Bezwijkt de Europese Unie?

Ad Verbrugge is misschien wel de bekendste filosoof van Nederland. Zijn boek Tijd van onbehagen, geschreven in 2004, heeft velen geïnspireerd. Vandaag komt dit onbehagen weer zichtbaar boven door het wankelen van het Europees project. Heeft de EU wel toekomst? Wat hebben we bijvoorbeeld aan een abstract discours over mensenrechten, nu zich tastbare problemen aandienen rond Turkije en Oekraïne? Hoe zit het met de islam, en wat is binnen dit krachtenveld de taak van onze politici?

Aanrader!

Bekijk het interview met Ad Verbrugge bij Café Weltschmerz

NL vecht achter de schermen gewoon voor invoering ISDS

Nederland, voor alles pleitbezorger van de grote bedrijven. En waarom niet met open vizier? Wel, omdat u natuurlijk in 2017 weer uw legitimerende kruisje moet zetten op een stembiljet. Zodat men daarna weer voor jaren de belangen van burgers kan negeren en de eigen goddelijke gang kan gaan. Tenslotte moet geld rollen en de banencarrousel blijven draaien.

Nederland maakt zich met vier andere Europese landen in Brussel sterk voor de invoering in de gehele EU van een omstreden arbitragesysteem tussen staten en investeerders, zo blijkt uit een vertrouwelijke notitie. De lobby is opmerkelijk, omdat Nederland in het openbaar juist pleit voor hervorming en beperking van deze fel bekritiseerde vorm van investeringsbescherming.

Het gelekte document werd donderdag naar buiten gebracht door een internationale coalitie van maatschappelijke organisaties, waaronder het Amsterdamse Transnational Institute (TNI). Met een dergelijk arbitragesysteem (in jargon ISDS geheten, Investor-to-State Dispute Settlement) kunnen bedrijven snel en buiten de reguliere rechtsgang om claims indienen als ze zich gedupeerd voelen door overheidsbeleid. Zulke arbitrage is ook het heetste hangijzer bij de huidige onderhandelingen met de VS over het transnationale handelsverdrag TTIP.

Europese bedrijven die in andere EU-landen zaken doen genieten rechtszekerheid op basis van de regels voor de interne markt. Bij conflicten moeten zij de normale, doorgaans tragere rechtsgang volgen. Niet-Europese bedrijven uit landen waarmee de EU handelsverdragen heeft, kunnen wél gebruik maken van de hierin standaard opgenomen arbitrage. Volgens Nederland, Finland, Oostenrijk, Frankrijk en Duitsland kan dat tot oneerlijke concurrentie leiden.

In hun notitie pleiten de vijf ervoor om de arbitrage Europa-breed in te voeren, zodat Europese bedrijven er óók toegang krijgen. Gebeurt dat niet, zo waarschuwen ze, dan zou dat „prikkels” kunnen veroorzaken om investeringen te verplaatsen naar „buiten de EU”. „Het functioneren van de interne markt zal gecompromitteerd raken.”

Roeline Knottnerus van TNI ziet hierin „een diskwalificatie van de rechtsstaat” en van de interne-markt-regels in de EU. Het kan tot nieuwe discriminatie leiden, want een Europees bedrijf dat niet grensoverschrijdend opereert „moet zich maar behelpen met de gewone rechtsgang”. TNI pleit voor de complete afschaffing van dergelijke arbitrage, omdat de dreiging van claims een verlammende werking op overheidsbeleid zou hebben en bedrijven teveel macht geeft.

Lees verder op het NRC

Belangrijkste adviseur Cameron gaat voor Brexit

By Steve Hilton for the Daily Mail.

Not long after starting work in Downing Street, I found myself on a Eurostar train heading for Brussels. It was an eye-opening trip. But its origin lay in a truly shocking discovery some weeks earlier.

Before the 2010 general election, Francis Maude and Oliver Letwin, two of the Conservative Party’s key policymakers, and I had worked with each Tory shadow minister on detailed plans for the implementation of our policies — including work to understand how the EU would affect what we wanted to do.

We thought we had a pretty good idea of how to handle — or, ideally, circumnavigate — the constraints imposed by European rules, regulations and bureaucracy. However, we were little prepared for the sheer scale of it all.

