Houdt Schotland de Britten in de EU?

Nu David Cameron met een onverwachte meerderheid de Britse verkiezingen heeft gewonnen, moet hij twee kwesties van nationale zelfdefinitie oplossen.

Eén: het Verenigd Koninkrijk in de Europese Unie houden (zoals hijzelf wil).
Twee: het Verenigd Koninkrijk intern bijeenhouden. Beide kwesties raken verknoopt. Als de verzamelde Britse kiezers voor een vertrek uit de EU kiezen, wordt het heel moeilijk de Schotten binnen de eigen unie te houden. Ook thuis is het referendum over de EU dus hoog spel. Maar voor Cameron – de bijnaam ‘Houdini van Westminster’ heeft hij inmiddels dik verdiend – kan deze verstrengeling ook een voordeel zijn: ze geeft extra ontsnappingskansen.

Obstakels zijn er te over, te beginnen met het vinden van een referendum- datum. De belofte was ‘voor eind 2017’. Nu heeft een winnaar veel politiek kapitaal, alleen dat al pleit voor een versnelling. ‘Cameron launches blitz on Europe’, kopte The Sunday Times prompt – op de voorpagina zagen we de premier met opgerolde mouwen spek met eieren bakken.

Een versnelling is echter ook een erkenning van beperkingen. Ten eerste kan binnen zo’n korte termijn een volledige Europese verdragswijziging nooit afgerond worden, dus het wordt een zaak van gewone wetgeving, verklaringen, protocollen of voorverkoop. Ten tweede gaan in 2017 zowel de Fransen (voorjaar) als de Duitsers (najaar) naar de stembus; in de aanloop zullen president François Hollande en bondskanselier Angela Merkel niet graag veel toegeven. Sowieso is 2016 dus beter. Tegelijk is te veel vervroegen riskant op binnenlands vlak, want in mei dat jaar gaan de kiezers stemmen in… Schotland. Zo komt Cameron waarschijnlijk uit op de zomer of het najaar van 2016 – en heeft het Britse publiek alvast een nuchter inkijkje in het krachtenveld.

Op de Europese top van eind juni gaat Cameron zijn collega-regeringsleiders vertellen wat hij wil. Hoewel de Britse pers het soms voorstelt als een zaak tussen Londen en ‘Brussel’, is een verdragswijziging een zaak van alle 28 lidstaten.

Lees deze column van Luuk van Middelaar verder op NRC

UKIP-leider Farage ligt onder vuur

Na de Britse verkiezingen vorige week trad hij af, drie dagen later keerde hij op verzoek van het partijbestuur weer terug en nu proberen partijgenoten Nigel Farage alsnog ten val te brengen. Kortom, het rommelt flink binnen de Britse UKIP, de anti-EU-partij en de anti-immigratiepartij, die qua populariteit de derde partij van het land is. Maar Farage piekert er niet over af te treden.

“Farage zit veel minder stevig in het zadel dan iedereen dacht. Maandag leek hij nog op handen te worden gedragen, maar gisteren barstte ineens de bom”, zegt correspondent Tim de Wit. “Zijn terugkeer zette kwaad bloed bij andere hooggeplaatste partijleden. Plotseling is er een machtsstrijd losgebarsten. Sommigen noemen Farage nu agressief en vinden dat hij zich te veel laat beïnvloeden door mensen die een soort ultrarechtse Teaparty willen maken van UKIP.”

De machtsstrijd heeft ook al slachtoffers geëist. Een van de belangrijkste adviseurs van Farage is ontslagen en geldschieters trekken zich terug. Zijn tegenstanders binnen UKIP vinden dat de partij een meer gematigde toon nodig heeft”, zegt De Wit. “Met het referendum over Britse uittreding uit de Europese Unie op komst, willen ze dat UKIP ook gematigde Britten aanspreekt, zodat ook zij gaan stemmen voor uittreding.”

Maar Farage vindt juist het tegenovergestelde. Juist omdat premier Cameron dat referendum heeft beloofd, zou het volgens Farage ‘een enorme vergissing’ zijn als hij nu zou aftreden. “De steun voor mij binnen de partij is fenomenaal en het zou eerlijk gezegd heel onverstandig zijn om een strijd om het leiderschap te beginnen op het moment waarop Cameron zegt te heronderhandelen over onze relatie met de EU.”

