Rechter: meer stembureaus in Son en Breugel

De gemeente Son en Breugel moet op vier extra locaties stembureaus openen voor het referendum op 6 april over het associatieverdrag met Oekraïne. Dat heeft de rechter in Den Bosch maandag bepaald. Eerder oordeelde de rechtbank in Zwolle dat Oldenzaal geen extra stembureaus hoeft te openen.

De Brabantse gemeente Son en Breugel was aanvankelijk van plan om maar drie stembureaus open te stellen, zeven minder dan tijdens de laatste verkiezingen voor Provinciale Staten in 2015. De zaak was aangespannen door de Stichting Forum voor Democratie.

De rechter oordeelde dat de drempel om te gaan stemmen een stuk hoger wordt, als er zeven stembureaus komen te vervallen. ‘Er moet zorgvuldig worden omgegaan met de organisatie van het stemmen bij verkiezingen en referenda om te vermijden dat daarmee de uitkomst, al dan niet onbedoeld, wordt beïnvloed.’

Volgens de stichting Forum voor Democratie is de kans heel groot dat een reductie van 70 procent van het aantal stembureaus zorgt voor een lagere opkomst. De opkomst moet ten minste 30 procent zijn, alleen dan wil de regering het referendum bij haar afwegingen betrekken.

Hoe kan het dat twee rechters vorige week oordeelden dat het met minder stembureaus toch genoeg was en dat de rechter vandaag anders oordeelde?

Dinsdag oordeelde de rechter in Overijssel dat Oldenzaal met de aankondiging vijf stembureaus te openen “een redelijk besluit” had genomen. Oldenzaal opent twaalf stembureaus minder dan bij de laatste verkiezingen. Stichting GeenPeil vocht het besluit aan, omdat de aanjagers van het referendum vrezen dat minder stembureaus een negatieve invloed heeft op de bereidheid van kiezers om te gaan stemmen.

Vrijdag oordeelde de rechter in een soortgelijke zaak op landelijk niveau dat minister Plasterk gemeenten niet hoeft te verplichten meer stembureaus te openen. Die zaak was aangespannen door Forum voor Democratie, onder leiding van Thierry Baudet. Baudet, een van de aanjagers van het referendum, spande ook de zaak tegen de gemeente Son en Breugel aan.

Rechtbanken komen vaker tot verschillende oordelen. Maar dat de rechter vandaag met betrekking tot Son en Breugel anders oordeelde dan in de twee vorige zaken, verbaast Jit Peters, emeritus hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit van Amsterdam.

“Het is een heel opvallend verschil”, zegt Peters. “De uitgangspunten van de rechters zijn verschillende geweest. De uitspraak in Son en Breugel is veel meer gericht op service naar de kiezers. De uitspraak in Oldenzaal is veel meer gericht op service naar de overheid. In de kieswet staat dat gemeenten minimaal één stembureau moeten openen, maar hoe veel, dat schrijft de wet niet voor. In het geval van een rechtszaak moet de rechter oordelen wat redelijk is. Daarbij zijn verschillende interpretaties mogelijk. Het is mensenwerk.”

“Over het algemeen moeten gemeenten de opkomst bevorderen, maar een heleboel gemeenten doen dat niet door minder stembureaus open te stellen. De rechter heeft gezegd dat het terugbrengen van tien naar drie stembureaus in de gemeenten Son en Breugel een drempel opwerpt. Dat vind ik een hele zinnige interpretatie. Er zijn volgens de rechter mensen die niet meer dan anderhalve kilometer hoeven overbruggen om bij een stembureau te komen, maar er zijn ook mensen die een grotere afstand moeten afleggen.”

Engels benadrukt dat de uitspraak geen directe gevolgen heeft voor andere gemeenten. “Dat komt doordat er nu twee verschillende uitspraken liggen. In een nieuwe zaak zal de rechter de argumenten dus weer apart moeten wegen.”

