China is niet de nieuwe wereldmacht

Moet Europa zich verenigen om sterker te staan tegen de rijzende wereldmacht China? Schouder aan schouder met de VS? Rustig aan, zo’n vaart loopt het helemaal niet, denkt de Amerikaanse strateeg Edward Luttwak.

Is China een economische partner? Een economische bedreiging? Of de vijand? Of dat allemaal? Nederland lijkt er niet helemaal uit. Deze week legde minister Bert Koenders van buitenlandse zaken een bezoek af aan China, om economische relaties te bespreken, China aan te moedigen meer voor de mensenrechten te doen, en Peking te vragen meer troepen naar Afrika te sturen voor VN-vredesmissies.

Maar Peking is ook een toekomstige tegenstander van Nederland en de Navo, waarschuwde de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst in april. Ook uit academische hoek klinken waarschuwingen. De Belgische hoogleraar internationale betrekkingen Jonathan Holslag wijst erop dat de groei van de Chinese economie en van zijn strijdkrachten China’s verhouding met de Verenigde Staten op scherp zet. De Amerikanen zullen hun machtspositie in Azië niet zomaar opgeven; als dit escaleert tot een conflict, moeten Europese landen de VS militair bijstaan, meent Holslag. Hij voorspelt een terugkeer naar harde internationale machtspolitiek, net als zijn Nederlandse collega en Trouw-columnist Rob de Wijk.

Moet Europa zich wapenen om in die wereld overeind te blijven, liefst als een sterk machtsblok in federatief verband, zoals Holslag en De Wijk bepleiten? Leggen we het anders af tegen de nieuwe grootmacht die wereldwijd alle grondstoffen opkoopt?

Zo’n vaart zal het niet lopen, zegt de Amerikaanse militair strateeg Edward Luttwak. De Chinezen snappen volgens hem zo weinig van strategie dat ze zichzelf in hun eigen regio al hopeloos in de nesten werken en isoleren.

“Als de Chinezen iets van strategie snapten, zouden ze weten dat om wereldwijd machtig te zijn, vriendschap met je buren een vereiste is. Als de Verenigde Staten onderhandelen met Canada of Mexico, dan is het gebruik van geweld geen optie. Amerikaanse straaljagers maken geen provocerende vluchten langs de grens.”

De Chinezen koersen aan op een strategische nederlaag door kleine buurlanden als de Filippijnen en Vietnam te provoceren en Japan en India uit te dagen, meent hij: “Die twee hebben samen al een grotere economie en bevolkingsomvang dan China. Daarachter staan nog Australië en de Verenigde Staten. Een tijger strijdt dus tegen een groep honden die steun hebben van op zijn minst een leeuw.

Pas als je vrij van directe zorgen bent, kun je beginnen aan risicovolle wereldwijde tochten op de oceaan. Een van de redenen dat de Amerikanen ver van huis kunnen optreden is dat ze geen enkele militaire confrontatie met Mexico en Canada hebben.”

Lees verder op Trouw >>>

En weer verstreek een deadline die geen deadline bleek

Er komt vandaag nog geen akkoord over de Griekse schulden. De Europese ministers van financiën, die vandaag bijeenkwamen, bereikten geen overeenstemming, en hopen nu dat die er later in de week wel komt.

Weer een ontmoeting, en weer geen duidelijke Griekse voorstellen, verzuchtte de Duitse minister van financiën Wolfgang Schäuble vandaag, voorafgaand aan de topontmoeting die eigenlijk op het affiche stond als de definitieve oplossing voor de Griekse schuldencrisis.

De Griekse minister-president Tsipras had, voorafgaand aan de top van vandaag, een nieuw voorstel ingediend. Volgens Griekse media wordt het vervroegde pensioen grotendeels afgeschaft, komt er een btw-verhoging en kunnen de rijke Grieken een extra belastingaanslag verwachten.