Lees verder op NOS >>>

De Britten hebben gelijk!

Het aanbod van Cameron om samen te werken met de EU als die de Unie hervormt, zou Nederland moeten toejuichen. We kunnen Cameron zelfs een handje helpen

Engeland heeft de afgelopen verkiezingen voor Engeland gekozen. Zo analyseert Politico, het kort geleden in Europa gelanceerde politiek medium, de afgelopen Britse parlementsverkiezingen. Volgens Politico zijn de Conservatieven gezwicht voor de electorale verleiding van het nationalisme, wat zijn vruchten heeft afgeworpen. Het is echter geen achterlijk nationalisme wat de Britten in hun greep heeft.

Op veel vlakken is het Europese project namelijk losgeslagen. De harmonisatie binnen de Unie breidt langzaam maar zeker uit, terwijl er weinig oog is voor de problemen die dit met zich meebrengt. Zo berichtte de Financial Times dat ambassadeur George Osborne namens de Britse regering naar Berlijn afreist. Een van de gespreksonderwerpen zal uitkeringstoerisme zijn. Het Verenigd Koninkrijk kent geen systeem van sociale premies, zoals Duitsland, dus iedere Europese immigrant heeft op grond van het vrije verkeer van goederen recht op dezelfde uitkeringen. Dit drukt flink op de begroting. Dat de Britten dit soort problemen eindelijk aan willen pakken, mag geen nationalisme heten.

Het aanbod van de zojuist herkozen Conservatieve premier David Cameron aan de Europese Unie is daarom helemaal niet zo gek. Hij legt de EU een keuze voor. Sowieso organiseert Cameron een ‘in or out’-referendum voor het eind van 2017. Als de EU meewerkt met Cameron en de Unie hervormt, zal de Conservatieve leider campagne voeren om in de Europese Unie te blijven. Als de hervormingen mislukken of te weinig verstrekkend zijn, voert Cameron campagne voor het verlaten van de EU.

In Brussel wordt dit ervaren als chantage. Dat is onterecht. De overdracht van soevereiniteit van lidstaten naar de Europese Unie wordt namelijk niet meer gedragen door grote delen van de volken in Europa. Dit is niet alleen af te zien aan de opmars van eurosceptische partijen als de United Kingdom Independence Party, het Front National en, van eigen bodem, de PVV. Ook zijn de gevestigde partijen veel kritischer geworden op het Europese project.

Lees deze column door Tom Leijte verder op het NRC

Brits EU-referendum al in 2016

David Cameron is draw­ing up plans to bring for­ward an in/out ref­er­en­dum on Bri­tain’s mem­ber­ship of the EU by a year to 2016 to avoid a po­lit­i­cally dan­ger­ous clash with the French and Ger­man elec­tions in 2017.

As the prime min­is­ter de­clared that he now had a man­date from the elec­torate to rene­go­ti­ate the terms of Bri­tain’s EU mem­ber­ship, gov­ern­ment sources said Down­ing Street was keen to move quickly on the tim­ing of the ref­er­en­dum. “The mood now is def­i­nitely to ac­cel­er­ate the process and give us the op­tion of hold­ing the ref­er­en­dum in 2016,” one gov­ern­ment source told the Guardian. “We had al­ways said that 2017 was a dead­line rather than a fixed date.” A par­lia­men­tary bill to ap­prove the ref­er­en­dum will be in­cluded in the Queen’s speech on 27 May. The bill will then be for­mally tabled in the House of Com­mons shortly af­ter­wards to en­sure that the prime min­is­ter has the op­tion of hold­ing the ref­er­en­dum next year.

Govern­ment sources say that there are key fac­tors that could ac­cel­er­ate the mo­men­tum to­wards a 2016 ref­er­en­dum. The early in­tro­duc­tion of the bill – and the Tories’ sur­prise par­lia­men­tary ma­jor­ity – will mean it could en­ter the statute book by the end of this year if given a rea­son­ably easy ride in the House of Lords. If peers break with the Sal­is­bury con­ven­tion, which says the up­per house does not de­lay mea­sures in the win­ning party’s elec­tion man­i­festo, then the gov­ern­ment would have to force the bill through us­ing the Par­lia­ment Act. This would take place a year af­ter the bill’s sec­ond read­ing in the Com­mons, which means the prime min­is­ter could over­ride the Lords in June 2016. The ref­er­en­dum could then be held in July or af­ter the sum­mer in Septem­ber.