Thierry Baudet zegt morgen tientallen brieven te versturen naar gemeenten die minder stembureaus hebben ingesteld dan bij eerdere verkiezingen. Daarin verzoekt hij de gemeenten het aantal stembureaus bij te stellen en dreigt hij met een rechtszaak als ze dat niet zullen doen.

Bronnen: Volkskrant en NOS

Oekraïne kreeg al een miljard van u

Voorzitter Juncker van de Europese Commissie sprak deze week de zalvende woorden dat Oekraïne de komende 20 tot 25 jaar geen lid van de Europese Unie zou worden. Tijd om onder de kap te kijken wat er gebeurde. Nederland doet via het IMF voor 1,87% mee aan een reddingsoperatie voor Kiev van 17 miljard. 318 miljoen. Nederland doet via de EU voor 6% mee aan een reddingsoperatie van 11 miljard. 660 miljoen. Wij maakten een miljard over aan een Oekraïense miljardair, kippenboer & corrupte stafchef van de regering. Hij kreeg een miljard Europese subsidie. Het is vandaag precies twee jaar geleden dat de EU die elf miljard hulp aankondigde. Een maand later startte de oorlog. Na twee maanden burgeroorlog tekende de EU juni 2014 een associatieverdrag inclusief militaire toezeggingen. Een maand voor de massamoord op MH17. 12 februari 2015 kondigde het IMF de 17 miljard aan hulp aan. Een jaar later was Lagarde zo klaar met de corruptie dat ze de hulp van het IMF dreigde in te trekken. En dat zegt wat, want mevrouw is zelf verdachte in een andere zaak. Lang voor het ingaan van artikel 453 van het associatieverdrag maakt het westen al tientallen miljarden over aan Kiev. Als je kijkt naar de geldstromen is Oekraïne niet alleen allang lid, het is zelfs een serieuze netto-ontvanger naar Grieks model.

Lees deze Feynman verder op GeenStijl

Kamikazepiloot

Een kamikazepiloot – zo noemde oud-president van De Nederlandsche Bank Nout Wellink donderdag de Europese bankpresident Mario Draghi.

Met grote oogkleppen op voert deze een beleid dat de Europese economie steeds dichter bij de volgende recessie brengt. Wellink liet geen spaan heel van de recente acties van de ECB. Het is uiterst pijnlijk voor zijn opvolger Klaas Knot en diens Duitse collega Jens Weidmann dat zij in het koor van centrale bankiers voortdurend worden overstemd door de vertegenwoordigers van de schuldenlanden.

De hoofdeconoom van de ECB is de Belg Peter Praet. Zijn land is lid van de Club van Honderd – landen die een overheidsschuld hebben die groter is dan 100% van het bbp. Griekenland (185%) behoort ertoe, evenals Italië (132%), Portugal (128%) en Spanje (101%). Frankrijk (97%) is kandidaat-lid. Deze landen vinden het beleid van de ECB fantastisch, want ze hoeven steeds minder rente over hun reuzenschulden te betalen. België, Frankrijk en Italië krijgen zelfs geld toe als ze voor twee jaar lenen.

Een centrale bank wordt geacht voor rust en stabiliteit op de financiële markten te zorgen, maar de ECB doet precies het omgekeerde. Draghi en zijn entourage zijn de belangrijkste bron van instabiliteit geworden. In januari kelderden de koersen van bankaandelen, toen duidelijk werd welke rampzalige gevolgen negatieve rentes voor de winstgevendheid van banken hadden.

Na de aankondigingen van de ECB afgelopen donderdag schoot de AEX eerst ruim 2% omhoog, om uiteindelijk met een verlies van meer dan 1% te sluiten. De euro, die eerst zwakker werd, eindigde sterker. De drugs van dealer Draghi zijn uitgewerkt.

Lees deze column van Jaap van Duijn verder op de Telegraaf (na gratis registratie)

Het schrappen van stembureaus is een politieke daad

Onze democratie is staatsrechtelijk zo goed gewaarborgd (kuch) dat gemeenten kunnen volstaan met 1 stembureau als ze zelf geen belang hebben bij verkiezingen.

