EU klampt zich tegen wil en dank vast aan premier Rajoy

Voor de premier van een land dat zijn bestaan dankt aan een onafhankelijkheidsoorlog tegen de Spaanse koning, was de reactie op het geharnaste optreden van de Spaanse overheid tegen een opstandige regio bepaald onderkoeld. Volgens Mark Rutte heeft collega Mariano Rajoy het recht aan zijn kant. Dat had Philips II natuurlijk ook. Juridisch was het nog een hele kluif om de Opstand in de Akte van Verlatinghe te rechtvaardigen.

Maar Rutte staat niet alleen. Vrijwel alle Europese leiders gaven Rajoy eigenlijk carte blanche.

Onderzoek: referenda moeten beter, maar hebben nut

Bijna net zo hevig als de discussie over het Oekraïneverdrag was vorig jaar het debat over het referendum zelf. Een welkome aanvulling op de democratie of een gemankeerd instrument dat gecompliceerde zaken verengt tot het zwart-witte ja of nee? Het referendum heeft meerwaarde, concluderen onderzoekers van de Universiteit van Tilburg, maar de wet verdient op onderdelen verbetering. Trouw publiceerde dinsdag voor het eerst hun bevindingen.

Hoe wij onze democratie verloren

Stel, de bevolking had het voor het zeggen. Dan hadden we geen euro gehad, geen Europese munt die een rem zet op onze economie en landen in het zuiden bijna failliet laat gaan. Dan hadden we ook de banken en speculanten niet hun gang laten gaan, die ons land en de rest van Europa in een diepe crisis hebben gestort. Als onze bestuurders in 2005 wel respect hadden getoond voor ons ‘nee’ tegen de Europese Grondwet, dan zaten we nu niet vast in een Europese politiek die in alle landen door de mensen wordt gehaat. En stel, de bevolking had het laatste woord, dan had Mark Rutte zich in Europa niet in allerlei bochten hoeven wringen om een ‘nee’ toch tot een ‘ja’ te maken, maar had onze premier gewoon respect kunnen tonen voor de stem van Nederland tegen het verdrag met Oekraïne. Stel, Nederland was een echte democratie, dan stond ons land er nu veel beter voor.

Lees deze column van Ronald van Raak verder op TPO

Stem tegen bij referendum was niet tegen EU

De kiezers die op 6 april tegen het associatieverdrag met Oekraïne stemden, deden dat niet in de eerste plaats uit afkeer van de Europese Unie.

Ze stemden vooral tegen het verdrag omdat ze Oekraïne niet vertrouwen vanwege de corruptie, of uit vrees dat Oekraïne vanwege het verdrag een stap dichter bij toetreding tot de EU zou komen. “Het lijkt er sterk op dat de kiezer oprecht heeft geprobeerd om de vraag op het stemformulier te beantwoorden”, zegt hoofdonderzoeker Kristof Jacobs aan de Radboud Universiteit van Nijmegen.

Het is één van de belangrijkste bevindingen van het Nationaal Referendum Onderzoek dat vandaag uitkomt. Net als bij Tweede-Kamerverkiezingen gebeurt, heeft bij het referendum in april een groep wetenschappers van vijf Nederlandse universiteiten zich de afgelopen maanden heeft gebogen over de uitkomsten van een onderzoek dat voor, tijdens en twee weken na het referendum werd uitgevoerd onder zo’n 2500 kiesgerechtigden. Zij werden uitgebreid ondervraagd over hun beweegredenen om al dan niet naar de stembus te gaan.

Lees dit artikel van Romana Abels verder op Trouw

Regering stuurt per ongeluk verkeerd stuk door aan Kamer, geheimhouding blijkt normaal

In de categorie ‘niet zo handig’: de regering houdt klaarblijkelijk belangrijke informatie voor het parlement achter. Van documenten bestaan daarom twee versies. De Kamer krijgt een gekuist stukje papier met zoetgevooisde woorden. De volledige versie (met een ‘besloten gedeelte’) wordt voor de Kamer achtergehouden. De regering stuurde deze week per ongeluk de verkeerde versie naar het parlement.

De casus in het kort. Zoals u weet gaat de EU een associatieverdrag met Oekraïne aan, waarbij het land in onze douane-unie komt. Daarom zullen alle belemmeringen voor handel verdwijnen, hoewel het land compleet andere normen kent als het om werknemersrechten, het milieu of voedselveiligheid gaat.

De EU eist dat Oekraïne wat netter gaat produceren, omdat er in een douane-unie geen middelen ter regulering meer bestaan. Daarom staat in het verdrag dat de belemmeringen in zeven jaar worden afgebouwd, waarin Oekraïne zijn leven moet beteren. Dat gebeurt niet, dat weten we. Desondanks heeft Brussel besloten dat de handelsbelemmeringen voor bepaalde goederen veel sneller afgebouwd moeten worden.

Dat ligt gevoelig, omdat Nederland het verdrag nog moet ratificeren. De regering haast zich om te melden dat deze handelsmaatregel en het verdrag helemaal niets met elkaar te maken hebben, want de Europese commissie heeft de bevoegdheid om zo’n maatregel te nemen. Het voorstel staat los van de Nederlandse ratificatieprocedure van het Associatieakkoord met Oekraïne.’

Nu heeft de regering een versie van dit document die met het parlement en de samenleving wordt gedeeld (met de punten 1. tot 8.), maar ook een eigen, interne versie. Die wordt dus met niemand gedeeld.