After just a few weeks in government, I was struck by how many things the Government was doing that the Prime Minister and his team didn’t just not know about but actively disagreed with.

I investigated. It turned out that every few days, a pile of paperwork about a foot high was circulated in Whitehall. The paperwork gave the go-ahead for Government action and was supposedly based on written approval from the relevant ministers.

But here’s the catch: ministers were given two days to respond to any proposal. If no response came, then this was taken as a ‘yes’.

There was no way any minister could possibly read all the proposals by the deadline. Furthermore, there was an unspoken rule that one department wouldn’t interfere in proposals coming from another. In fact, as I recall, there was only one minister who regularly did so (much to the consternation of the others), and that was Michael Gove.

From my vantage point at No 10, though, I wanted to know where it all came from. What were these ‘requests for policy clearance’, as they were known? How many were really necessary for the delivery of our promises?

I asked for a detailed audit.

It turned out that some 30 per cent of government action was relevant to what we were supposed to be doing. The rest — you’ve guessed it — was generated from within the civil service machine, the majority coming from the EU.

That’s why I found myself on that Eurostar to Brussels. I wanted to know: how exactly do we end up with all these policies we don’t want, which no one in Britain voted for, and which waste so much time, energy and money?

With us on the journey was Sir Kim Darroch, then Britain’s Permanent Representative to the European Union — our top EU diplomat.

He briefed us on Brussels procedures, and how we might stop — or at least reduce — the flow of unwanted bureaucracy. It was a fascinating and enlightening conversation. The only problem was: almost everything he told us turned out to be completely wrong.

We spent the following day meeting various players in the Brussels set-up, in the European Commission, Parliament and Council, who explained how things really got done. And it slowly dawned on us that the man tasked with representing Britain in the EU literally didn’t understand how it worked.

Now, before anyone jumps down my throat, saying ‘there he goes again, attacking the civil service’, I want to make it clear that I have the highest respect for Sir Kim, who is a model public servant and now our Ambassador in Washington.

It’s not his fault: it’s the system that’s to blame.

It’s become so complicated, so secretive, so impenetrable that it’s way beyond the ability of any British government to make it work to our advantage — even though I have no doubt that things have improved since the Coalition Government’s early days.

In this debate on the EU referendum, it’s easy to throw around terms like ‘sovereignty’ and ‘democracy’; ‘freedom’ and ‘bureaucracy’. But in the end, we’re debating not some abstract concept, but a very specific question about how our country should be run.

And my view, based on a pragmatic, non-ideological assessment of how the EU operates, is that as long as we are members, our country cannot be ‘run’. Membership of the EU makes Britain literally un-governable, in the sense that no administration elected by the people can govern the country.

A democracy is based on the notion that the people — or their directly-elected representatives — are able to decide issues for themselves. And yet membership of the EU brings with it constraints on everything from employment law to family policy, all determined through distant, centralised processes we hardly understand, let alone control.

You may say: Well, that’s government for you — it always involves compromise. Indeed it does, but at least in a democracy, the compromises are clear and transparent and can be argued over and influenced by the people who are affected by them. Yet no such possibility exists in the grotesquely unaccountable EU.

As I say to my American friends who don’t really get what the EU is: ‘All you need to know is that it has three presidents, none of whom is elected.’

The European Union was born out of lofty ideals. And for many years, it served a valuable purpose. As an expression of the liberal values of democracy and freedom, it was a beacon to the subjugated peoples of Europe — including in Communist Hungary, from where my own parents fled.

But, today, the EU has become the institutional manifestation of almost everything I argue against in my book, More Human.

There, I set out my view that the systems and structures we have designed to run the modern world have become too big, bureaucratic and distant from the human scale. And I make the case for what is in many ways a classical liberal reform agenda: I am pro-market, pro-enterprise, pro-trade, pro-putting power in people’s hands.

The EU does the opposite. It is anti-market, stifling innovation and competition with its statism, corporatism and bureaucracy.

It is anti-enterprise, acting in the interests of the big businesses that have corruptly captured the levers of power in Brussels through their shameless lobbying and insider deal-making, enabling a gradual corporate takeover of our country.

The European Union is anti-trade, locking developing countries out of world markets with its evil Common Agricultural Policy that feather-beds French farmers while keeping African farmers trapped in poverty — and despair.

