie van hun land in puin. Zeven jaar na het uitroepen van de onafhankelijkheid zit een op drie Kosovaren zonder werk. Wie wel werk heeft, heeft het niet veel beter. Het gemiddelde maandloon schommelt rond de 250 euro.

De detentiecentra in Hongarije kunnen de vluchtelingenstroom niet meer aan.

Lees dit artikel van Jan Hunin verder op de Volkskrant

De (verouderde) politieke klasse is het probleem

We merken dat er een groeiende kloof is tussen de politiek, de bevolking en de economie. Het vertrouwen dat de bevolking in de politiek heeft slinkt bij zowel de jongeren als de ouderen. De politiek remt de economie met onzinnige belastingwetgeving die multinationals bevoordeelt, maar de start-ups en het MKB (Midden- en kleinbedrijf) benadelen. Terwijl juist de start-ups en het MKB voor banengroei en innovatie zorgen. Exponentiële groei is verantwoordelijk voor de huidige technologische vooruitgang en daarbij horende welvaart. Waarom werkt ons politieke systeem de technologische vooruitgang tegen en wat kunnen wij er tegen doen?

Voordat we deze vraag beantwoorden is het goed om exponentiële groei te begrijpen. De legende bij het ontstaan van het spel schaken is een duidelijk voorbeeld. De uitvinder van het schaakspel mocht van de koning van zijn land om een beloning vragen. Hij vroeg om het eerste vak 1 rijstkorrel, bij het tweede vak een verdubbeling tot het laatste schaakvlak. De koning was in het begin beledigd door in zijn ogen een geringe beloning, maar kwam er door zijn penningmeester achter dat ze de uitvinder nooit deze beloning konden geven. Het aantal rijstkorrels was namelijk 64^2-1=18.446.744.073.709.551.615 en dit staat gelijk aan 461,168,602,000 ton rijst. Deze berg rijst zou groter zijn dan de Mount Everest. We zien exponentiële groei bijvoorbeeld ook terug in de groei van rekenkracht van processoren en ons financieel stelsel in de vorm van rente, helaas maakt de politiek dezelfde inschattingsfouten als de koning in de legende.

Er zijn een aantal scenario’s mogelijk. Het eerste scenario is dat politici exponentiële groei en de gevolgen niet kunnen inschatten of incapabel zijn om er naar te handelen. Veel experts en organisaties zijn ze daarin voorgegaan en hebben de gevolgen van exponentiële groei zwaar onderschat.

Goed voorbeeld is het consultancybedrijf McKinsey dat AT&T in de jaren tachtig adviseert om de mobiele markt niet op te gaan, volgens hun schatting zouden er minder dan een miljoen mobiele telefoons in omloop zijn in het jaar 2000. Een mogelijk actueler voorbeeld is de hedendaagse cryptovaluta-revolutie onder leiding van Bitcoin die de financiële dienstverlening aan het veranderen is. Waarbij een wereldwijd decentraal netwerk zorgt dat financiële transacties voor veel lagere transactiekosten verwerkt kunnen worden zonder centraal gezag. Deze innovaties zorgen ervoor dat de bestaande (verouderde) markten worden opengebroken en er nieuwe markten ontstaan.

Multinationals hebben geen baat bij snelle innovatie aangezien ze zelf vaak een logge bedrijfsstructuur hebben. Daarnaast kost innoveren vaak veel geld en kopen ze liever bedrijven op die innovatief bezig zijn. Dit willen ze natuurlijk zo min mogelijk doen en daarom is het handig om toekomstige concurrenten te hinderen met patentrecht of hogere belastingtarieven. Patenttrollen kiezen vaak ervoor om bedrijven die niet groot genoeg zijn geld afhandig te maken. Het is namelijk vaak goedkoper om een patenttrol af te kopen dan het gevecht aan te gaan in de rechtszaal. Verder is de concurrentie die Starbucks voert met een lokale koffiezaak oneerlijk omdat er een lager belastingtarief geldt voor Starbucks.

Een alternatief scenario dat kan verklaren waarom de politiek technologische vooruitgang tegenwerkt is de invloed van multinationals op de wetgeving. Centralisatie van politieke macht zorgt ervoor dat deze machtscentra makkelijk corrumpeerbaar zijn. Voor multinationals is het een stuk makkelijker om hun lobby-praktijken te richten op de paar plekken waar de meeste politieke macht zich bevindt. Multinationals hebben de middelen om dit ook te doen.

In Nederland lezen we vaak hoe de Amerikaanse politiek veel lijkt op corporatisme, een samenleving waar grote bedrijven veel invloed hebben op de wetgevende macht. Hoewel die gedachte niet zo gek is met de bedragen die rondgaan in de politieke campagnes van de Republikeinen en Democraten, moeten we niet vergeten dat die bedragen openbaar gemaakt moeten worden. In Europa is het veel minder transparant aangezien er een vrijwillig lobbyregister bestaat en we dus niet precies weten welke bedragen er rondgaan in Brussel en Straatsburg.

Lees verder op deFusie

Money, money, money, it’s a confusing world

De voorstelling ‘Door de bank genomen’ van toneelgroep De Verleiders en het burgerinitiatief van Stichting Ons Geld brachten een breed gevoerd debat op gang over ons geldsysteem en de rol van de banken. Wat zijn de standpunten en hoe werkt ons geldsysteem eigenlijk? Een samenvatting met uitleg.

Geen onderwerp maakt meer los in de samenleving dan ‘geld’. Niet verwonderlijk, geld speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven: zonder geld kun je niks kopen. Het onderwerp staat nog meer in de belangstelling door recente boeken en studies over de toenemende ongelijkheid tussen ‘arm’ en ‘rijk’, oftewel de rijke één procent die verreweg het grootste deel van de wereldse bezittingen bezit. Dat vinden veel mensen niet ‘rechtvaardig’. Ook de banken en het imago van de bancaire sector spelen hierbij een rol. Die beide zouden door hun hebzucht de crisis hebben veroorzaakt om vervolgens gered te worden met belastinggeld, geld van ons allemaal dus. Ook dat wordt als niet rechtvaardig ervaren.

Intussen is er – ook op FTM – een discussie op gang gekomen over wat geld precies is, over het functioneren van ons monetaire stelsel, over waar het privilege van geldschepping moet liggen, wat de rol daarin is van overheid en bankensector en zo meer. [Zie hier een overzicht van de discussie op FTM]. Voor de één is geld een ‘schuld’, voor de ander een ruilmiddel dat ‘van ons allemaal is’. De één wil geldcreatie overlaten aan de vrije markt, de ander wil dat dit louter een taak is van de overheid. Kortom, er woedt een heftig debat waarin zich grote tegenstellingen voordoen. Daarom is het wellicht nuttig om uit te leggen hoe geldschepping in ons huidige systeem precies in zijn werk gaat.

De essentie van ons geldsysteem is, dat het een fiduciair systeem is, dat wil zeggen gebaseerd op vertrouwen. De intrinsieke waarde van het huidige geld is verwaarloosbaar en de geldhoeveelheid in omloop wordt niet gedekt door fysieke waarden zoals goud. Het is een ‘fiat geld’-systeem, waarbij centrale banken ‘geld uit het niets’ kunnen creëren. Is dat erg? Niet zolang het publiek vertrouwen heeft in het systeem.

Laten we eerst kijken naar wat er precies gebeurt bij de werking van het monetaire stelsel. Daarover bestaan nogal wat misverstanden, niet in de laatste plaats bij de mensen die menen dat de overheid een monopolie zou moeten hebben op geldschepping.

Lees dit artikel van Jean Wanningen verder op Follow The Money