De kabinetschef van Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, liet evenwel al weten dat het voorstel een ‘goede basis’ vormt voor de eurotop. Eurocommissaris Pierre Moscovici (Economische en Monetaire Zaken) sprak van ‘serieuze’ voorstellen, die optimistisch stemmen. Maar de Europese ministers van financiën klaagden vandaag dat de voorstellen alweer niet concreet genoeg waren. “We zitten nog steeds in dezelfde situatie als afgelopen donderdag”, zei Schäuble.

“Een verkwisting van onze airmiles” had de Finse minister Alexander Stubb het zelfs genoemd om zowel de ministers als de regeringsleiders naar Brussel te laten komen.

Want na de ontmoeting tussen de ministers van financiën eerder vandaag, staat vanavond nog een ontmoeting tussen de Europese regeringsleiders op het programma. Het scenario was eigenlijk: de vakministers bereiden voorstellen voor, en vervolgens is de oplossing Chefsache: de presidenten, kanseliers en premiers hakken dan later vandaag de knoop door.

Niet dus.

Lees verder op Trouw >>>

Vijf jaar voorgelogen over Griekenland

Burgers van Nederland, vijf jaar lang bent u voorgelogen over de Griekse crisis. Vijf jaar lang hebben pers en politiek u steeds maar weer dezelfde halfwaarheden en leugens op de mouw gespeld (uitzonderingen daargelaten).

De leugens:

  • Wij, Nederlandse belastingbetalers, hebben de Grieken ‘gered’ door hen 240 miljard euro te lenen toen de internationale kapitaalmarkten voor de Griekse staat op slot ging.
  • Grieken zijn luie, verwende hedonisten, die met 55 met pensioen gaan, een onderontwikkeld arbeidsethos hebben en liever aan het strand liggen dan werken.
  • Grieken hebben, ondanks onze generositeit en ondanks de gemaakte afspraken, nagelaten hun begroting op orde te krijgen en hun economie te hervormen.
  • Grieken moeten niet zeuren, want ze hebben hun huidige ellende toch echt aan zichzelf te danken; door corruptie, clientelisme en een belabberde belastingmoraal is de schuldenlast enorm, het begrotingstekort gapend en het verdienvermogen beroerd.

De feiten:

  • Niet de Grieken, Griekenland of de Griekse staat hebben wij ‘gered’, maar onze eigen banken hebben wij gered. Ruim 90 procent van de 240 miljard aan reddingskredieten is uiteindelijk terecht gekomen bij banken, grotendeels Nederlandse, Franse en vooral Duitse banken. Oftewel, de kredieten zijn gebruikt om private crediteuren in staat te stellen zich terug te trekken uit Griekse staatsobligaties en het eventuele faillissementsrisico in de schoot te werpen van Europese belastingbetalers. Klinkt bekend, niet?
  • Cijfers van de OESO en de ILO leren dat Grieken de langste werkweken van alle lidstaten maken, dat ze de meeste weken per jaar werken en dat de gemiddelde pensioenleeftijd tot 2010 62 bedroeg. Inderdaad konden ambtenaren eerder met werken stoppen, maar dat is in veel Eurozone lidstaten het geval (Italië, Frankrijk). Maar dat geldt niet voor werknemers in de private sector en al helemaal niet voor de kleine middenstand, die in een land als Griekenland een omvangrijk deel van de beroepsbevolking omvat. Hoezo lui?
  • In vijf jaar tijd is de Griekse overheid er in geslaagd een tweecijferig begrotingstekort om te buigen in een klein (primair, d.w.z. voor rentelasten) overschot. Vooral door historisch ongekende bezuinigingen en lastenverzwaringen. De gevolgen lieten zich raden (en werden door de IMF ook voorspeld): een totaal in elkaar gestorte economie, die in vijf jaar tijd met 25 procent is gekrompen, met scherp opgelopen werkloosheid (pakweg 25 procent en 60 procent jeugdwerkloosheid), massale verpaupering en massieve hersenvlucht tot gevolg. En o ja, er is volgens de OESO geen land dat zijn pensioengerechtigde leeftijd zo drastisch heeft verhoogd als Griekenland: van 62 naar 67. Hoezo niet hervormd?
  • Griekenland is net als Nederland, Duitsland of welk land ook een homogene enititeit. Wat klinkt als ‘wij’ is voor veel burgers eigenlijk ‘jullie’. Dat geldt voor Nederland, maar dus ook voor Griekenland. Niet dé Grieken hebben er een puinhoop van gemaakt, maar de Griekse elite heeft dat gedaan. Bankiers, bouwbedrijven, politici en sommige ambtenaren zijn degenen geweest die rijk geworden zijn van de immense Duitse en Franse kapitaalstromen die in de europeriode Griekenland binnenstroomde ter financiering van infrastructurele projecten, vastgoed en uitbreiding van het defensieapparaat. De gemiddelde Griek heeft er weinig tot niets van gezien. Hoezo hebben dé Grieken er zelf een puinhoop van gemaakt? Bedoelt u dat u ook medeschuldig bent aan Amarantis, Vestia, Fyra en het Nederlandse belastingparadijsschandaal? Nou dan!

