2015 wordt het jaar van de waarheid

De vraag die in december opspeelt, is wat 2015 gaat brengen. De financiële markten krijgen het er in ieder geval al behoorlijk warm van. Waar we in oktober nog een minikrach in het vooruitzicht hadden, kwam onze Europese Super Mario weer met veelbelovende woorden om de zaak vlot te trekken.

De Amerikaanse markten noteren nieuwe hoogtepunten. Europese aandelenmarkten herstellen ook weer met procenten tegelijk en de Europese rentes dalen naar een niet eerder gezien dieptepunten. Well done, Mario.

De vraag blijft wel of Super Mario alle handen op elkaar krijgt om daadwerkelijk over te gaan tot het massaal opkopen van overheidspapier van alle landen met de Europese munt. 21 november jongstleden gaf de voorzitter van de Europese Centrale Bank een hint tijdens een conferentie in Frankfurt. Niet tijdens zijn speech maar met het vragenrondje erna. Het is hoogst onwaarschijnlijk dat Draghi in december met de aankondiging van een verruiming via het opkopen van overheidsobligaties komt.

Hij zal naar mijn inzicht eerst beginnen met het opkopen van bedrijfsobligaties. Dat krijgt hij sneller voor elkaar. Ingrijpen door staatsobligaties op te kopen zal voor het eerst gebeuren als de rentes in de periferie landen weer omhoog schieten. Dat geeft druk op de staatsschulden en is ook negatief voor de werkgelegenheid in die landen. In 2015 lijkt het er daarbij nu al op dat Spanje en Portugal weer te maken gaan krijgen met buitenlandse tekorten op de handelsbalans. De staatsschuld zal hierdoor verder toenemen terwijl deze al historisch hoog is.

Lees deze column van Richard Abma verder op De Financiële Telegraaf

Ruzie bij de ECB?

National central bankers in the euro area plan to challenge European Central Bank chief Mario Draghi on Wednesday over what they see as his secretive management style and erratic communication and will urge him to act more collegially, ECB sources said.

The bankers are particularly angered that Draghi effectively set a target for increasing the ECB’s balance sheet immediately after the policy-making governing council explicitly agreed not to make any figure public, the sources said.

“This created exactly the expectations we wanted to avoid,” an ECB insider said. “Now everything we do is measured against the aim of increasing the balance sheet by a trillion (euros)… He created a rod for our own backs.”

Irritation among national governors who hold a majority on the 24-member council could limit Draghi’s space for bolder policy action in the coming months as the bank faces crucial choices about whether to buy sovereign bonds to combat falling inflation and economic stagnation.

Some members intend to raise their concerns with Draghi at the governors’ traditional informal working dinner on Wednesday before their formal monthly rate-setting meeting on Thursday, the sources interviewed by Reuters said.

Many people at the central bank, which manages a single currency for 18 European Union member states, welcomed Draghi’s greater informality when he took over from Jean-Claude Trichet of France in 2011. His efforts to keep meetings short, delegate and brainstorm more, were received as a breath of fresh air.

However, as decisions to loosen monetary policy and resort to further unconventional measures have become more contentious, insiders say the Italian ECB chief has acted increasingly on his own or with just a handful of trusted aides, sidelining even key heads of department.

“Mario is more secretive… and less collegial. The national governors sometimes feel kept in the dark, out of the loop,” said one veteran ECB insider.

Lees verder op Reuters

De ECB is een pure bankenlobby

De kritiek in Duitsland op de plannen van de Europese Centrale Bank (ECB) om schuldpapieren bij de banken te gaan opkopen, zwelt steeds verder aan. Critici zijn bang dat de ECB door het opkoopprogramma teveel risico’s neemt en eventuele verliezen op het bordje van de belastingbetaler legt.

De ECB wil vanaf medio oktober door onderpand gedekte obligaties opkopen en later dit kwartaal ook herverpakte leningen. Het programma zal 2 jaar duren. Door schuldpapier op te kopen bij banken wil de ECB de kredietverlening aanjagen en daarmee de binnenlandse vraag in de eurolanden een impuls geven. ‘De kredietverlening aanjagen en daarmee de binnenlandse vraag in de eurolanden een impuls geven’. Hoe vaak hebben we dat argument al niet van ECB-president Mario Draghi gehoord.

Sinds het uitbreken van de crisis in 2008 heeft de ECB 14 keer de rente verlaagd. Van 4,6 procent eind 2008 naar 0,05 procent in september van dit jaar. Telkens met dezelfde argumentatie ‘de kredietverlening aanjagen’. Het feit dat de ECB steeds datzelfde argument gebruikt om de renteverlagingen te rechtvaardigen is op zich al verbazingwekkend. Want als bij alle vorige keren die renteverlagingen niet hebben gewerkt, waarom dan elke keer opnieuw een renteverlaging? Dat de laatste twee renteverlagingen ook bedoeld waren om de inflatie aan te jagen is van secundair belang en lijkt een doekje voor het bloeden. Daar waren die renteverlagingen om enig effect te sorteren sowieso veel te klein voor.

