Eurosceptici in de lift

Het uiterst rechtse Front National van Marine Le Pen in Frankrijk is bij de verkiezingen voor het Europees Parlement met circa 25 procent van de stemmen de grootste partij geworden. Dat blijkt uit drie prognoses na het sluiten van de stembureaus.

Eerder zondag had het Front National nog geklaagd over verkiezingsfraude. In 2009 kreeg het Front National bij de Europese verkiezingen 6,3 procent van de stemmen. De conservatieve oppositiepartij UMP haalde zondag een score van 21 procent. De Socialistische Partij van premier François Hollande heeft volgens de peilingen de steun van 14 procent van de kiezers. In 2009 kwamen de socialisten uit op 16,5 procent.

Met een dergelijke uitslag komt het Front National op 23 tot 25 gedelegeerden voor het Europees Parlement. De UMP komt op 18 tot 21 zetels, terwijl de socialisten uitkomen op 13. Vooral in het noordwesten van Frankrijk scoorde Le Pen, een bondgenoot van Geert Wilders en zijn PVV, goed. Ze kreeg er 32,6 procent van de stemmen. In het zuidoosten van het land was de vader van Marine Le Pen de grote winnaar. Jean-Marie Le Pen, oprichter van het Front National, kreeg 28,9 procent van de stemmen.

De opkomst in Frankrijk lag hoger dan 5 jaar geleden. Zondag nam 42,8 procent van de kiezers de moeite naar de stembus te gaan tegen 40,6 procent in 2009, bleek uit peilingen. In Duitsland maakte 47 procent van de mensen de gang naar het stemlokaal, ruim 3 procentpunt meer dan vorige keer.

Duitsland
Het eurosceptische Alternatief voor Duitsland (AfD) heeft ongeveer 6,5 procent van de stemmen gekregen en neemt voor het eerst zijn intrek in het Europees Parlement. Dit hebben de publieke omroepen ARD zondagavond voorspeld in hun eerste prognoses.

De christendemocratische CDU/CSU van bondskanselier Merkel kan rekenen op 36 procent; dat is duidelijk minder dan de 41,5 procent bij de Bondsdagverkiezingen vorig jaar. Bij de Europese verkiezingen in 2009 kreeg de CDU/CSU nog 37,9 procent van de kiezers achter zich.

Coalitiepartner SPD kan rekenen op 28 procent. De sociaaldemocraten scoren beter dan bij de Bondsdagverkiezingen (25,7 procent) en de vorige Europese verkiezingen (20,8 procent). De Groenen, die bij de Bondsdagverkiezingen nog werden voorbijgestreefd door Die Linke, worden weer de derde politieke kracht in Duitsland met een geschatte 11 procent. De linkse Die Linke krijgt zo’n 8 procent van de kiezers achter zich,

Oostenrijk
De rechtspopulistische, eurosceptische FP heeft bij de Europese verkiezingen in Oostenrijk zondag meer dan 20 procent van de stemmen gekregen. Dit voorspelt althans de publieke omroep ORF in zijn eerste prognose. Bij de vorige euroverkiezingen bleef de partij nog onder de 13 procent.

Lees verder op De Telegraaf

Over tien jaar zeggen we: in 2014 kantelde het debat

Rechtsfilosoof Thierry Baudet is bekend om zijn felle aanvallen op de EU. Sommigen noemen hem een demagogisch holprater, anderen prijzen hem als origineel denker. „Als ik mezelf teruglees, denk ik: wát een genuanceerde man.”

Hij is echt niet alleen geïnteresseerd in de Europese Unie, zegt Thierry Baudet. Op dit moment is hij ook bezig met literatuur en muziek: eind april verscheen het boek over klassieke muziek dat hij schreef met Arie Boomsma. De controversiële opiniemaker pakt een bundel essays van Rutger Kopland van de vleugel, die de helft van de kleine woonkamer beslaat: „Kijk, dit soort dingen lees ik nu. Essays over ontroering… Heel erg mooi.”

