Links moet het idee van de natiestaat terugveroveren

Het nieuwe boek van de Amerikaanse hoogleraar Mark Lilla is een harde kritiek op links, dat volgens hem door een obsessie met identiteit het landsbelang uit het oog verliest. ‘Ze kunnen de groepen waarvoor ze zeggen op te komen niet beschermen.’ Een aantal citaten uit een lang interview met hem in de Volkskrant.

“Decennialang hebben de Europeanen geprobeerd de Europese Unie op te bouwen. Dat moest een groter, dieper Europa worden, maar wat dat diepere te betekenen had, werd nooit duidelijk. Het werd geen democratisch, maar een technocratisch project. Voor zover er sprake is van democratie, is dat indirecte democratie. Voor zover er partijen zijn, is er geen afwisseling van de macht. Tegelijkertijd is er grootschalige illegale en soms legale immigratie, en de combinatie van dit alles heeft ervoor gezorgd dat veel Europeanen zich afvragen waar ze eigenlijk bij horen. Ze weten ook niet meer waar ze hun politieke energie op moeten richten om dit te veranderen.”

“Mensen die in democratieën leven, moeten weten dat ze ergens bij horen. Dat ze iets te vertellen hebben. En de natiestaat gaat nu eenmaal gelijk op met democratie. Er zijn geen voorbeelden van democratieën die geen natiestaten zijn. Er zijn natiestaten die geen democratieën zijn, maar geen democratieën die geen natiestaten zijn. Er is een diepgevoelde behoefte aan de betekenis van de natiestaat. Als links daar geen antwoord op geeft, dan zal rechts het doen. Dat is vandaag de dag gewoon een politiek feit. En links wil daar niet aan, nergens wil links daaraan.”

LEES VERDER

Organisaties eisen uitstel Sleepwet bij de rechter

De nieuwe inlichtingenwet moet tijdelijk buiten werking worden gesteld. Eerst moeten noodzakelijke wijzigingen worden doorgevoerd, vinden twaalf organisaties, waaronder Bits of Freedom, Greenpeace en de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten. Ze stonden gisteren tegenover de staat in een kort geding in de Haagse rechtbank. Het kort geding volgt op het raadgevende referendum eerder dit jaar. Een meerderheid van de Nederlanders stemde toen tegen de nieuwe wet. Het kabinet heeft besloten de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) al per 1 mei in te laten gaan. Dat terwijl er nog wetswijzigingen aankomen waar de Tweede en Eerste Kamer zich over mogen uitspreken. Dat de wet ondertussen al wel van kracht is, noemen de organisaties de verkeerde volgorde.

LEES VERDER

Intrekking raadgevend referendum in de Senaat: zwakke fundamenten en averechtse effecten

De Eerste Kamer staat deze maand voor de vraag of ze kan instemmen met de intrekking van de Wet raadgevend referendum, die het korte tijd mogelijk heeft gemaakt om met een groot aantal handtekeningen een adviserend referendum af te dwingen over een parlementair aanvaarde, maar maatschappelijk betwiste wet.

Met één ervaring op zak – het veelbesproken Oekraïne-referendum – nam het kabinet-Rutte III zich voor het raadgevend referendum zo spoedig mogelijk weer af te schaffen. Over een verbeterd ontwerp voor het nationaal referendum werd niet gesproken. Een raadgevend referendum over de Intrekkingswet zelf werd onmogelijk gemaakt. De Raad van State oordeelde dat de constructie die de regering hiervoor bedacht ‘juridisch effectief’ is, maar zoals het SGP-Tweede Kamerlid Bischop terecht opmerkte: “juridisch effectief is nog niet juridisch netjes of juridisch heel goed.” Laat staan bestuurlijk heel goed of wijs.