And I don’t think even the EU’s most fervent supporters would ever claim that it ‘puts power in people’s hands’. The whole point of the EU is to take power out of people’s hands in pursuit of a greater good. The trouble is, it’s not good enough.

These are issues that a reformed EU might address. I could certainly live with an imperfect EU that nevertheless showed some willingness towards dispersing, rather than centralising, power.

But it is perfectly obvious to everyone, including Mr Cameron, that no such reorientation will ever be countenanced.

The arrogant and dismissive treatment of Britain’s relatively modest demands in the 2015/2016 negotiations shows that the EU is just not interested in anything other than superficial change. You might as well hope for Vladimir Putin to embrace liberal democracy. Of course, the EU is perfectly entitled to such a disposition. But it’s as well to be clear about it.

And so one way of thinking about this referendum is that the choice is actually not between staying and leaving — but between leaving, and joining a new EU.

Because the EU after a British vote to stay would be a very different creature from the one we have today. It would be the EU unleashed, freed from the constraints of having to placate the pesky British with their endless complaining and threats to leave.

Once they know we will never leave, all our leverage will be gone. Look how they treated a British Prime Minister armed with the threat of Brexit. Can you imagine how they would treat a future PM without such a powerful card to play?

And remember that this is for the long term. Even if you think Cameron’s deal will protect us from the worst excesses of the EU, the fact is that he will be in office for only another four years at most.

What will happen in 14 years’ time? Or 24? Who knows what kind of Prime Minister we will have, and whether he or she will give up everything David Cameron negotiated — just like Tony Blair gave up the opt-out from the Social Chapter negotiated by John Major (a capitulation which meant that, under the system of qualified majority voting, Britain could subsequently be overruled by other European countries on issues such as working conditions and health and safety).

The one thing we can be certain of — because it’s based not on speculation or scaremongering but on what has happened in the past — is that the EU will only ever move in one direction: more centralisation, more bureaucracy, more power shifting further from people’s hands.

From that clarity should come an informed decision to leave. To regain control over our country’s destiny, so that a democratically elected government in Britain is free to carry out its mandate, whether that’s Left, Right or Centre.

For me, it would mean economic and employment policy that makes Britain the best place in the world to start and grow a business; family policy that makes Britain the best place in the world to bring up children; competition, planning and government reform that finally allows us to prioritise the small, the local, the ‘inefficient’, the beautiful, the human.

Others would have a different agenda. But don’t you see, if a political party wins the votes, then that party should be allowed to make it happen.

That’s what it’s all about. That’s why I think we should leave.

People ask: what about the economy, and access to Europe’s Single Market? Would we end up like Norway? Or Switzerland?

No. We’re bigger than that; better than that. Our independent relationship with the EU would be like that of our peers — the U.S. is not a member of the EU, but the last time I checked, General Motors had no problem selling cars there. Or Heinz, ketchup. Or Starbucks, coffee.

It’s a particular vanity of politicians to believe that all good things in the world come from their actions. The economic reality is that our success in trade depends far more on fundamental factors such as comparative advantage — whether we are designing and making things others want to buy — than on politicians’ bureaucratic schemes.

But the bottom line on the economic argument is that no one really knows. It’s clearly ridiculous to claim that it’s settled in either direction; there are risks whatever we do.

The real choice is not economic security or economic risk, but what kind of government will equip us best to cope with a risky, fast-changing world?

I think, on balance, that the answer to that question is a government that we control, that can move at a pace we set, rather than the inevitably sclerotic speed of a committee of 28 countries, with vastly different circumstances.

Then we’re told that the EU is vital for our security. Really? I was pretty amazed when I first heard this point being made. The idea that a British Prime Minister can’t protect Britain properly without the EU is frankly astonishing and, if true, rather alarming.

But, of course, it’s not true. Yes, in a complex world of global threats, we need security co-operation with other countries — like what happens in NATO. Forgive me if I’ve missed something, but I wasn’t aware that this referendum is about leaving NATO.

And our closest security partner is the U.S. We manage to stand shoulder to shoulder with them in fighting terrorism and other threats without being locked in a supra-national institutional embrace. We co-operate as two countries. That’s what we would do if we left the EU.

But perhaps the most powerful argument for leaving the EU is to look at the people who are wheeled out to persuade us to stay: figures like the International Monetary Fund boss Christine Lagarde, Bank of England Governor Mark Carney, advertising giant Sir Martin Sorrell, as well as the Confederation of British Industry and all the other Establishment stooges.