Lees verder op 925

Democratie werkt het best als meerstemmig koor

Hoe erg is het wanneer je van iets niets weet en daar toch een oordeel over moet geven?

Men moet bijvoorbeeld stemmen over een Nexit – gaat Nederland uit de EU of blijft het erin?

Je kunt nu het volgende betoog houden: ik weet niks over een Nexit en ik laat mij adviseren door politici of slimme functionarissen bij wie ik me het meeste thuisvoel. Of je zegt: ik ga mij verdiepen in de materie. Er is natuurlijk ook een derde weg: niet stemmen omdat het je niks interesseert of omdat je het niet wil laten weten.

Een democratie werkt het best als een meerstemmig koor. Je moet sopranen, alten, tenoren en bassen kunnen horen. En dan ook graag drie- of vierstemmig zingen.

Wat je nu merkt, is dat men, als de muziek niet bevalt, het koor wil veranderen. Dan moeten er stemmen weggelaten worden.

Zo zie je bij het referendum over de Brexit dat de uitslag een groot gedeelte van de kiezers niet beviel. Die willen dan meteen aan de democratie knoeien. Ze willen ouderen het stemrecht ontnemen, referenda onmogelijk maken of mensen een examen laten doen waaruit zou moeten blijken dat ze genoeg verstand hebben van het onderwerp.

Al die ideeën zijn nogal ondemocratisch en tamelijk dom. Wie zegt mij dat de stomste Nederlander toch niet de juiste keuze kan maken? Omgekeerd kan ook. Ik heb toevallig gisteren Pechtold, van wie ik denk dat hij heus wel enige intelligentie bezit, wéér de domste opinies bekakt horen krassen.

Lees deze column van Theodor Holman verder op Het Parool

Rutte en het Oekraïne-referendum – Waarom schaamt hij zich voor ons land?

Hoe hard de kritiek in de Tweede Kamer soms ook is, premier Rutte laat dit meestal gelaten van zich afglijden. Maar maandag zag ik ineens een heel andere Mark Rutte: tijdens een bijeenkomst met politici uit EU-landen was daar plots een premier in paniek: “I am totally against referenda. And I am totally, totally, totally against referenda on multilateral agreements, because it makes no sense, as we have seen with the Dutch referendum.” De premier keerde zich tegen het recht van Nederland om een referendum te houden over een Europees onderwerp en toonde onverholen zijn afkeer van de opvattingen van de Nederlanders – die hij zelfs ‘desastreus’ noemde. Het is opmerkelijk, een politieke leider die zo klaagt over de bevolking.

Politiek is vaak niet zo moeilijk, maar wordt veelal moeilijk gemaakt. Vooral wanneer de bevolking het ene wil, maar de bestuurders iets heel anders. Niets is voor een premier zo gemakkelijk als een referendum, omdat er altijd een ‘ja’ of een ‘nee’ uit komt. Voor het referendum over Oekraïne is dat niet anders. Alle EU-landen sloten een verdrag en moeten dat goedkeuren. Wij deden dat niet en daarmee is het verdrag van tafel. De premier is nu bang dat andere landen gewoon door zullen gaan, maar dat kan niet (want het verdrag is van tafel). Rutte wil daarom met al die landen nieuwe onderhandelingen gaan voeren, maar dat hoeft helemaal niet (want het verdrag is van tafel). Hij vindt ook dat die gesprekken nog lang niet kunnen beginnen, vanwege het referendum in Groot-Brittannië, maar dat is helemaal onzin.

Lees deze column van Ronald van Raak verder op The Post Online

Weet Rutte voldoende deelnemers te vinden voor politieke hara kiri?

Gisteren was er nog een beetje rumoer over uitspraken die premier Rutte deed tegenover een aantal Europarlementariërs die in Den Haag op bezoek zijn voor een conferentie – of zoiets. Over het Oekraïne-referendum en zo. Maar de politieke crux werd weer eens gemist.

Zoals vaker met Rutte was het een weinig intelligente speech waar teveel uit kon worden geconcludeerd en te weinig aan kan worden ontleend. Wat je vaak ook kunt zeggen van de tirades van gevaarlijke gekken: hun gebrek aan zelfbeheersing openbaart achterliggende gedachten. Die van Rutte gisteren was een pronkstuk van 35 seconden matig Engels waarin een wagonlading aan attitudes werd uitgestort (video).

“I am totally against referenda. And I am totally, totally, totally against referenda on multilateral agreements, because it makes no sense.”

Dat Rutte in het vervolg debiteerde dat als een meerderheid van de EU Nederland ergens in mee wil sleuren, we dat maar te accepteren hebben signaleert dat de man ongeschikt is als Nederlands premier. Maar heel veel nieuwswaarde heeft ook dat niet meer – we lijken er aan te zijn gewend.

Dat Rutte zo openlijk tegen referenda is, is ook niet al te slim, al moet zijn eerlijkheid worden geprezen. Want het betekent dat we hem bij de vierjaarlijkse carrousel in één keer weg zullen moeten stemmen – we kunnen er onder zijn bewind immers niet op vertrouwen dat hij zich corrigeren laat. Stem op mij, ik lieg het U eerlijk voor!

De crux van Rutte’s verhaaltje is naar mijn gevoel echter wat de NOS er over opschreef:

Lees verder op Veren of Lood