LEES VERDER

Italië krijgt ’s werelds eerste minister voor directe democratie

De Italiaanse president Sergio Mattarella heeft Riccardo Fraccaro benoemd als eerste nationale minister voor directie democratie – naast een nieuw kabinet met achttien leden. De benoeming volgt op het eerder dit jaar aangenomen stadsstatuut in de Italiaanse hoofdstad Rome met nieuwe vormen van initiatieven en referenda. Riccardo Fraccaro begon als milieuactivist op lokaal niveau in Noord-Italië. Het 37-jarige lid van de Vijf Sterren Beweging wordt verantwoordelijk voor kwesties van directe democratie in de nieuwe Italiaanse regering.

LEES VERDER

Zwitsers stemmen over geldcreatie

In Nederland werkt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid nu al meer dan twee jaar lang aan een rapport om uit te leggen waarom het Ons Geld-initiatief geen goed idee is. In Zwitserland gaat het dankzij de directe democratie wat sneller: zondag 11 juni stemmen de Zwitsers over het zogeheten Vollgeld-volksinitiatief. Op het spel staat een totale omvorming van het nationale stelsel voor geldcreatie, want als de initiatiefnemers hun zin krijgen mogen private banken straks niet meer op eigen houtje giraal geld scheppen. Vollgeld wordt gezien als de Wrekende Hand die volgde op de kredietcrisis. De bankier moet als volksvijand nummer één in de monetaire dwangbuis worden gestopt.

LEES VERDER

Een strop van spaghetti

Twintig jaar geleden maakte ik [Paul Scheffer, red.] voor deze krant een interview met André Szász over de toetreding van Italië tot de euro. De oud-directeur van De Nederlandsche Bank, die nauw betrokken was bij de onderhandelingen over de gemeenschappelijke munt, zag er weinig in: „We bouwen op drijfzand.” Toen ik hem de tekst voorlegde, schrok hij van zijn uitspraken. Na enig aandringen stemde hij toch in met publicatie. Gelukkig maar, we kunnen namelijk niet volhouden dat de crisis rond Italië als een verrassing komt.

LEES VERDER

Handelsverdrag EU bedreigt volksgezondheid

Het handelsverdrag tussen de EU en een aantal Latijns-Amerikaanse landen vormt een bedreiging voor de Europese volksgezondheid. Dat geldt bij uitstek voor het handelsverdrag met de Mercosurlanden: Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay. Daarom moet het verdrag per direct van tafel. Het probleem is dat de productiewijze van veel producten buiten de Europese Unie maar moeilijk herleid kan worden: dat valt aan product vaak niet af te lezen. Het gevolg is dat slechts een klein deel aan de Europese grens herkend wordt als product dat niet aan onze strenge eisen voldoet. Daar komt bij dat lang niet alle importproducten in het lab gecontroleerd worden door instanties zoals de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). In het geval van kip is dat slechts 20 procent. Oftewel: vier van de vijf Zuid-Amerikaanse kippen belanden zonder sluitende controle op uw bord. Het afsluiten van verregaande handelsverdragen met landen waarvan we weten dat de standaarden veel lager liggen, is daarom een uitermate risicovolle praktijk.

LEES VERDER

Raad van State is verdeeld en naar binnen gekeerd

De strijd is ontbrand om de opvolging van Piet Hein Donner, vice­voorzitter van de Raad van State. Maar het instituut staat, ook intern, bloot aan kritiek. Wat is er aan de hand in dit Hoog College van Staat? In een intern onderzoeksrapport van 75 pagina’s, opgesteld door een commissie van drie eigen leden van de Raad van State, worden snoeiharde oordelen geveld.

LEES VERDER

Genoeg inleidende verzoeken voor Donorreferendum

Er zijn meer dan 10.000 geldige verzoeken ingediend voor het houden van een referendum over de Wijziging van de Wet op de orgaandonatie in verband met het opnemen van een actief donorregistratiesysteem. Op basis van deze aselecte steekproef heeft de Kiesraad 41.887 verzoeken als geldig aangemerkt. Daarmee gaat deze wet door naar de volgende, definitieve fase. Als in de definitieve fase, die loopt van vrijdag 4 mei tot en met donderdag 14 juni 2018, 300.000 geldige verzoeken zijn ontvangen, dan wordt een raadgevend referendum over de wijziging van de Wet op de orgaandonatie gehouden. U kunt vanaf vrijdagavond 4 mei digitaal het formulier voor een definitief verzoek (dus opnieuw!) invullen en tekenen.