They want us to stay in the EU because their whole world depends upon it. Their lifestyle of summit meetings and first-class flights and five-star hotels; their flitting and floating from New York to Brussels to Beijing, serving the interests of the technocratic elite — the bankers, bureaucrats and accountants who run the modern world and who, regardless of which government is in power in which country, push the same old dogma of global-isation, privatisation and centralisation.

Don’t get me wrong: I’m a fan of global trade and a champion of the private sector.

But when those good things are accompanied by centralisation, the result is an unhealthy concentration of economic and political power that is fundamentally hostile to my belief in individual freedom and social responsibility, and my confidence in human nature and the good that will come when individuals, families and neighbourhoods work together without a far-away administrator’s master-plan.

A decision to leave the EU is not without risk, but I believe it is the ideal and idealistic choice for our times. Taking back power from arrogant, unaccountable, hubristic elites and putting it where it belongs. In people’s hands.

Bron: Daily Mail

Democratie in het internettijdperk

Klik voor YouTube – Pia Mancini: How to Upgrade Democracy For The Internet Era (aanrader!)

Kunnen het wantrouwen in politici, dalende opkomstcijfers en andere kwalen van de democratie verholpen worden door nieuwe technologie? Optimisten wereldwijd werken aan een digitale upgrade van de Griekse agora.

door Andrea Speijer-Beek & Jaap Tielbeke

Lang duurde het niet voordat Pia Mancini gedesillusioneerd raakte in de politiek. Als medewerker van de Argentijnse centrumpartij Unión Celeste y Blanco merkte ze al gauw waar het aan schort: de democratie wordt gedomineerd door corrupte carrièrepolitici, kandidaten zijn belangrijker dan politieke idealen, en burgers worden eens in de vier jaar verleid en voor de rest vooral beschouwd als lastpost. Dit was niet het klimaat waarin een bevlogen idealiste als Mancini kon gedijen. Na twee jaar hield ze het voor gezien bij de Unión Celeste y Blanco.

Haar politieke ambities waren echter allerminst gedoofd. In 2012 richtte ze met medestanders de Partido de la Red (de Netwerkpartij) op. In plaats van een vastomlijnd programma draait het bij de Netwerkpartij vooral om de technologie die gebruikt wordt. Met het softwarepakket DemocracyOS (Operating System) zouden alle burgers in staat worden gesteld om actief deel te nemen aan het besluitvormingsproces. Leden van de Netwerkpartij wijzen niet eens in de zoveel tijd een gedelegeerde aan, maar leveren middels online raadpleging en stemming doorlopend een bestuurlijke bijdrage.

Nu, ruim drie jaar later, zit Mancini (33) in een krappe koffiebar vlak bij het strand van San Francisco. Terwijl hippe dertigers zich om de toonbank verdringen om flat whites te bestellen, vertelt de Argentijnse – de looks van een fotomodel, de attitude van een punker – over de idealen achter DemocracyOS. ‘We wilden een gesprek beginnen over democratie. Wat is er mis met het huidige systeem? En wat voor een soort democratie willen we? De software was een katalysator om ons politieke systeem te herzien.’ De democratische tekortkomingen waarmee zij in haar thuisland werd geconfronteerd, zijn in haar ogen nagenoeg universeel. Vrijwel overal signaleert ze hetzelfde onbehagen. ‘Er is een select groepje politici dat beslissingen neemt. Het overgrote merendeel heeft het gevoel daar geen invloed op uit te kunnen oefenen. Terwijl er wordt bestuurd uit naam van het volk.’

Onze democratie is aan een upgrade toe, diagnostiseert Mancini. ‘We gebruiken politieke instituties die meer dan tweehonderd jaar geleden zijn bedacht. In die tijd is de wereld enorm veranderd, maar de instituties zijn al die tijd hetzelfde gebleven.’ Het wordt tijd dat we de lessen van het internet toepassen in de politiek, gelooft ze. Als we de mogelijkheden van het wereldwijde web weten te benutten, zullen de ouderwetse ‘representatieve’ instituties – politieke partijen, periodieke verkiezingen en professionele politici – vanzelf afsterven. In een populaire ted-talk vangt Mancini haar missie in een pakkende oneliner: ‘We moeten onderzoeken hoe democratie in het internettijdperk eruitziet.’