GeenPeil wil met het referendum over het Oekraïneverdrag de kloof tussen burger en politiek verkleinen. Het schrappen van stembureaus door de overheid vanwege de kosten maakt die kloof echter alleen maar groter.

De Nederlandse kiezer mag op 6 april naar de stembus voor het referendum over het EU-associatieverdrag met Oekraïne. Het is de eerste keer in de vaderlandse geschiedenis dat burgers een referendum wisten af te dwingen om meer directe inspraak in de democratie te eisen. Nu het er eenmaal komt, wil minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk dat het referendum ‘kostenefficiënt’ wordt uitgevoerd. Het gevolg is dat meer dan een kwart van de gemeenten minder stembureaus inricht dan normaal. Vooral voor ouderen en zorgbehoevenden is dat een probleem: zij zullen een grotere afstand moeten afleggen om hun stem uit te kunnen brengen. Wat mag inspraak eigenlijk kosten in onze democratie?

Lees dit artikel van Bart Nijman verder in het Katholiek Nieuwsblad

Nee-kamp referendum Oekraïne op riante voorsprong

Nederland stevent af op een afwijzing van het associatieverdrag met Oekraïne. Op een maand van het referendum staat het nee-kamp op een riante en groeiende voorsprong ten opzichte van het ja-kamp: 57 tegenover 43 procent.

Dat blijkt uit een deze maand gehouden representatieve peiling van onderzoeksbureau I&O Research in samenwerking met de Volkskrant onder ruim 2.500 Nederlanders.

Opvallend is dat de motieven van beide kampen zich steeds duidelijker aftekenen. Bij de tegenstanders verbreidt zich vooral de overtuiging dat het akkoord met Oekraïne het voorportaal is voor lidmaatschap en dat dat niet deugt, omdat Oekraïne een corrupt land is.

‘Dat duidt erop dat het alleen maar moeilijker wordt mensen nog tot een andere overtuiging te bewegen’, zegt I&O-onderzoeker Peter Kanne.

Liefst 73 procent van de nee-stemmers meent dat een EU-lidmaatschap van Oekraïne eraan komt, ook al staat dit niet in het verdrag. Dat Europese regeringen, waaronder die van Nederland, bezweren dat dit niet het geval is, maakt geen indruk, zelfs niet op 34 procent van de voorstemmers.

Ook de stelling van het ja-kamp dat door het verdrag juist de corruptie in Oekraïne beter kan worden bestreden, wordt door een breed front niet geloofd: maar 40 procent van de voorstanders en slechts 5 procent van de tegenstanders geloven daarin.

In de voorbije maand is het aantal kiezers dat het nog niet weet gedaald tot 23 procent, maar daar heeft het ja-kamp niet van weten te profiteren. ‘De gedachte die in het ja-kamp leefde, was dat het wel goed zou komen wanneer het verdrag maar goed wordt uitgelegd. Dat klopt niet’, stelt Kanne. De niet meer zwevende kiezers verdelen zich gelijkelijk over het ja-kamp en het nee-kamp.

Lees verder op de Volkskrant

F*ck Davos

Zelfgenoegzaam zwelgen in eigen zaligheid. Dat is het beeld dat opdoemt uit de commentaren van de babbelende kaste op het electorale succes van Donald Trump.

Laat er geen misverstand over bestaan: ook ik vind de man grof en abject. Ook mijn ziel krimpt ineen bij het beluisteren van zo veel racisme en seksisme. Maar de lachspiegel die hij ons voorhoudt toont het exacte tegendeel van de eigen voortreffelijkheid die de elite erin wil lezen. Trump demonstreert namelijk haarfijn het volstrekte electorale failliet van de neoliberale consensus. Kiezers hebben schoon genoeg van die technocratische ‘derde weg’ die ook bij ons nog altijd boven de politiek hangt. U weet wel: primaat van de markt; einde van de natiestaat; leve de Europese Unie; meer vrijhandel en globalisering; minder regels en bescherming; ‘einde van de geschiedenis’. Noem het de Davos-consensus, naar dat elitefeestje dat iedere winter in het gelijknamige bergdorpje wordt gehouden.