Waarom vertellen pers en politiek ons deze leugens?

Lees deze geweldige column verder op de blog van Ewald Engelen >>>

Waar hebben de Grieken al die steun eigenlijk aan uitgegeven?

Wat is er gebeurd met de miljarden euro’s die de eurolanden de afgelopen jaren al overmaakten naar Athene?

In totaal gaat het om 244,6 miljard euro die het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de eurolanden uitleenden. Van dat bedrag komt 196,5 miljard uit de eurolanden, waarvan 17,8 miljard uit Nederland. De rest, 48,1 miljard, komt van het IMF. Daar zit ook Nederlands geld bij, want Nederland draagt jaarlijks 2 à 3 procent bij aan de begroting van het IMF, dat 188 lidstaten heeft.

De lening wordt sinds 2010 in tranches aan Griekenland overgeboekt. Voorwaarde voor iedere overboeking is dat Griekenland de bezuinigingsmaatregelen doorvoert die de eurolanden eisen. De instanties die daar gezamenlijk toezicht op houden zijn de Europese Centrale Bank (ECB), de Europese Commissie en het IMF – samen bekend als ‘de trojka’. Als de laatste tranche van 7,2 miljard euro binnenkort overgemaakt wordt, heeft Griekenland de gehele lening van 244,6 miljard ontvangen.

De zoektocht naar het geld begint in Nederland, bij het ministerie van Financiën, verantwoordelijk voor het Nederlandse overheidsgeld dat naar Griekenland ging. Volgens een woordvoerder is “een deel van de steun gereserveerd voor de Griekse banken.” De rest is “algemene begrotingssteun”. Hoe het precies zit, weet het ministerie niet.

Ook het IMF weet het niet. Het hoofdkantoor in Washington laat telefonisch weten dat het fonds niet bijhoudt waar de Grieken het geleende geld aan uitgeven. Daar gaat de Griekse overheid zelf over, aldus het IMF.

De Grieken zelf dan, weten die het? In de statistieken van de Griekse overheid zie je de Europese miljarden wel binnenstromen, maar ze belanden gewoon in de grote pot van de overheid, zo lijkt het.

De Europese Unie, weet de unie wél waar het geld gebleven is? Een woordvoerder van de Europese Centrale Bank mailt:

“Dit is geen vraag voor de ECB. Het is niet ons geld, maar geld van de lidstaten.”

Lees verder op NRCQ >>>

Eurozone is gedoemd, grexit of geen grexit

The single currency is forcing its members further apart and cannot survive in its current form, new analysis shows.

The Eurozone is doomed and cannot survive in its current form, regardless of what happens to Greece, a major new study shows.