In dat streven staat Mancini niet alleen. Piratenpartijen in verschillende landen pleiten al jaren voor de inzet van nieuwe technologie om de democratie te hervormen. Wetten zouden op dezelfde manier tot stand kunnen komen als Wikipedia– pagina’s: iedereen mag eraan meeschrijven en commentaar leveren. Intern experimenteren partijen, zoals bijvoorbeeld het Spaanse Podemos, al met online platforms om hun leden te betrekken bij het uitzetten van de koers. En internationaal loopt IJsland fier op kop als het op digitale democratie aankomt: op het eiland met ruim driehonderdduizend inwoners ontstonden na de financiële crisis in 2008 verschillende experimenten die ‘de 99%’ de touwtjes in handen moesten geven.

Is de tijd aangebroken om de democratie te disrupten? Kan nieuwe technologie inderdaad dienen als een medicijn tegen kwalen waar de democratie mee te kampen heeft (teruglopende opkomstcijfers bij verkiezingen, wantrouwen tegenover politici en een groeiende polarisatie van het maatschappelijk debat), of worden de pleitbezorgers van een digitaal herontwerp van de democratie verblind door techno-optimisme?

Ook Nederlandsers raken in toenemende mate gefrustreerd over de politiek, zo concludeerde een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau afgelopen jaar. In het rapport Meer democratie, minder politiek? constateert het scp dat het partijpolitieke gekrakeel het vertrouwen in de politiek ondermijnt. Dat democratie de best mogelijke bestuursvorm is, staat voor negen op de tien Nederlanders niet ter discussie. Maar er bestaat wel een behoefte aan meer directe inspraak, ter verrijking van het huidige systeem. Nu gaan politici te veel hun eigen gang en wordt er nauwelijks geluisterd naar de burger, zo klinkt het bij verschillende respondenten.

Het recente Oekraïne-referendum speelde in op dit sentiment. Het ging de initiatiefnemers niet in de eerste plaats om het associatieverdrag met het Oost-Europese land – deze volksraadpleging moest vooral fungeren als noodrem tegen de op hol geslagen Brusselse besluitvormingsmachine. ‘Het huidige politieke systeem is failliet’, verklaarde Arjan van Dixhoorn, voorzitter van het EU-burgercomité, in een interview met NRC Handelsblad . ‘De Tweede Kamer erkent alleen de EU als de soeverein in plaats van het Nederlandse volk.’

Voor Pia Mancini en de Piraten vormen sporadische referenda geen remedie voor de crisis van de democratie. Inspraak van het volk zou de regel in plaats van de uitzondering moeten zijn. ‘Ik wil geen noodrem, ik wil kunnen sturen’, zo vatte een blogger van de Piratenpartij het kernachtig samen.

Lees verder op de Groene Amsterdammer

Handelsverdrag met VS is te politiek ingrijpend

Een van de terugkerende misvattingen in het debat over het Europese project is dat het regelen van economische zaken geen ingrijpende gevolgen zou hebben voor de politiek. Zo ging het met de invoering van de euro en zo ging het met de interne markt en de open grenzen. Steeds werden nieuwe machtsvergrotingen van Brussel gepresenteerd als louter technische, puur praktische maatregelen waar iedereen beter van werd, waar hooguit sommigen op korte termijn wat omschakelproblemen door zouden ondervinden, maar waar tegen geen serieuze, fundamentele oppositie mogelijk was.

Precies zo gaat het nu met TTIP: het ambitieuze handelsakkoord met de Verenigde Staten waarover de onderhandelingen twee jaar geleden begonnen en waarmee in totaal duizenden miljarden zijn gemoeid. Op donderdag 5 februari j.l. was de jaarlijkse overzichtsconferentie. In Brussel kwamen politici, grote bedrijven en lobbyisten samen om de voortgang te bespreken en hun wensen kenbaar te maken. Eurocommissaris Cecilia Malmström hield een wervend verhaal, de Amerikaanse ambassadeur gaf een high five aan Europarlementariër Bernd Lange en megafarmaceut Pfizer benadrukte dat TTIP vooral goed was voor het midden- en kleinbedrijf.