In 2005, vlak na de herverkiezing van George W. Bush, publiceerde de Amerikaanse journalist Thomas Frank zijn voortreffelijke What’s the Matter with Kansas?. Daarin beantwoordt hij de vraag waarom kwetsbare Amerikanen presidenten kiezen die hun klassenbelangen aan hun laars lappen. Het programma van Bush jr. beloofde immers belastingverlaging voor de rijken en meer ellende voor de armen. Het antwoord van Frank luidde kort en goed: ‘vals bewustzijn’. Verdoofd door de vermogensroes van stijgende huizenprijzen hebben conservatieve Amerikanen vijftien jaar lang immateriële kwesties – abortus, wapenbezit, migratie, homohuwelijk – laten prevaleren boven materiële.

Er was een financiële crisis voor nodig om deze post-historische illusie aan flarden te rijten. Waar Trump en Sanders elkaar raken is in hun keiharde kritiek op de Davos-consensus. En op het politieke establishment dat blij blozend het bergdorpje pleegt te frequenteren. Zowel de vastgoedtycoon als de zelfverklaarde socialist grossiert in uitspraken als ‘stop TTIP’, ‘verbied belastingontwijking’, ‘breek de banken op’, ‘draai de vrijhandelsverdragen terug’ en ‘snij de band tussen politiek en grootbedrijf door’. Ook Sarah Palin tamboereert op dit thema: f*ck Davos. Het zijn de politieke spiegelingen van een economische winter die zich dankzij de crisis niet langer laat verbergen.

Lees deze column van Ewald Engelen verder op De Groene Amsterdammer

EU-elites sleuren alles mee in val

Wat zouden de opheffing van de EU-visumplicht voor Turken en onderhandelingen over Turkse toetreding tot de EU met Syrische vluchtelingen te maken hebben? We weten het antwoord: helemaal niks.

Toch zijn die condities door de Turkse regering gesteld in ruil voor het terugdringen van de stromen vluchtelingen uit het Midden-Oosten naar de Balkan. De gesprekken tussen de Turkse premier en de Europese regeringsleiders zijn overgoten met cynisme en hypocrisie en zoals altijd weten de Brusselse perschefs, en onze eigen premier, de onwelkome feiten met dikke lagen verdraaiingen en vervormingen te bedekken.

Turkije is geen normaal land waarmee op een normale manier zaken gedaan kan worden door normale politici. Drie keer gebruikte ik het woord ’normaal’ in de voorgaande zin om te benadrukken dat alles abnormaal is geworden. Hoe vaak heb ik het al niet geschreven op deze plek: de elites in de EU bedrijven liever zelfbedrog dan dat ze de feiten volgen? Die feiten zijn koppig en lastig, en staan in schril contrast tot de officiële retoriek die de existentiële crises waaraan de EU lijdt wil wegpoetsen.

Wat voor Turkije geldt, geldt ook voor Oekraïne, maar dan op z’n Oekraïens: een ten diepste corrupt land met een autocratische elite. Maar een kleine bovenlaag in de leidende Europese politieke kaste blijft onverminderd vasthouden aan een van de kerngedachten van haar ideologie, en die luidt dat uitbreiding van de EU heilig is en dat het democratiseren van Oekraïne een morele noodzaak is.

Het huidige Turkije is een verscheurd land, net als Oekraïne een natiestaat met verschillende zielen. Er zijn moderne Turken, er zijn reactionair-religieuze Turken (de basis van de AKP van de islamistische president Erdogan), er zijn vele Turks-Koerdische groepen, van marxistisch links tot modern alewitisch, en het land voert meerdere openlijke of ’stille’ oorlogen: tegen Assad, Koerden, Rusland, Israël. Het moderne, seculiere Turkije, een van de grote, hoopgevende fenomenen van de vorige eeuw, is door Erdogan afgebroken. Turkije is op weg de volgende islamitische tirannie te worden.