Dit is niet de Thierry Baudet die we kennen. In zijn publieke optredens komt hij over als provocatief en overtuigd van zijn gelijk. De 31-jarige rechtsfilosoof werd bekend met zijn NRC-columns, waarin hij de aanval opende op de Europese Unie. Onvermoeibaar verdedigde hij de stelling dat democratie alleen kan bestaan in een soevereine natiestaat, en dus niet in de EU. De Europese burgers vormen geen demos (een volk met een gedeelde taal en cultuur) en daarom kan de democratie op Europees niveau nooit werken.

Baudets stukken en acties (hij liet zich bijvoorbeeld in januari interviewen op de website van Vlaams Belang) zorgden voor een goedgevulde inbox op de opinieredactie. Sommige lezers ergerden zich aan Baudets „demagogische holpraterij”, andere noemden hem een „originele denker” met een „verfijnde schrijfwijze”. De laatste tijd krijgt hij vaker bijval. Bij Baudets burgerinitiatief ‘Burgerforum EU’, dat een referendum wil over de toekomst van Nederland in de Europese Unie, sloten zich verschillende publieke figuren aan, onder wie econoom Ewald Engelen, filosoof Ad Verbrugge en PvdA-ideoloog René Cuperus.

Lees dit artikel door Floor Rusman verder op NRC

In VVD-kring komt het vele vreten voor de moraal

De VVD verdedigt haar fiscale regime, die de grote belasting-dieven spaart, maar de kleine bijstandsjoemelaars pakt, altijd met de leuze dat zij opkomt voor ‘de hardwerkende Nederlanders’, schrijft Thomas von der Dunk. ‘Hard werken staat in VVD-kring gelijk aan veel verdienen.’

Bij de Europese verkiezingen ging het volgens Rutte niet om Europa, maar om Nederland. Het belang van Nederland stond voorop. Het was dan ook logisch dat hij de aftrap voor zijn campagne in het Belgische Brasschaat gaf. Het was een mooie titel geweest voor een schelmenroman of een strip-verhaal van Suske en Wiske: Mark bij de belastingontduikers.

Zo kennen we onze VVD weer, die al in de jaren zeventig, in variatie op de voornamen van haar drie beeldbepalende kopstukken Hans Wiegel, Harm van Riel en Haya van Someren, bekend stond als de partij van de drie H’s: halen, hebben en houden.

Van de nieuwe grote H, Hans van Baalen, konden we op 28 april ook al in De Volkskrant vernemen dat het in Europa vooral om de vrije markt draaide, die geen strobreed in de weg mag worden gelegd. Vrijheid tot vrijhandel gereduceerd – zie het eenzijdige Europa-wensenlijstje van Rutte deze week en de ongelimiteerde steun voor het superakkoord met de VS.

Met onbeperkt handeldrijven met de autocratische Saoedi’s heeft Van Baalen, die wij recent nog zo kolderiek op een plein in Kiev als de Grote Vrijheidsstrijder zagen poseren, namelijk weinig problemen. Ik heb weinig met Wilders’ puur uit provocatiebehoefte voorvloeiende stickeractie op, maar dat hier de nodige westerse hypocrisie wordt blootgelegd, valt niet te ontkennen. Met name in VVD-kring komt het vele vreten voor de moraal.

