ECB doet er nog een schepje bovenop

Mario Draghi denkt niet aan stoppen. Hij stimuleert sinds maart de Europese economie met een opkoopprogramma van €60 miljard per maand.

Een krappe week geleden stelde hij nog eens nadrukkelijk dat het economisch herstel absoluut geen reden is deze stimulans eerder te beëindigen.

Vandaag deed ECB-bestuurslid Benoît Coeuré er nog een schepje bovenop: de centrale bank zal in de komende tijd zelfs méér (staats)obligaties opkopen dan het beoogde maandelijkse bedrag. Dat zal voorlopig een einde maken aan de speculaties over een vroegtijdige stopzetting van het programma.

De reden om extra gas te geven in mei en juni is formeel een technische. De ECB wil zeker zijn dat ze maandelijks de beloofde €60 miljard haalt. En omdat de zomermaanden dunne maanden zijn op de obligatiemarkt haalt de centrale bank een deel van de aankopen naar voren.

Toch komt Coeuré’s aankondiging op een voor de ECB cruciaal moment. Niet alleen vanwege de speculaties over een beëindiging van de stimuleringsmaatregel. Ook schoten de rentes op staatsobligaties de afgelopen tijd flink omhoog. En de euro won ten opzichte van de dollar weer terrein. Stijgende rentes en een hardere euro zijn precies de tegenovergestelde effecten van wat de ECB beoogt.

Nu extra staatspapier inkopen drukt die marktbeweging weer de kop in. Na de uitlatingen van Coeuré daalden prompt de rentes weer (goed voor kredietverlening) en zakte de euro weg (goed voor de export). Op basis van een louter technisch argument is dat toch een aardige bijvangst van de ECB.

De discussie over het stimuleringspakket zal er niet door verdwijnen.

Lees deze column van Martin Visser verder op De Financiële Telegraaf

President Duitse centrale bank kritisch over steun ECB voor Grieken

De noodsteun aan Griekse banken die met instemming van de Europese Centrale Bank (ECB) wordt verleend is in strijd met de Europese regels.

Dat zegt de Duitse centralebankpresident Jens Weidmann in een vrijdag gepubliceerd interview met de Duitse krant Handelsblatt. Weidmann wijst daarin op het verbod op de financiering van overheden via de ECB. Dat verbod wordt volgens hem overtreden doordat er kredieten worden verstrekt aan Griekse banken die geen toegang meer hebben tot de financiële markten en die het geld gebruiken om de eigen overheid van leningen te voorzien.

De kritiek van Weidmann richt zich op de verstrekking van zogeheten ‘emergency liquidity assistance’ (ELA). Die steun wordt niet verstrekt door de ECB, maar door de centrale bank van Griekenland. Voor de steun is echter instemming nodig van de ECB, die alleen akkoord mag gaan als de hulp is bestemd voor banken met tijdelijke geldproblemen. Maar Griekse banken zijn grotendeels afhankelijk geworden van de noodsteun. Door de enorme onzekerheid over de toekomst van Griekenland zien de banken veel geld wegstromen van klanten die hun spaartegoeden willen beschermen tegen een eventueel afscheid van de euro. ECB-bestuurders kunnen met een tweederdemeerderheid besluiten de noodsteun aan de banken te staken. Daarmee zou een vertrek van de Grieken uit de euro echter heel dichtbij komen.

Volgens Weidmann wordt de ECB nu dan ook misbruikt als redder van Griekenland. “Het besluit over de toekomst van Griekenland in de monetaire unie moet door de politiek worden genomen. De ECB is niet verantwoordelijk voor de samenstelling van de muntunie of de verstrekking van hulpleningen.”

Lees verder op Nu >>>

De eurozone is chronisch ziek

Dit is de vijfhonderdste column in een reeks die bijna tien jaar geleden, op 8 oktober 2005, begon. Ik had de week ervoor na 22 jaar van, ik mag wel zeggen trouwe dienst, afscheid genomen bij het bedrijf waarvoor ik werkte. Er was nu tijd om weer te gaan schrijven.

Economisch gezien worden de afgelopen tien jaar beheerst door één gebeurtenis met rampzalige gevolgen: de val van de investeringsbank Lehman Brothers in september 2008. Was de crisis te voorkomen geweest? Als de diagnose is dat de crisis werd veroorzaakt door te veel kredietverlening, dan moet het antwoord bevestigend zijn. Dat de banken zich niet inhielden en veel te gemakkelijk uitleenden is niet goed, maar wel begrijpelijk. Zoals de toenmalige topman van Rabo, Piet Moerland, in maart 2013 zei: „Achteraf gezien waren we allemaal onderdeel van een systeem dat op hol is geslagen.”

Maar de toezichthouders, de centrale banken, hadden natuurlijk moeten voorkomen dat het systeem op hol sloeg. Ze deden dat niet. Sterker nog, ze maakten lenen aantrekkelijk door de rentestanden veel te laag te houden. Zelfs in 2004, toen de recessie van na de eeuwwisseling allang voorbij was, stond de Amerikaanse korte rente, die door de Federal Reserve bepaald wordt, nog op 1%. De inflatie was toen 3%. De Fed en zijn voorzitter, Alan Greenspan, waren daarmee medeverantwoordelijk voor het ontstaan van de kredietcrisis.

