Wim Voermans: Afschaffen referendum slecht signaal naar kiezer

De kans is groot dat de formerende partijen in Den Haag een streep zetten door het raadgevend referendum. D66 zou referenda, zoals bij het Oekraïneverdrag, niet meer zien zitten en nu vol willen inzetten op de gekozen burgemeester. Volgens Wim Voermans is dit het werk van een ‘slechte verliezer’.

Bij het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne stemde 61 procent van de kiezers tegen het verdrag. Politieke partijen zijn daar erg van geschrokken en willen van het middel af. In de onderhandelingen over een nieuwe coalitie zou het ook over het referendum gaan.

“Een slecht idee, dat afschaffen”, zegt Wim Voermans, hoogleraar staatsrecht. “Om na een onwelgevallige uitkomst de wet in te trekken is op zijn minst onsportief. Dit is pure paniekvoetbal van de politiek.”

Een nieuwe coup

Ik weet niet of u het in de gaten heeft, maar achter uw rug is het establishment druk bezig met een nieuwe poging om een Europese federale staat op te tuigen. En het gaat weer als vanouds. Een faliekante mislukking is nooit een reden om te herbezinnen maar wordt juist gebruikt voor meer Europa. En natuurlijk speelt het zich allemaal weer af in wandelgangen, achterkamers en op internetsites waar burgers nimmer komen. De democratie heeft het nakijken. Zoals zo vaak in de geschiedenis van het Europese integratieproject.

Dat men in Brussel op dit soort plannetjes broedt, ligt voor de hand. Meer integratie betekent immers meer Brussel en dat is de enige manier om de existentiële leegte van de functionarissenziel te vullen. En dus scheidt de Europese Commissie sinds een jaar of twee het ene na het andere vergezicht af. Of publiceert zij krankjorume zelffelicitaties over de succesvolle beëindiging van de eurocrisis, ‘met dank aan doortastend handelen van de commissie’, heet het op haar website. Terwijl burgers nog altijd de wonden likken van het begrotingsbeleid dat zogenaamd nodig was om de euro te redden. Het is schaamteloze geschiedvervalsing.

Verbazender is het dat dit soort geluiden sinds kort ook uit Den Haag komen. Was Nederland niet een schoorvoetende Europeaan geworden? Had de Nederlandse kiezer in 2005 niet duidelijk laten weten geen trek te hebben in meer Europa? En had diezelfde kiezer dat met de afwijzing van het associatieverdrag met schurkenstaat Oekraïne niet eens te meer herhaald? Had de Nederlandse regering niet aangegeven dat het maar eens klaar moest zijn met die imperiale ambities uit Brussel?

Het blijken praatjes voor de vaak te zijn geweest.

Brussel heeft bijna €3 miljoen opzij gezet om negatief sentiment tav EU te bestrijden

Met in totaal 84 nieuwe campagnes in het Verenigd Koninkrijk en in de rest van de Europese Unie willen men het sentiment ten aanzien van het Europese samenwerkingsproject verbeteren.

De Europese Commissie is van mening dat het negatieve sentiment ten aanzien van de EU het gevolg is van een gebrek aan kennis over de geschiedenis en de diversiteit van Europa. Ook is men van mening dat de voordelen van het Europese samenwerkingsproject onvoldoende gecommuniceerd worden naar de Europese burger.

In het 23 pagina’s tellende beleidsdocument lezen we dat er de komende jaren actief moet worden stilgestaan bij een aantal belangrijke historische gebeurtenissen, zoals het ondertekenen van het Verdrag van Rome (1957), het einde van de Eerste Wereldoorlog (1918), het begin van de Tweede Wereldoorlog (1939), de eenwording van Duitsland (1990) en de eerste verkiezingen van het Europees Parlement (1979).

Het geld dat de Europese Unie ter beschikking stelt voor deze projecten wordt verspreid over enkele tientallen denktanks, die de pro-Europese boodschap in alle uithoeken van de Europese Unie zullen uitdragen.