Lees verder op de Volkskrant

Europese kater


De democratie is dood. Twee derde van de stemgerechtigden bleef thuis. De uitslag ligt ter correctie in Brussel. De laatste Galliërs, verenigd in GeenPeil, bewezen het: We dronken een glas, deden een plas en alles bleef zoals het was. Zelden was een infographic zo duidelijk. De Nederlandse zombiekiezer die het stemlokaal niet weet te vinden, of die vijf jaar nieuwsvoorziening zoals Euromania naast zich neerlegt om hetzelfde hokje aan te kruisen. Je kan een burgeroorlog voeden en tóch herkozen worden, zoals Hans van Baalen deed. Aan de andere kant van de ondiepe Noordzee een totaal ander beeld. UKIP is daar nu de grootste partij. Bijna een derde van de stemmen. Terwijl we hier ruziemaken tussen niet stemmen via de kliko thuis en tegenstemmen via de kliko in het stembureau, is het Britse electoraat volledig duidelijk en krijgt daarmee ook invloed. De boodschap is op Number 10 Downing Street aangekomen. De Nederlandse uitslag liet gelukkig ook hoopvolle dingen zien. 1 op de 90 mensen stemt inmiddels Piraten Partij. Straks goed voor ruim anderhalve zetel in de Tweede Kamer. Vrijhandelsverdragen zoals TTIP zullen Europa, Nederland en haar burgers in het hart van hun vrijheden en portemonnee treffen. Toch sloegen Kieskompas en Stemwijzer die vraag over. Politici legden in de campagne nauwelijks verantwoording af, de uitslag liet zien dat je kop in het zand steken werkt. Het maakt niet uit wat je gedaan hebt. Wat we zien, zijn politici die de degens kruisen over waanvoorstellingen. Ze proberen allemaal een toekomst te voorspellen waarin hun ideologie plotseling utopisch blijkt te zijn. Als party people die van feestje naar feestje trekken, zonder ooit de rekening af te tikken.

Lees verder op GeenStijl

Handelsverdrag EU-VS: dubbele aanslag op rechtsstaat

In de laatste dagen van de Europese verkiezingscampagne worden vooral schijngevechten gevoerd over de post van Commissievoorzitter en wie daarin een bepalende stem moet hebben: het Europees Parlement, de nationale parlementen of uiteindelijk toch alweer de regeringsleiders? Ondertussen is het angstvallig stil over een veel fundamenteler probleem: het allesomvattend handelsakkoord dat tussen de EU en de VS wordt onderhandeld en een dubbele aanslag op de democratische rechtsstaat ten voordele van Amerikaanse investeerders impliceert. Nu het onderhandelingsproces stilaan de finale fase nadert, is het hoog tijd voor een grondige bijsturing.

Met het Europees Verdrag van Lissabon, zeg maar de Europese ‘grondwet’, verkreeg de Europese Commissie vanaf 2009 de bevoegdheid om een gemeenschappelijk handelsbeleid te voeren. Met andere woorden: niet de lidstaten, maar de Europese Commissie kan met andere partners handelsakkoorden sluiten om zo de economische groei te bevorderen en jobs te creëren. Sinds juni 2013 onderhandelt de Commissie namens alle lidstaten met de Verenigde Staten over een allesomvattend handelsakkoord dat de handelsstromen tussen beide blokken moet intensifiëren en de economie aanzwengelen. In essentie wil het zowel tarifaire als non-tarifaire belemmeringen zoveel mogelijk schrappen en de zogenaamde ‘handelsverstoringen’ minimaliseren: één grote gemeenschappelijke transatlantische markt met zo min mogelijk regels voor bedrijven moet een positief effect hebben op de economische groei en jobcreatie. Dit zogenaamde ‘Trans-Atlantic Trade and Investmment Partnership’ zou, volgens de Commissie, de Europese economie met 120 miljard euro doen groeien en 400.000 jobs creëren, wat elk gezin 545 euro rijker zou maken.

Een akkoord dat alle Europese gezinnen plotsklaps enkele honderden euro’s rijker maakt, daar kan toch niemand iets op tegen hebben? Achter de strak geregisseerde ‘hoera-communicatie’ van de Europese Commissie schuilt echter een veel minder rooskleurige realiteit. Los van het feit dat de beoogde economische effecten bewust sterk overschat worden, impliceert het handelsakkoord een dubbele aanslag op de democratische rechtsstaat. Enerzijds tijdens het eigenlijke onderhandelingsproces, anderzijds na het sluiten ervan.

Lees deze column door Pieter-Jan Van Bosstraeten verder op Doorbraak

Niet-stemmen is óók stemmen

Ten onrechte klinkt meewarigheid over kiezers die gisteren de stembus hebben gemeden. Ben Burger poneert een stelling: ze hebben ervoor gekózen thuis te blijven.