De EU-elites lijden aan de ontkenning van de culturele dimensie van het Europese avontuur. De onderlinge culturele verschillen in Europa zijn groot, en die met de volken aan de Europese buitengrenzen nog groter. De EU heeft haar maximale grootte bereikt. Turkije en Oekraïne horen daar niet bij.

Voor dit harde gegeven rennen Europese politieke elites weg. Zolang ze in hoog tempo vooruit wankelen kunnen ze niet vallen, denken ze. Maar wat we meemaken is een lange val, en in die val dreigen de elites alles mee te nemen wat met zoveel zweet en bloed is opgebouwd: maatschappelijke rust, culturele vrijheid en vrijheid van meningsuiting, het uitbannen van religieus extremisme.

De Europese elites weten dat een deal met de Turkse islamisten geen oplossing biedt voor het gigantische migrantenprobleem, dat in wezen een religieus-cultureel probleem is. Onze elites kopen tijd. Tot het te laat is. Wij, de burgers van de EU, moeten de keuzes maken waarvoor onze elites vluchten.

Lees de gehele column van Leon de Winter in De Telegraaf (na gratis registratie)

Machteloos

De kogel is door de kerk. Op 23 juni gaan de Britten naar de stembus om voor of tegen de Brexit te stemmen. Cameron en de zijnen hebben op de kop af vier maanden om kiezers ervan te overtuigen dat de ‘new settlement’ die hij vorige week heeft binnengehaald voldoende is om door te gaan voor de ‘hervormingen’ die hij had beloofd. Of het gaat lukken is de vraag.

Niet alleen zijn de afspraken boterzacht en zijn er grote twijfels of ze ongeschonden door het Europees Hof komen. Ook is de verdeeldheid onder de conservatieven groot. Afgelopen zondag maakte kroonprins Boris Johnson bekend voor de Brexit te zullen stemmen. Het belooft een spannende lente te worden.

Ik kan niet verhelen stikjaloers te zijn. De Britten hebben gekregen wat ons altijd is onthouden: de kans om je per referendum uit te spreken over het lidmaatschap van de EU. In het paternalistische Nederland oordeelde het politieke establishment midden jaren negentig dat zelfs de beslissing om de monetaire soevereiniteit op te geven niet belangrijk genoeg was om aan de kiezer voor te leggen. Toen een decennium later diezelfde kiezer een referendum over de Europese grondwet wist af te dwingen, was het dan ook meteen raak: weg ermee. De kans is groot dat 6 april hetzelfde gebeurt met het Oekraïense associatieverdrag.

Mooi, maar ook een prulbeker voor verliezers. De grondwet werd er twee jaar later als Verdrag van Lissabon alsnog doorheen gejast. En het associatieverdrag is door vrijwel alle lidstaten allang geratificeerd. De Europese trein ga je er niet mee tegenhouden. En uitzonderingen voor Nederland kun je op je buik schrijven. Het komt door die vervloekte euro. Het maakt nogal wat uit of je alleen door de interne markt aan de Unie bent gebonden of dat je daarbovenop ook nog een munt met elkaar deelt. In dat laatste geval is het doel van een ‘steeds nauwere unie’ allesbehalve een ‘dead parrot’, zoals Rutte de Kamer vorige week wilde doen geloven. Lees het ‘vijf presidenten’-rapport. Om de monetaire unie te ‘vervolmaken’ is een bankenunie, kapitaalmarktunie, begrotingsunie en uiteindelijk een politieke unie nodig. Was getekend: Jeroen Dijsselbloem. En dan staat ook Rutte’s handtekening eronder.

Lees deze column van Ewald Engelen verder op FTM