In Europa veroorzaakte de lage eurorente een huizenzeepbel in landen als Spanje en Ierland. Krediet was te goedkoop en op een beperking van de hoeveelheid krediet werd niet gestuurd.

De basis voor de latere problemen met Griekenland werd ook in de jaren voor het uitbreken van de crisis al gelegd. Vanaf het moment dat Griekenland in 2001 de euro invoerde, liep het al fout. De Griekse lonen schoten omhoog, de overheidsbestedingen werden flink opgevoerd en het Griekse handelsbalanstekort liep op naar 17% van het bbp, maar Europa greep niet in. De noodsteun van meer dan €200 miljard aan Griekenland was niet nodig geweest als het land niet tot de eurozone was toegelaten en in ieder geval veel geringer geweest als Europa eerder had ingegrepen. De eurocrisis is een door de EU zelf veroorzaakte crisis.

Verkeerd beleid en een gebrek aan toezicht zijn zo verantwoordelijk voor de malaise waarin de wereldeconomie in het algemeen, en Europa in het bijzonder, na 2008 is komen te verkeren. Van fouten kan men leren, maar die les is aan de centrale banken en de eurozonelanden niet besteed.

Lees deze column van Jaap van Duijn verder op DFT

Dreigende oververhitting van Duitse economie

Duitsland heeft de miljarden die de Europese Centrale Bank maandelijks in de eurozone pompt helemaal niet nodig. Sterker, het goedkope geld van de centrale bank versterkt het risico van oververhitting van de Duitse economie.

De eurozone kampt met een probleem dat vanaf het de start van de muntunie al speelt. Nationale economieën verschillen sterk en van een optimaal valutagebied dat met een eenheidsmunt beter af zou zijn, is geenszins sprake. Waar het huidige beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) voor sommige landen voorwaarde vormt om niet failliet te gaan, dreigt voor andere landen juist oververhitting. De combinatie van een niet-optimaal valutagebied en monetair beleid dat voor alle eurolanden hetzelfde, is vormt de oorzaak van de huidige problemen. Al in aanloop naar de monetaire unie daalden de rentes in de landen aan de rand van de eurozone tot dicht bij het renteniveau in Duitsland, de grootste economie van Europa.

Zo daalde de rente in Italië van meer dan 13 procent in 1995 naar amper 4 procent in 1998. Dat was nog maar een kwart procent meer dan de Duitse rente. Deze rentedaling zorgde voor huizenbubbels in landen als Spanje en Ierland hetgeen in die landen later voor grote problemen zorgde.

Vanwaar die lage rente eerder? Dat was – opmerkelijk genoeg – vooral ingegeven door Duitsland zelf. Duitsland was eerder zelf de zieke man van Europa, kampte met hoge werkloosheid en structurele hervormingen waren hoogstnodig. Een lage rente kwam Duitsland daarbij goed van pas.

De situatie nu: momenteel zien we dat de eurozone juist geconfronteerd wordt met de omgekeerde variant van hetzelfde probleem. Duitsland heeft haar concurrentiekracht fors verbeterd, haar overheidsfinanciën op orde en de Duitse economie groeit al jaren harder dan de rest van de eurozone. De Duitse economie is sterk en veerkrachtig. De werkloosheid is er gedaald tot 4,8 procent, wat het laagste niveau is sinds de Duitse eenwording. Ter vergelijking: exclusief Duitsland bedraagt het werkloosheidspercentage in de eurozone maar liefst 14,1 procent.

Lees deze column van Hendrik Oude Nijhuis verder op Z24 >>>

ECB lost Grieks probleem op met mediterrane boekhoudkunsten

Het was monetair econoom Edin Mujagić die ons erop wees, in de Heineken-zaal van Hotel l’Europe naast de Amsterdamse Munt. Nederland mag een maand lang niet meestemmen op de vergadering van de ECB, we hebben plaats moeten maken voor jongste euroland Litouwen. En uit deze briefing van Fitch Ratings kunnen we ondubbelzinnig opmaken wat er op korte termijn gaat gebeuren: omdat de politiek er niet in slaagt een Grieks faillissement af te wenden moet de ECB het maar doen. Dat is vooral vervelend voor Nederland, dat er net deze maand niets over te zeggen heeft.

Mujagić beschrijft het als volgt. ‘Vroeger, dus voor het eurotijdperk, duurde de Nederlandse monetaire soevereiniteit een kwartiertje. Als de Bundesbank een rentebesluit aankondigde, mocht Nederland zelf een persberichtje schrijven en erover praten, maar na een kwartier was het al duidelijk dat Nederland de stap zou volgen’. De Gulden was al gekoppeld aan de Mark, tot zover de onafhankelijkheid van de Nederlandse centrale bank. Nu hebben we een vertegenwoordiger in het ECB dus feitelijk hebben we sinds de invoering van de euro als klein land meer in de melk te brokkelen, niet waar?