De thuisblijvers krijgen het zwaar te verduren. Dat is te begrijpen: zij hebben gisteren het feestje van de Europese democratie verstoord. Maar zijn de verwijten terecht?

Er zijn drie hypotheses die je de afgelopen weken steeds zag over niet-stemmen bij de Europese verkiezingen: Het electoraat is ongeïnteresseerd. Raoul du Pré schreef dat in de Volkskrant en Caroline de Gruyter in NRC. Het electoraat snapt het niet. Dat zeiden de werkgevers van Bernard Wientjes, econoom Coen Teulings en oud-minister Wijers. Het electoraat staat met de rug naar de toekomst. Aldus Bert Wagendorp in de Volkskrant en Maarten Schinkel in NRC, om twee stemmen te noemen.

De commentaarschrijver van NRC wist het in maart al: de keuze is vóór of tégen Europa. ‘Een beetje Europa is niet mogelijk.’ Sceptisch zijn is dus: tegen. En dat betekent: verkeerde vrienden. Voordeel van deze visie: we mogen de wegblijvers negeren. Nadeel: ze spoort maar heel beperkt met de feiten. De kiezer die thuisbleef, heeft mogelijk toch een rationeel motief, alleen: het is onbegrepen door degenen die hem onbegrip verwijten.

Stelling: een deel van het electoraat heeft juist rationeel gehandeld door weg te blijven. Beeld je in: de redelijke, welwillende euroscepticus. Dus: voor de vriendschap tussen de volkeren, voor de vrede, voor de samenwerking. Maar het 3-procentbeleid voor begrotings-tekort en de bezuinigingen overtuigen hem niet. Hij deelt de opvatting van Nobelprijswinnaars Stiglitz en Krugman en van de Nederlandse econoom Van Duijn, die zeggen dat Europa zichzelf in de dubbele dip heeft bezuinigd. Hij ziet de absurde werkloosheidscijfers in de zuidelijke landen en heeft het gevoel dat dit riskant is: té riskant. En hij vertrouwt de soevereiniteitsoverdracht van de afgelopen jaren niet, omdat de Europese politiek ondoordringbaar lijkt voor kiezersinvloed. Wat moest deze kiezer stemmen? Inderdaad. Dus bleef hij weg.

Tot zover de individuele rationaliteit: de burger moet kiezen uit de keuzes die hem worden voorgelegd. Maar er valt ook een democratische rationaliteit te construeren. Wie om Europa geeft, maar meent dat de ingeslagen weg de verkeerde is, moet een manier vinden die nu juist die boodschap overbrengt. Stemmen zou dan averechts uitpakken. Dat legitimeert de gang van zaken. Bij hoge opkomst zouden de regeringsleiders in Brussel tevreden bijeenkomen en zeggen: we mogen door.

Wie écht de macht in Europa wil beïnvloeden, de Raad van regeringsleiders dus, moet creatief zijn. Is wegblijven dan de enige manier geweest?

Hypothese: de kiezers hebben gisteren precies gezegd wat ze wilden zeggen. Thuisblijven was niet dom, maar een rationeel genomen besluit. De boodschap is precies zoals die moest zijn. Bij de opkomstcijfers voor Europa in Nederland valt het jaar 2005 op: die van het referendum over een Europese ‘grondwet’. Dat was de keer dat de inzet volstrekt duidelijk was. Toen kwam de meerderheid van de kiezers wel, 62 procent zelfs. Toeval?

Lees verder op het NRC

Ontploft de eurobom in Frankrijk?

Afgelopen week las ik in De Volkskrant enkele opinieartikelen over Frankrijk. De éne van een VK redacteur, het andere van een Nederlandse ondernemer die in Frankrijk woont.