Het handelsakkoord beoogt drie zaken te doen: 1) het harmoniseren van productspecificaties, 2) het afschaffen van invoertarieven en -quota en 3) het instellen van een Atlantisch arbitragetribunaal waar geschillen tussen bedrijven en overheden kunnen worden beslecht.

Al deze zaken worden volgens het bekende economisme verdedigd: het zou competitie en innovatie stimuleren, het zou onnodige dubbele regelgeving wegwerken, we zouden er allemaal x euro per jaar aan verdienen. Dit zou waar kunnen zijn – evengoed zou het voordeel erg mee kunnen vallen, en het is ook mogelijk dat het akkoord onze economie uiteindelijk schaadt. We weten het niet, het is speculatief. Economie is geen voorspellende wetenschap.

Zinniger dan het getouwtrek over cijfers is dan ook de vraag naar de politieke consequenties.

Lees verder op het NRC

Laatste kans voor kabinetsleden PvdA

Er zijn van die zondagen waarop ik me afvraag: beseffen de kabinetsleden van de PvdA eigenlijk wel dat dit het laatste kabinet van de 21ste eeuw is waarin de PvdA zo’n enorme hoeveelheid bewindslieden levert? Zoveel zullen ze er nooit meer krijgen. Je hoeft geen Nostradamus te zijn om te voorspellen dat politieke partijen een paar forse stappen terug zullen moeten doen. Helemaal de PvdA. Je kunt er vergif op innemen dat Nederland de komende tientallen jaren zal worden geregeerd door vijfpartijen-kabinetten, zevenpartijen-kabinetten, nationale regeringen, partijloze regeringen, en wat al niet.

De tijd van heel grote partijen lijkt ten einde, zeker die van de ooit oppermachtige christen-democratische en sociaal-democratische volkspartijen, steunberen van ons samenlevingsmodel in de vorige eeuw. Het politieke landschap verandert razendsnel: van een bevroren ijsmassa in een door eb en vloed geteisterde moerasdelta.

De PvdA is bezig het allerlaatste record ‘heel veel PvdA-ers in een kabinet’ te vestigen. Maar je hebt niet echt het idee dat al die PvdA-ministers en staatssecretarissen dit door hebben. Laat staan dat ze ernaar handelen. Je zou denken dat de houding er een zou zijn van ‘de dood of de gladiolen’. Of: ‘We gaan nog één keer schitteren. We laten Nederland nog één keer een poepie ruiken en laten zien hoe bepalend het sociaal-democratische gedachtengoed is geweest voor het land dat Nederland geworden is.’ Zie ik het niet, of is het er niet?

Ik kan me enorm vergissen, maar op een enkele uitzondering na, tref je dit urgentiegevoel van ‘nu of nooit’ toch nauwelijks aan. Dat zullen ze vast allemaal opsparen voor de volgende verkiezingscampagne, maar dan hebben ze niet begrepen dat creatief en gedurfd regeren de enige ware politieke campagne is.

Lees deze column van René Cuperus verder op de Volkskrant

Opstand van de burger bereikt nu ook de wereldeconomie

Het is een traditie sinds de financiële crisis van 2008. Telkens moest het IMF de afgelopen jaren zijn prognoses voor de wereldeconomie terugschroeven, ditmaal van een mondiale economische groei van 3,6 procent naar 3,2 procent. Dat lijkt veel, maar is, op wereldschaal, gevaarlijk weinig.

Een parallelle traditie is dat de ministers van Financiën en centrale bankiers van alle aangesloten landen na afloop van hun halfjaarlijkse vergadering een show geven van gezamenlijkheid en daadkracht. „Noem het een collectieve therapie”, zei IMF-directeur Christine Lagarde zaterdag na afloop. „We buigen het negatieve gevoel om in positieve actie.”