Lees verder op The Guardian

De Britse premier David Cameron hoopt met een referendum in 2016 in plaats van 2017 uit het vaarwater te blijven van de stembusslagen in Frankrijk en Duitsland.

Nu David Cameron een verrassend sterk mandaat gekregen heeft van de Britse kiezer, wil de Britse premier vaart maken met de heronderhandeling van het Brits lidmaatschap van de Europese Unie. Dat schrijft de Britse krant The Guardian.

Londen zou na die – ongetwijfeld complexe – onderhandelingen met ‘Brussel’ de Britten al in 2016 bij referendum de vraag willen voorleggen of ze in de Unie willen blijven. Dankzij de Conservatieve meerderheid kan het wetsontwerp al tegen eind 2015 door het Lagerhuis geloodst worden.

Ook het Hogerhuis mag in principe geen probleem vormen: volgens een 70 jaar oud herenakkoord – de Salisbury Convention – past het niet verkozen House of Lords geen vertragingsmanoeuvres toe op wetonswerpen die uit het verkiezingsmanifest van de regerende partij voortvloeien.

Londen zou in overleg met ‘Brussel’ vooral willen vaart maken met de onderhandelingen om te vermijden dat het Brits referendum in 2017 in het vaarwater komt van een drukke verkiezingsagenda op het continent. In het voorjaar kiezen de Fransen een nieuwe president, in het najaar trekken de Duitsers naar de stembus.

Korte vertaling van De Tijd

Camerons zege plaatst Europa voor het blok

Geen enkele peiling bereidde de Britten voor op de uitslag van hun parlementsverkiezingen. Alle tendensen die erin zaten klopten, maar bleken door de kiezers nog te zijn uitvergroot. Per saldo kan de Conservatieve leider David Cameron alleen verder. Zoals vaak na een overwinning, duurde de vreugde niet langer dan een ochtend. Daarna doemen de problemen weer op, groter en dreigender dan voorheen.

Geen enkele peiling bereidde de Britten voor op de uitslag van hun parlementsverkiezingen. Alle tendensen die erin zaten klopten, maar bleken door de kiezers nog te zijn uitvergroot. Per saldo kan de Conservatieve leider David Cameron alleen verder. Zoals vaak na een overwinning, duurde de vreugde niet langer dan een ochtend. Daarna doemen de problemen weer op, groter en dreigender dan voorheen.

De striemende nederlaag van Labour is de enige opsteker voor de Conservatieven. Ook in het Verenigd Koninkrijk bleek de sociaaldemocratie niet bij machte een alternatief te bieden voor jaren van bezuinigingen en terugdringing van de overheid. Opnieuw wordt een generatie Labour-leiders de woestijn in gestuurd, zoals in de beste dagen van Margaret Thatcher.

De kiezers hebben Cameron gemandateerd om een nieuw evenwicht met de Europese Unie af te dwingen. Het dreigement met een referendum in 2017 wordt acuut. De anti-Europese UKIP blijft steken op 1 zetel, maar met 13 procent van de stemmen is ze meer dan ooit een factor in dat debat. Naar welke kant valt het dubbeltje? Ofwel komt er een botsing met de EU-partners en een onvermijdelijke Brexit. Ofwel vormt de krachtmeting voor Europa een kans om zijn eigen fundamentele zwaktes onder ogen te zien. Een boeiende, maar gevaarlijke oefening.

Lees dit artikel van Bart Sturtewagen verder op De Standaard

David Cameron’s morning after

Cameron could have woken up to a decent working majority today if he hadn’t made one big mistake in the last Parliament.

David Cameron did much better than anyone expected last night. He beat Labour and won dozens of seats from the Liberal Democrats, but he must now govern with a vanishingly small majority. And the record of Conservative governments with tiny majorities being torn apart over the question of Europe is not promising.