Think again.

Lees dit artikel van Arno Wellens verder op 925

Revealed: the protester who ‘attacked’ Mario Draghi

Josephine Witt, an ex-Femen activist, interrupted the European Central Bank’s President during a press conference. Who is she, and what are her aims?

The most powerful man in Europe was attacked by a 21-year-old activist on Wednesday, causing chaos at the European Central Bank. Josephine Witt jumped onto a table in front of Mario Draghi, president of the ECB, and shouted “end the ECB dictatorship” repeatedly. She threw paper copies of her demands at Mr Draghi, while showering him with confetti. Ms Witt, from Hamburg, who was formerly associated with radical feminist group Femen and is now acting as a “freelance activist”, was wearing a T-shirt featuring the words “end the ECB dick-tatorship”.

Her manifesto criticised the ECB for believing itself to be “master of the universe”, warning that “you will hear our outcries louder, brighter, inside and outside your halls, everywhere, and you shall deserve no rest”. She described the letters as “papillons”, in reference to the notes distributed by French resistance fighters to citizens during the Second World War. Papillon is French for butterfly.

Ms Witt said: “I do not expect this illegitimate institution to hear my voice, neither to understand my message.” Making reference to her “butterflies” she continued: “Today I’m just a butterfly sending you a sentence, but be afraid more are coming.”

To gain access to the press conference, the ECB said Ms Witt “registered as a journalist for a news organisation she does not represent”. Ms Witt told The Telegraph that she had pretended to be working for Vice Media, knowing that they hire many young reporters. The central bank said that it was investigating the incident.

Ms Witt said she would continue to engage in “hardcore activism” in response to what she believed was an “undemocratic” ECB. She added that recent protests in Frankfurt during the opening of the ECB’s new offices were a reaction to Mr Draghi’s leadership. “[He] never got a mandate, never got voted for or elected,” she said. “He imposes policies on these societies that are completely undemocratic,” she added. A friend of Ms Witt said she opposes what she describes as “European neo-liberalism”, and argued that the ECB cannot act “without a state of surveillance, of police and violence”.

Lees het hele artikel op The Telegraph

Duitse bank spant rechtszaak aan tegen ECB

Een Duitse bank heeft een rechtszaak aangespannen tegen de Europese Centrale Bank (ECB), omdat de kredietverlener niet onder het toezicht van de ECB wil vallen. De kosten die zijn verbonden aan het ECB-toezicht zouden te hoog zijn voor de bank. Dat meldde zakenkrant The Wall Street Journal.

De regionale bank Landeskreditbank Baden-Württemberg (L-Bank) heeft de zaak aangespannen bij het Europese hof. Sinds november houdt de ECB toezicht op de 120 grootste banken van Europa. Eerder werd dat gedaan door de nationale toezichthouders en centrale banken.

L-Bank stelt dat er fors hogere kosten zijn verbonden aan het toezicht van de ECB, waardoor de kredietverlening aan klanten in het gedrang komt. Daarom wil de bank weer onder het toezicht komen van de Duitse financiële waakhond Bafin en de Bundesbank. Bovendien is het zakelijke model van de bank heel eenvoudig waardoor toezicht van de ECB onnodig is, aldus L-Bank.

Lees verder op het AD

Veldslag bij opening nieuwe ECB-gebouw van 1,3 miljard euro

In de Duitse stad Frankfurt is het tot ongeregeldheden gekomen tussen linkse betogers en de politie. Volgens de politie zijn er 14 agenten zwaargewond geraakt. De meesten zijn geraakt door stenen. Zo’n 80 andere agenten raakten lichtgewond doordat ze werden besproeid met een bijtende vloeistof.

Enkele betogers zijn gearresteerd voor geweldpleging. Vijfhonderd anderen worden vastgehouden voor deelname aan gewelddadige protesten. “Het gaat flink tekeer. Op verschillende plekken wordt gevochten”, zegt NOS-redacteur Judith van de Hulsbeek vanuit Duitsland.

De betogers demonstreren tegen de crisispolitiek van de Europese Centrale Bank. “Ze houden de ECB verantwoordelijk voor de armoede in landen als Griekenland, dat financiële steun krijgt onder strenge voorwaarden”, zegt Van de Hulsbeek.

Vandaag wordt het nieuwe hoofdkantoor van de ECB geopend en de betogers van de ‘Blockupy’-beweging willen het openingsfeest verstoren. “Blockupy is een verzameling van allerlei linkse groeperingen, zoals antifascisten, antikapitalisten, studentenclubs en ook de politieke partij Die Linke doet mee”, zegt Van de Hulsbeek.

De betogers protesteren bij het nieuwe gebouw van de bank, maar ook op andere plekken in Frankfurt. Ze staken onder meer politieauto’s, banden en afvalcontainers in brand en gooiden met stenen naar agenten.

De politie zette waterkanonnen in en plaatste prikkeldraad rondom het nieuwe gebouw. Volgens de politie heerst er een agressieve sfeer in de stad. Het tramverkeer in Frankfurt is vanwege de rellen stilgelegd.

Lees verder op de Volkskrant