De EU heeft de burger op schandalige wijze in de kou laten staan

Vandaag, op 9 augustus 2017, is exact tien jaar geleden dat de Franse megabank BNP Parisbas drie geldmarktfondsen op de eigen balans moest nemen omdat ze te veel verliezen hadden gelopen op de markt van verpakte Amerikaanse vastgoedhypotheken. Het was een van de luidste signalen dat de mondiale schuldenzeepbel op spatten stond.

Toch deden de meeste deskundigen alsof er niets aan de hand was. Toenmalig voorzitter van de Federal Reserve Ben Bernanke en voormalige ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet slaakten zeven maanden later nog altijd geruststellende geluiden. Het risico was gespreid, het management professioneel, markten perfect en centrale banken hadden alles onder controle. ‘Gaat u rustig slapen’, klonk het geruststellend. En bankiers verontschuldigden zich met het laffe smoesje dat je nu eenmaal moet blijven dansen zolang de muziek klinkt. Tien jaar later weten we nog steeds niet of het nu stupiditeit of doortraptheid was.

Toen 15 september 2008 de Amerikaanse zakenbank onderuit ging, bleek dat Bernanke en Trichet er faliekant naast zaten.

Yanis Varoufakis ontmaskert de echte agenda van de Eurogroep

Vijf maanden was Yanis Varoufakis minister van financiën van Griekenland en onderhandelde hij met de Europese trojka over de Griekse schuldenberg. Hij schreef zijn ervaring neer in een schroeiend verslag ‘Adults in the Room- My battle with Europe’s Deep Establishment’. Conclusie? Wat de trojka doet is nog extremer dan progressieve critici denken. Dit is een agenda voor een bikkelharde neoliberale ‘nieuwe orde’.

Het jaar 2015 was voor sociaal bewogen Europeanen cruciaal. Voor het eerst werd een regering in een EU-land gevormd, die openlijk inging tegen de sociale inleveringslogica van de Europese instellingen, in het deftige jargon ook bekend als ‘besparingen’. De linkse partij Syriza behaalde 36,3 procent van de stemmen in Griekenland.

Dankzij het Griekse electorale systeem kon Syriza daarmee als grootste partij de bonus van 50 extra parlementszetels opstrijken. Dat systeem had er na de fascistische dictatuur (1967-1974) tot 2015 voor gezorgd dat de twee grote machtspartijen, de sociaal-democratische PASOK en de conservatieve Nieuwe Democratie, er zeker van konden zijn dat steeds één van hen de regering zou vormen. De Nieuwe Democratie verloor slechts enkele procenten maar PASOK klapte in elkaar.

Hoe relatief een dergelijk consoliderend systeem is bleek vrij snel. Syriza had dan wel een parlementaire meerderheid (samen met de kleine rechtse partij ANEL) maar niet de reële macht die de traditionele partijen wel hebben. De partij kon ook niet terugvallen op de steun van de economische elites in binnen- en buitenland of van de Europese en financiële instellingen.

Reeds bij de eerste vergadering van de Eurogroep2 waar Varoufakis als kersvers minister van financiën aan deelnam in Brussel was het voor hem duidelijk: dit ging niet over de oplossing van de Griekse schuldenberg. Zijn voorstellen werden niet geapprecieerd. Niet zozeer omdat ze onaanvaardbaar waren – dat waren ze ook – maar vooral, omdat hij het aandurfde met voorstellen te komen.

“Zo werkt het hier niet”, was de boodschap.

Driekwart van de westerse banen zijn ‘bullshit-jobs’

In iedere organisatie wemelt het ervan: onzinbanen. Topbestuurders die bezig zijn met overnames en fusies, managers die beleidslijnen uitzetten of dingen vernieuwen vanwege het vernieuwen, onderknuppels die veranderingen verkopen, administratief ondersteunen of juridisch regelen.

