A spectre is haunting Europe — the spectre of Grexit

And, as Marx would have noted with a smile if he were still alive, Europe’s leaders are now, unusually, openly worrying about whether the high cost of the Greece bailout might lead to “violence” or “revolution.”

German Chancellor Angela Merkel on Friday urged the Bundestag to pass the bailout and keep Greece in, using these words, the Financial Times said: She emphatically rejected the alternatives of stretching further the EU laws until they lost their meaning, and a sudden Grexit which could bring “chaos and violence” to Greece.

Late Thursday night, European Council leader Donald Tusk told the Financial Times: “I am really afraid of this ideological or political contagion, not financial contagion, of this Greek crisis,” said Mr Tusk. … “For me, the atmosphere is a little similar to the time after 1968 in Europe,” he said.
“I can feel, maybe not a revolutionary mood, but something like widespread impatience. When impatience becomes not an individual but a social experience of feeling, this is the introduction for revolutions.”

That is extraordinary.

It was one thing when the Greeks, internally, began wondering aloud whether the fight over staying in the European Union would lead to a second Greek civil war. The Greeks have always had a strong leftist side to their internal politics, a flank Britain and Germany discarded 15 or 20 years ago.

But now politicians are starting to worry that the anti-EU threat comes not from the right — where nationalist parties such as the UK’s UKIP get their votes — but from the left.

Lees deze column van Jim Edwards verder op Business Insider >>>

Welk volk viert niet eens zijn eigen revolutie?

De Nederlandse Opstand is een van de kroonjuwelen van de Europese historie. Hoog tijd om dat te vieren.

Door Coos Huijsen en Geerten Waling, historici. Ze publiceerden samen De geboortepapieren van Nederland en Ernest Ranan, Wat is een natie?

Vandaag precies 450 jaar geleden werd een van de belangrijkste toespraken uit de Nederlandse geschiedenis gehouden: de Oudejaarsrede (1564) van Willem van Oranje. Nooit van gehoord? Dat verbaast ons niets. Met de viering van ‘200 jaar Koninkrijk’ lijkt het wel alsof de Nederlandse geschiedenis pas twee eeuwen jong is. Dat is onzin, want Nederland heeft een indrukwekkende ontstaansgeschiedenis die veel verder teruggaat. Maar zolang we daar niets mee doen, blijft Koningsdag een onvolwassen feestdag, krijgt Bevrijdingsdag geen diepgang en komt een gemeenschappelijk ‘democratisch vocabulaire’ onvoldoende van de grond.

Op Oudjaar 1564 hield stadhouder Willem van Oranje een vlammend betoog in de Raad van State, adviesorgaan van de Spaanse koning Filips II. Hij verdedigde de gewetensvrijheid en veegde de vloer aan met alle vorsten die daar geen respect voor hadden. Zijn woorden waren zó principieel en revolutionair dat Viglius, de voorzitter en vertegenwoordiger van de koning, er een beroerte van kreeg.

Oranjes ideeën over vrijheid en verdraagzaamheid vormden een basis voor de Nederlandse Opstand, die spoedig zou losbarsten en waarvan hij de leider werd. Deze spectaculaire strijd was eeuwenlang, vooral vanwege die principiële basis, een inspiratiebron voor velen. De Duitse dichter Friedrich Schiller noemde de 16de eeuw in zijn Geschichte des Abfalls der vereinigten Niederlande (1788) ‘de stralendste eeuw van de wereld’, vanwege de Nederlandse strijd voor de vrijheid. Zijn vriend Goethe rondde in hetzelfde jaar een treurspel af over de graaf van Egmont, een andere held uit het begin van de Opstand. Beethoven zette het op muziek met de ouverture Egmont (1809). En volgens de Fransman Ernest Renan (1882) was de Opstand een ‘daad van heldhaftige vastberadenheid’, waarmee Nederland ‘zichzelf had geschapen’. Die historische lotsverbondenheid was voor hem het schoolvoorbeeld van een sterke ‘natie’.

Amerikanen gedenken elk jaar op Independence Day zonder scrupules hun onafhankelijkheid (1776) en de ideeën die daaraan ten grondslag lagen. De Fransen meten de revolutie van 1789 altijd breed uit op Quatorze Juillet. Maar wat doet Nederland met zijn revolutionaire ontstaansgeschiedenis, die zelfs twee eeuwen verder teruggaat? Niets.

Lees verder op de Volkskrant

Hoe lang nog voordat de opstand tegen ongelijkheid uitbreekt?

De ongelijkheid blijft maar oplopen. Volgens de OESO, de denktank van rijke landen, zal in 2050 de bruto loonongelijkheid in het gemiddelde rijke land al even groot zijn als nu in de Verenigde Staten. De democratie komt zo onder druk te staan. Maar waar blijft het verzet?

De hooivorken komen eraan. Terwijl de rijkste 1 procent, of nee: de rijkste 0,01, procent sneller rijkdom vergaart dan ooit, blijft de rest achter. In de afgelopen dertig jaar is het salaris van CEO’s 127 keer sneller gegroeid dan dat van werknemers. In 1950 verdienden topmannen slechts dertig keer meer dan het mediane loon; nu al meer dan vijfhonderd keer zoveel. Citaat: ‘Tenzij ons beleid radicaal verandert, zal de middenklasse verdwijnen, en gaan we terug naar het Frankrijk van eind achttiende eeuw. Van voor de revolutie.’

Dag democratie. Hallo feodalisme.

Afzender: Nick Hanauer.
Beroep: durfkapitalist.
Geschat vermogen: 1 miljard dollar.

Je leest het goed. Hier is geen langharige Occupy’er aan het woord. Nick Hanauer is een blanke Amerikaan van middelbare leeftijd in een maatpak, met privéjet. Zijn succesverhaal begon in de jaren negentig, toen hij in een internetwinkeltje besloot te investeren. De naam van de winkel: Amazon.com. Het was het begin van een carrière waarin Hanauer het ene na het andere bedrijf oprichtte. Een daarvan werd verkocht aan Microsoft – voor 6,4 miljard.

Maar nu maakt de miljardair zich zorgen.

De revolutie kan ieder moment uitbarsten, denkt Hanauer. Geen enkele samenleving, ooit, heeft het huidige niveau van ongelijkheid immers overleefd zonder een politiestaat te worden of een bloedige revolutie uit te lokken. ‘Er zijn geen andere voorbeelden,’ schrijft hij. ‘Geen.’ Het is niet een kwestie van óf, het is een kwestie van wannéér. Op een dag steekt iemand zichzelf in de brand en stromen de massa’s de straten op. Dan is het snel gebeurd. Er zal geen tijd meer zijn om de privéjet voor te rijden. En de hooivorken zullen geen genade kennen.

Lees dit artikel van Rutger Bregman verder op De Correspondent