New research demonstrates that members of the single European currency are becoming more economically divergent, making a single rate of interest increasingly unsuitable for the bloc. Political, social and cultural differences will also make it increasingly hard for the euro members to share a currency. Eventually, the Eurozone will have to either “integrate or disintegrate”, the analysis says. The research, by economic consultants from the ECU Group, is part of Change, or Go, a wide-ranging study of Britain’s European Union membership and future prospects.

The study is being serialised in The Telegraph at the start of a potentially decisive week for the EU and its currency, with Greece once again facing a potential exit from the Eurozone. However, the report concludes that whether or not Greece is forced out of the single currency, the Eurozone will still face deep-seated problems that must be resolved by either breaking up or full-blown political integration.

When the single currency was created in 1999, its advocates argued that common economic rules would help its members converge economically, making a single rate of interest more and more suitable to all. However, analysis by the ECU Group for the Change or Go report shows that the opposite has happened: the countries using the euro have diverged economically, experiencing shifts in supply and demand at different times and under different circumstances.

Lees verder op The Telegraph >>>

Euro = soevereiniteit inleveren

Het is onvermijdelijk dat de eurolanden meer soevereiniteit opgeven om de stabiliteit van de eurozone te garanderen. De eurocrisis leert dat vrijwillige afspraken alsook Europese regels niet voldoende zijn om nieuwe drama’s als in Griekenland te voorkomen. Dat schrijven de ‘vijf presidenten’ van Europa – voorzitter Juncker van de Europese Commissie, EU-president Tusk, ECB-baas Draghi, Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem, Europees Parlementsvoorzitter Schulz – in een gezamenlijk rapport dat maandag wordt gepresenteerd.

Verdergaande integratie van de eurolanden wordt als het aan de ‘presidenten’ ligt echter uitgesmeerd over de nodige jaren. Voor de korte termijn (tot medio 2017) stellen ze bescheiden stappen voor als de oprichting van een Europese Budgettaire Raad die gevraagd en ongevraagd adviezen uitbrengt over het nationale begrotingsbeleid. Daarnaast moet er striktere afspraken komen die de concurrentiekracht van de nationale economieën (loonontwikkelingen koppelen aan productiviteitsstijging) versterken.

Het rapport over de ‘voltooiing’ van de economische en monetaire unie, volgt op eerdere blauwdrukken van de vorige Commissievoorzitter Barroso en van voormalig EU-president Van Rompuy. Die gingen aanzienlijk verder met hun aanbevelingen. Het rapport van de vijf presidenten heeft alle kenmerken van een moeizaam compromis en is eveneens interessant om wat er niet in staat.

De vijf presidenten benadrukken dat de eurozone meer moet doen dan ‘overleven’. Het moet lonend zijn voor burgers, bedrijven en lidstaten de euro te hebben, waarvoor ze immers hun monetaire beleid hebben afgestaan aan de ECB. ‘We zijn vastbesloten de monetaire unie te versterken’, zegt Dijsselbloem.

Het rapport analyseert de tekortkomingen van de eurozone (wel een gedeelde munt, weinig middelen om eurolanden in het gareel te houden), alsook het crisisherstel dat afgelopen jaren plaatsvond. ‘Het is nu de hoogste tijd de funderingen te versterken’, aldus de presidenten. Anders verscheuren de grote verschillen tussen de landen uiteindelijk het europroject.

Lees verder op de Volkskrant >>>

De drachme is de zoete smaak van de vrijheid

Op het Syntagmaplein in Athene is de sfeer woensdagavond ontspannen. Duizenden mensen reageerden op een Facebookoproep en zijn voor het parlementsgebouw bijeengekomen om te demonstreren tegen het harde bezuinigingsbeleid van de afgelopen jaren en om de regering van premier Alexis Tsipras een steuntje in de rug te geven bij de onderhandelingen met de eurolanden.