In 2013 lanceerde de antropoloog David Graeber de term bullshit-jobs. Ongeveer driekwart van al het werk dat in de westerse maatschappij wordt gedaan is niets meer dan zinloze tijdsvulling en draagt niets bij aan een betere wereld. Daaronder behoort het leeuwendeel van de banen in het management, financiële dienstverlening, communicatie, marketing en administratie. Mensen met onzinbanen zijn sterk vertegenwoordigd in de kletsende klasse die excelleren in de media.

Slechts een kwart van de banen levert producten en diensten waar daadwerkelijk behoefte aan is. Die kunnen, zoals de schoonmakers of treinmachinisten, de hele boel ontregelen met een staking. Als bankiers, juristen of pr-mensen dit doen zal niemand er erg in hebben.

How the EU elite paved the way for populism

In a now largely forgotten book published in 1982, Redemption by War: The Intellectuals and 1914, the American historian Roland Stromberg detailed how European intellectuals, almost to a man, welcomed the outbreak of the First World War. Things did not improve in the following decades, when scores of Europe’s thinkers fell under the spell of one extreme ideology or the other.

Is it different this time? Intellectuals across the continent seem almost unanimous in their defence of European liberalism which is threatened — as they see it — by Brexit and populism. Support for Leave in British universities ranged from the non-existent to the minuscule; and hardly a day goes by without some prominent intellectual warning of a return to the politics of the 1930s, to which the Saturday Guardian recently devoted a special supplement. Are Europe’s intellectuals on the right side of history at last?

Speaking of warnings, a small platoon of European thinkers did sound the alarm about the process of European integration in articles and books published at the turn of the century. Among them was Ernst-Wolfgang Böckenförde. Jurist, historian, and former judge on Germany’s Constitutional Court, he is little known in Britain although hopefully not for much longer now that a collection of his essays is available in English (Constitutional and Political Theory: Selected Writings)

De werkelijkheid heeft geen boodschap aan de waarheid

Wanhopig roepen weldenkenden de politiek en het volk op om in godsnaam de waarheid te respecteren in het debat. Maar er is niet één waarheid over complexe zaken als arbeidsmarkt of vrijhandel. Met dogmatische eenzijdigheid is ons aangepraat dat die er wel is, met veel ellende tot gevolg. De sociale wetenschappen hebben het aan zichzelf te danken dat inmiddels zo’n beetje álles ter discussie wordt gesteld.

Ken je dit? Je staat voor een belangrijke beslissing waar je maar niet uitkomt. Je ligt er van wakker, je zoekt raad bij vrienden, maar iedereen zegt iets anders dus dat helpt je niet verder. Weet je wat? Een lijstje met plussen en minnen, dat moet uitkomst bieden! En dan ga je die plussen en minnen tegen elkaar afwegen, en kom je automatisch tot een weloverwogen, rationele keuze.

Of dit ook werkt? Bij mij meestal niet. Uiteindelijk kies je toch op gevoel. Het lijkt wel eens of wie je echt bent, eerder het gevolg is van keuzes die al voor een belangrijk deel vast stonden dan het tegendeel: dat jij als rationeel individu met een vaste identiteit bewust keuzes maakt. Zo is het denk ik ook. Lijstjes om beslissingen te rationaliseren zijn eigenlijk een laffe manier om te vluchten voor die ene grote vraag: wat wil je nou écht?

Volgens mij geldt dat ook voor collectieve beslissingen. Natuurlijk, feiten zijn feiten en analyseren is goed, maar uiteindelijk komt het vooral neer op de vraag wat we nou eigenlijk willen met z’n allen. En ja, dan doet gevoel er ook toe. Het is letterlijk onmenselijk om te doen of gevoelens, sentimenten, woede, wensen er niet zijn of niet mogen zijn. Sommigen zijn daar echter heel bang voor. Ze menen dat er maar één echte waarheid is en dat je die verstandelijk kunt duiden. Ze spreken vol afschuw van post truth politics. Maar daarmee miskennen ze volgens mij de menselijke aard. De beroemde filosoof Karl Popper leerde ons al dat mentale processen, ervaringen en emoties óók onderdeel zijn van de realiteit.

Maar er is meer.