Maar wie de sfeer wil proeven op deze vergadering, een circus dat bij elkaar een dag of vijf duurt, heeft weinig aan communiqués en conferenties. Pas informeel spreken deelnemers zich écht uit, in de beslotenheid van hun kantoor, onder het eten of bij een koffie. Dan is van Lagardes optimisme niet veel meer te merken. Daar wordt niet gefloten in het donker. Zorgen overheersen, hellend in de richting van een fatalisme dat zelfs tijdens de financiële crisis niet zo erg was als nu.
Burgers zijn veranderingsmoe

Hun diagnose: de drie middelen om de wereldeconomie een extra zet te geven zijn vrijwel uitgeput. Centrale banken gaan met hun geldbeleid, inclusief negatieve rentes, al tot het uiterste. De Duitse minister Schäuble zei vorige week dat de Duitse burger een zodanige weerzin heeft tegen het geldbeleid van de Europese Centrale Bank dat dit volgens hem „voor de helft” verantwoordelijk is voor de opkomst van de rechtse protestpartij Alternative für Deutschland . Mocht de ECB nóg verder gaan en ‘helikoptergeld’ uit gaan delen, dan voorspelt een hoge functionaris hier dat Duitsland uit de euro zou kunnen stappen.

De economie stimuleren met overheidsgeld is eveneens lastig: het IMF zelf stelt dat de gemiddelde staatsschuld van alle industrielanden het hoogst is sinds de nasleep van de Tweede Wereldoorlog, en hoger dan tijdens de Grote Depressie van de jaren dertig. En van ‘structurele hervormingen’ heeft de burger meer dan genoeg.

Zelfs de felste verdedigers van de vrije markt geven in Washington nu toe dat de flexibilisering van de arbeidsmarkt te snel en te ver is gegaan. De globalisering en de concurrentie van de opkomende landen, waar die hervormingen vooral een antwoord op moesten zijn, hebben de westerse middenklasse geen goed gedaan. De sociale mobiliteit, het vermogen om te klimmen in de maatschappij, neemt af. De angst voor toenemende ongelijkheid zit er diep in.

Lees deze analyse van Maarten Schinkel verder op NRC

Vaarwel democratie, hallo CETA?

In een echte democratie hebben parlementen het laatste woord over alle omvangrijke beslissingen. Dat lijkt echter niet het geval te zijn als het aankomt op handelsakkoorden: een clausule in CETA biedt ruimte om grote delen ervan (waaronder de gevreesde investeringsbescherming ISDS) van kracht te laten worden zonder voorafgaande toestemming door een parlement.

Op dit moment zijn bestuurders in heel Europa in alle stilte de implementatie van CETA via deze achterdeur aan het voorbereiden, wat het mogelijk maakt om CETA te laten ratificeren door de Europese Raad zonder tussenkomst van Europese Parlementen. Deze achterdeur werd onlangs volledig democratisch genoemd door het Duitse ministerie van economische zaken.

Dacht je dat het niet erger kon worden? Hou je vast: één zin op pagina 228 van de overeenkomst, bepaalt dat EU-lidstaten drie jaar lang bij de rechter kunnen worden aangeklaagd als zij tegen CETA beslissen. In artikel 30.8 van de CETA-overeenkomst staat dat ISDS-claims kunnen worden ingediend binnen drie jaar na de opschorting of beëindiging van de overeenkomst.

Samengevat: besluitvormers werken momenteel hard aan een voorwaardelijke implementatie van CETA. Dit betekent volgens de Canadese hoofdonderhandelaar Steve Verheul dat waarschijnlijk 95 procent van kracht zal worden als 15 van de 28 EU-lidstaten toestemming geven. Hieronder vallen ook zakelijke rechtbanken, zoals Bernd Lange, voorzitter van de Commissie Internationale Handel van het Europees Parlement heeft toegegeven.
In gewone-mensentaal: zelfs als het Europees Parlement of een nationaal parlement tegen CETA beslist, zal het alsnog geïmplementeerd worden!

Zodra het akkoord voorwaardelijk is geïmplementeerd, kan de overeenkomst voor altijd van kracht blijven, zonder ooit besproken te zijn in een parlement, aangezien er geen deadline zal zijn voor ratificatie door een parlement van de volledige implementatie van het akkoord.

En het wordt nog erger: zelfs als een parlement van een EU-land zou besluiten om CETA af te wijzen, is dat geen geldige reden voor de EU om uit het verdrag te stappen, zoals het wetenschappelijk comité van de Duitse Bundestag bevestigt. Om uit het verdrag te kunnen stappen, is een stemming in de Europese Raad nodig, die niet direct kan worden beïnvloed door lokale parlementen. De democratische beslissing van uw parlement doet daarbij niet terzake.

Lees verder op Stop TTIP en CETA
Teken het EUROPEES burgerinitiatief
Teken het verzoek om een referendum in Nederland over TTIP en CETA