Volgens die ondernemer, met de toepasselijke naam Alex Francino, is Frankrijk de lont in het Europese kruitvat. Hij motiveerde dat als volgt, ik citeer:

“Frankrijk is het zorgenkindje van de Unie. Iedereen groeit behalve Frankrijk. Concurrentiekracht, werkloosheid en handelstekort verbeteren niet of nauwelijks. Dat de pensioenleeftijd onder François Hollande omlaag ging is een teken aan de wand, Frankrijk heeft zijn eigen agenda. Hollande en zijn volk hebben andere prioriteiten dan economische. Kort werken, vroeg met pensioen, een machtig ambtelijk apparaat, ze kosten handen vol geld, maar zitten even diep geworteld in de cultuur als de revolutie die ondanks het tijdsverloop nooit ver weg is.”

Let wel, we hebben het hier over een bedrijfseconoom, die in Frankrijk woont en werkt en dus uit eigen concrete ervaring put. Ik woon en werk er niet, maar door simpelweg te kijken naar de Franse economie en het Franse staatsbestel, kom ik tot dezelfde conclusie, zoals ik die hier al wel vaker heb opgeschreven, afgelopen week nog zelfs. Francino trekt de terechte conclusie, dat Frankrijk zich van niets en niemand wat aan zal trekken, ook van de Europese Commissie niet. Tegelijkertijd hebben de Fransen een enorm financieel probleem, dat nu weggemasseerd wordt door torenhoge Europese subsidies. Maar van hervormingen zal niets komen: niet op pensioengebied, niet van de arbeidsmarkt (vakbonden!) en niet van de archaïsche landbouw (subsidies!).

Een mooi voorbeeld van deze spreekwoordelijke ‘Franse slag’ is, dat de Franse spoorwegen 2000 stations moeten aanpassen, omdat anders de nieuw bestelde treinen er niet in kunnen: ze zijn te breed. Dit is natuurlijk zowel buitengewoon komisch als tragisch, maar het tekent de manier waarop Frankrijk functioneert. Kosten: 50 miljoen euro (conservatief geschat, als u het mij vraagt). De economie van Frankrijk is zwak, het ontmoedigt ondernemerschap en het land kampt met een veel te dure munt. Frankrijk, zo besluit Francino zijn column, ‘is de lont in het Europese kruitvat, en wie dat wil, kan hopen dat de Europese bezetter in Frankrijk zijn Waterloo vindt‘.

Lees verder op De Dagelijkse Standaard

We hebben allemaal verloren

“Elections belong to the people. It’s their decision. If they decide to turn their back on the fire and burn their behinds, then they will just have to sit on their blisters.” Abraham Lincoln

Lieve niet-stemmers,

Elke verkiezing wordt bepaald door de mensen die komen opdraven. Dus waar waren jullie nou gisteren? Twee derde van de Nederlanders bleef thuis bij de Europese verkiezingen. Ik kon wel huilen toen ik de uitslag las. En het verbaasde me. Want er was zo veel te kiezen. Juist als het gaat om het EU-kritische geluid. De PVV natuurlijk. Maar ook kleinere partijen als Artikel 50, de Piratenpartij. Waarom hebben jullie je kans niet gepakt? Ik had juist goede hoop dat het debat van de afgelopen weken jullie uit je luie stoel zou trekken. Of van dat fijne terrasje. Het stembureau is niet verder dan 5 of 10 minuten lopen van je huis. Was het echt te veel moeite?

Aan de kwaliteit van het debat kan het de afgelopen weken niet gelegen hebben. Tien jaar geleden was je een ‘vuile populist’ als je wat te vitten had op Europa. Nu is kritisch zijn mainstream. Ook de elite gaat er mee aan de haal. Hoogopgeleide, welbespraakte mensen als Thierry Baudet, Ewald Engelen en Alexander Sassen van Elsloo waren niet van de buis te slaan, roerden zich op social media en het mag hardop gezegd: ze hebben het debat de afgelopen maanden verlevendigd en verrijkt. Maar jullie laten ze met lege handen staan (behalve Ewald Engelen, die lijstduwer was voor de Partij voor de Dieren). Denk je echt dat ze er over vijf jaar nog met dezelfde vechtlust staan? Wat een gemiste kans.

En nu?

Lees deze column door Hella Hueck verder op RTL Nieuws