Cameron could have woken up to a decent working majority today if he hadn’t made one big strategic mistake in the last Parliament. The error wasn’t going into coalition with the Liberal Democrats, or agreeing to hold a referendum on Britain’s EU membership, or cutting the top rate of tax. It was opposing the introduction of the Alternative Vote electoral system in the 2011 referendum.

Britain’s political architecture was designed for the 19th century, not the 21st. It’s not just the florid Victorian Gothic parliament or its arcane procedures that are anachronistic. The UK’s electoral system was built for an era when two political parties dominated Parliament: first the Conservatives and Liberals, then the Conservatives and Labour.

When Britain moved to a two-and-a-half party system in the 20th century, the system strained like a poorly fitted suit. Now, with nine or ten parties in contention, the system no longer produces the strong majority governments and political stability that used to be its defining advantage.

Lees verder op Politico >>>

Dat EU-referendum van Cameron hoeft niet meer

De Conservatieven van de Britse premier Cameron hebben op overtuigende wijze de verkiezingen gewonnen. Cameron beloofde een referendum te houden over het EU-lidmaatschap van zijn land, maar als we ‘forecaster’ Martin Armstrong mogen geloven heeft die belofte geen zin meer.

Het zou een nek-aan-nek race worden, die Britse verkiezingen. Labourleider Ed Milliband versus de zittende premier Cameron. Het werd een fiasco voor Labour: naar verluidt koersen de Conservatieven zelfs af op de absolute meerderheid in het Lagerhuis. Milliband is history.

Interessant is ook wat deze uitslag gaat betekenen voor de verhouding tussen Groot-Brittannië en de EU. Zoals bekend wil Cameron de EU drastisch hervormen en nieuwe afspraken maken over de Britse bijdrage aan het Europese project. Dat wil zeggen: fors minder betalen, terwijl de Britten al een voorkeurspositie hebben bedongen door geen lid te willen worden van de eurozone noch van Schengen. ‘Brussels gets Brexit for breakfast’ kopte de Europese editie van journalistenorganisatie Politico vanochtend.

Door deze onverwacht grote overwinning heeft Cameron nadrukkelijk een kiezersmandaat in handen om de strijd met Brussel hard in te gaan. Zijn belofte om in 2017 een referendum over het EU-lidmaatschap te organiseren indien Brussel onvoldoende over de brug komt tijdens de onderhandelingen over een hervormd ‘Europa’ zal hij dan mogelijk zonder al te veel politiek gedoe kunnen nakomen, al weet je het met die Britten nooit. RTL-verslaggever Hella Hueck vatte het in één beeld samen:

Lees verder op Follow the Money

UKIP derde partij van Groot-Brittanië. Aantal zetels: 1

De definitieve cijfers:
1,45 miljoen stemmen (4,8%) voor SNP: 56 zetels
3,87 miljoen stemmen (12,7%) voor UKIP: 1 zetel

Tot zover het districtenstelsel. Behalve notoire haters van niet-mainstreamgeluiden iemand nog voorstander van invoering hiervan in ons land? Omdat de democratie dan weer zo lekker gaat ‘leven’?

Conclusie: Als je kiezers dus niet dicht op elkaar wonen (zoals kiezers van SNP wel doen), dan win je geen districten. Het aantal stemmen is volstrekt irrelevant. You can’t beat the system. Arme UKIP.

Nigel Farage is inmiddels afgetreden. Hij zal gedurende de zomer overdenken of hij het leiderschap weer op zich gaat nemen (lees hier zijn artikel in The Independend). Wij hopen van wel, al was het maar om Cameron achter de broek te blijven zitten over het beloofde EU-referendum.

Anyway, het ‘nette’ deel van het land kan opgelucht adem halen. Maar wij vragen ons af of dit nog een staartje gaat krijgen. Immers, miljoenen kiezers (geen klein bier) zullen hun geluid nu helemaal niet vertegenwoordigd zien in het Britse parlement. Als daarbij het economisch herstel in de EU niet doorzet en de immigratie toe blijft nemen, dan… Ja, wat dan?

Dan is er in elk geval nog een referendum in 2017! Als de EU & Cameron zich daar niet onderuit weten te wurmen.