Nu dus het opkopen van schuldpapieren door de ECB van verpakte risicovolle bedrijfsleningen, zogeheten Asset Backed Securities (ABS). Het totale bedrag dat daarmee gemoeid is bedraagt 1000 miljard euro. Daarmee zou het balanstotaal van de ECB weer op het niveau van 2012 uitkomen, namelijk 3000 miljard euro, toen de ECB schuldpapieren van zwakke landen heeft opgekocht. De risico’s van het opkopen van ABS schuldpapier komt uiteindelijk voor rekening van de belastingbetaler. Banken zullen in de rij staan om hun ABS-leningen aan de ECB te verkopen.

Lees verder op Citareg

Mario Draghi in de voetsporen van Bagdad Bob

De serene rust van de voorgaande weken op de aandelenbeurzen lijkt voorbij. De afgelopen week kraakte de S&P 500 in haar voegen. De fragiele balans tussen steun van de centrale banken en de signalen uit de echte economie lijkt uit het lood te slaan. De geloofwaardigheid van de Fed kreeg een flinke knauw door onweerlegbaar bewijs van vriendjespolitiek met Goldman Sachs. Draghi lijkt steeds meer roepende in de beurswoestijn te worden met zijn mantra dat alles onder controle is.

Tijdens het begin van de oorlog in Irak in 2003 kregen we dagelijks updates van de Iraakse minister van informatie Saeed al-Sahhaf beter bekend als Bagdad Bob. Zijn taak was om op TV de dagelijkse de realiteit te ontkennen. Zijn meest beroemde uitspraak was: ‘Er zijn geen Amerikanen in Bagdad. Nooit!’. Dit terwijl op de achtergrond de bommen en granaten insloegen en de Amerikanen door de straten van Bagdad liepen.

De afgelopen weken krijgen we bijna vergelijkbare ontkenningssignalen van Draghi. Hij blijft vrijwel dagelijks uitspraken doen dat alles onder controle is en dat hij ‘what ever it takes’ Europa uit het economische moeras zal trekken. Dit wordt steeds ongeloofwaardiger nu we vrijwel dagelijks berichten krijgen dat de Europese economie steeds dieper in het recessie moeras zakt.

Lees deze column van Jan van Gemeren verder op De Financiële Telegraaf

Het ontwrichtende rentebeleid van de ECB

De Europese Centrale Bank komt in actie om te voorkomen dat de eurozone in een deflatiespiraal terecht komt. De ECB maakte vanmiddag bekend de rente te verlagen van 0,25% naar 0,15%. De rente die banken moeten betalen om geld bij de ECB te stallen wordt negatief.

Vorige week waarschuwde ECB-president Mario Draghi voor een ‘funeste negatieve spiraal’ van lage inflatie en slechte kredietverlening door banken aan bedrijven, die het economisch herstel in de eurozone ernstig kan schaden.

Om met dat laatste te beginnen. Sinds het uitbreken van de crisis in 2008 heeft Mario Draghi, president van de ECB, 12 keer de rente verlaagd. Van 4,5 procent eind 2008 naar nu dus 0,15 procent in 2014, telkens met het argument dat de banken daardoor meer geld zouden uitlenen aan het bedrijfsleven voor economische groei. Het feit dat Draghi steeds dit argument gebruikt om de renteverlagingen te rechtvaardigen is op zich al verbazingwekkend. Want als bij alle vorige keren de renteverlagingen niet werkten waarom dan elke keer opnieuw een renteverlaging? Pas bij de laatste 2 renteverlagingen beargumenteerde hij dat dit nodig was om o.a. inflatieredenen.

De onzichtbare kracht achter het rentebeleid van de ECB en de man die Mario Draghi van munitie voorziet is de Belgische econoom Peter Praet. Deze voormalige bankier was president van de Générale de Banque voordat deze overgenomen werd door Fortis. Na een korte periode als kabinetschef op Financiën is hij naar de Belgische Nationale Bank gegaan. Praet ziet de bankencrisis nog steeds als het ‘topje van de ijsberg’ omdat door ‘armlastige’ banken landen nog steeds meegesleurd kunnen worden in een faillissement. Alles, maar dan ook alles moet volgens Peter Praet gedaan worden om de banken tegemoet te komen. In Mario Draghi vindt hij een zeer gewillig oor.

Lees verder op Citareg