Van angst voor een vertrek uit de euro is weinig te merken. ‘Wij zijn hier om de regering aan te sporen om niet toe te geven’, zegt Syriza-lid Katia Papanikolaou. Ze is absoluut niet bang voor de consequenties van een eventuele breuk met Europa. ‘Wat is er nog te vrezen? We hebben niets te verliezen. Twee miljoen mensen zijn werkloos, onze magen zijn leeg, onze economie verwoest. Vanaf 2012 zijn we al feitelijk failliet.’

Een eventuele overgang naar de drachme zal volgens haar in het begin moeilijk zijn maar daarna is er ‘de zoete smaak van vrijheid’. Ook Evangelia Bakoli vindt het welletjes geweest met de bezuinigingen. Zij is samen met haar dochter en vrienden naar de demonstratie gekomen. ‘Ze moeten geen centimeter inbinden’, zegt ze. ‘Wat mij angst inboezemt is de voortdurende vernedering die we doormaken, niet de terugkeer naar de drachme. Wij zullen weer uit onze as herrijzen.’

Anderen maken zich meer zorgen om de ellende die een terugkeer naar de drachme met zich meebrengt, maar blijven met fatalistische berusting de regering te steunen. ‘Geen enkel weldenkend persoon met kinderen wil terug naar de drachme’, vertelt Stavros die een kioskje met versnaperingen heeft. Hij blijft vertrouwen houden in Tsipras. ‘Ik geloof in hem omdat hij integer is en niet zijn eigen zakken vult.’

Hoewel nog altijd een overgrote meerderheid van de Grieken in de eurozone wil blijven, lijkt een steeds groter percentage zich te kunnen verzoenen met een terugkeer naar de drachme.

Lees verder op het Financieele Dagblad >>>

Griekse gezondheidszorg is rampgebied

Griechenland 2015: Ein Drittel der Bevölkerung hat keine Kranken-versicherung mehr.

Zum Beispiel Dimitri. 65 Jahre. Keine Krankenversicherung. Dimitri ist so schwer herzkrank, dass er alle vier Wochen zur Untersuchung kommen muss. Irgendwann tauchte er nicht mehr auf. “War mir nicht aufgefallen”, sagt sein Arzt Giorgos Vichas, “bei den vielen Hundert, die ich hier untersuche.” Erst nach sechs Monaten saß Dimitri wieder bei Vichas im überfüllten Wartezimmer – und sah schrecklich aus.

Kein Wunder, das Gefängnis ist kein guter Orte für einen Herzkranken: Dimitri war in der Stadt mit einem Herzinfarkt zusammengebrochen. Notarzteinsatz. Intensivstation. Kostet Geld. Dimitri konnte nicht zahlen, das ist ja der Grund, warum er keine Versicherung mehr hat. Er kam wegen der nicht bezahlten Krankenhausrechnungen in Untersuchungshaft. Viereinhalb Monate. “Das ist Griechenland 2015”, sagt Giorgos Vichas mit ruhiger Stimme.

Willkommen also in Griechenland. Willkommen in der Arztpraxis Elliniko, am Rand von Athen, im Zentrum der Krise. Willkommen im Katastrophengebiet.

Klingt nach Übertreibung? Ist amtlich beglaubigt: Die griechische Sektion der “Ärzte der Welt” hat 2012 all ihre Ärzte aus Uganda, Afghanistan und anderen Dritte-Welt-Ländern abgezogen, weil Griechenland seit den Kürzungen im Gesundheitsbereich vom offiziellen Kriterienkatalog her selbst zu den Katastrophengebieten zählt. Mehr als 30 Prozent der Bevölkerung haben keine Krankenversicherung mehr, die Hälfte der Ärzte wurde entlassen, ganze Krankenhausstationen können nicht mehr arbeiten, die Kindersterblichkeit ist zwischen 2008 und 2010 um 43 Prozent gestiegen, die Zahl der Suizide in Griechenland hat sich mehr als verdoppelt.

Lees verder op de Süddeutsche Zeitung >>>