TEKEN OP REFERENDUM.NL

Referenda zijn een open zenuw

Referenda en representatieve democratie zouden niet samengaan en referenda zouden de democratie uithollen, volgens het vorige jaarverslag van de Raad van State. De Leidse hoog- leraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans vindt het onzin. “Het is gewoon wetenschappelijk gezien niet waar. Er is ook nog nooit een bestaande representatieve democratie omgevallen, doordat de burgers via een referendum hun mening kenbaar mochten maken.”

LEES VERDER

Brussel vol in de aanval op onwelgevallig nieuws en de vrijheid van meningsuiting

Nepnieuws is volgens de Commissie ‘aantoonbaar valse of misleidende informatie’ die wordt verspreid vanwege economisch gewin of om bewust de burgers te bedriegen en de samenleving te schaden. EU-diplomaten tonen zich niettemin sceptisch. Zij vragen zich af wie bepaalt wat ‘vals en misleidend’ is en vrezen ongewenste druk op de vrije nieuwsvoorziening.

LEES VERDER

Waarom blijven weldenkende mensen stemmen op partijen die langdurig falen?

Een reactie onder een artikel op Geenstijl over het debat rond de memo’s over de dividendafschaffing. ‘Wobbelplatte’ is niet de enige die zich hierover verbaast en ook in Duitsland was de verbijstering groot nadat Frau ‘wir schaffen das’ Merkel vrijwel ongeschonden uit de verkiezingen kwam. Die verbazing is gerechtvaardigd: waarom blijven weldenkende mensen stemmen op traditionele partijen die op vele fronten langdurig falen, zelfs – zo lijkt het er nu toch sterk op – liegen tegen de Tweede Kamer en zo de fundamenten van het democratisch proces aantasten?

LEES VERDER

De dividendsaga is illustratief voor de staat van onze democratie

The plot thickens’, zoals de Britten zeggen. De maatregel stond in geen enkel verkiezingsprogramma; dook plotseling op in het regeerakkoord; betrof een krankzinnig hoog bedrag (1,4 miljard euro per jaar); werd afgelopen november tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen uiterst knullig door de coalitie verdedigd; was volgens Rutte niet geagendeerd door lobbyende Nederlandse multinationals (lees: Shell en Unilever) en was niet gebaseerd op enig rekenwerk of andere documenten (‘kijk het formatiedossier er maar op na’, aldus Rutte) maar werd gelegitimeerd met een verwijzing naar het onderbuikgevoel van een premier die ‘in al zijn vezels’ voelde dat dit goed was voor Nederland. Ik heb het over de afschaffing van de dividendbelasting.

LEES VERDER

De donorwet afschieten? Nee hoor, dat is niet de bedoeling

Nijman, adjunct-hoofdredacteur van GeenStijl die strijdt voor misschien wel het allerlaatste referendum over de nieuwe donorwet, heeft het als voorman van het referendum nogal druk. “Een gekkenhuis, het gaat veel harder dan we hadden verwacht”, zegt hij. “GeenPeil wilde eigenlijk alleen even de sfeer proeven, kijken of er animo voor was. Ik had nooit verwacht dat er na het paasweekend zoveel media op zouden duiken. Het bewijst wel dat we niemand hoeven te overtuigen dat de donorwet een goed onderwerp voor een referendum is.”

LEES VERDER

Corruptie

De dividendbelastingsaga heeft deze week een onverwachte wending genomen. Niet alleen blijkt het onzeker of het doel van de afschaffing ervan – namelijk het binnenhengelen van het Britse hoofdkantoor van Unilever – daadwerkelijk bereikt wordt, nu Britse aandeelhouders hebben aangekondigd dwars te gaan liggen op de aanstaande aandeelhoudersvergadering. Ook blijken Rutte, Buma, Pechtold en Seegers afgelopen november tijdens het debat over de afschaffing van de dividendbelasting à raison van 1.4 miljard euro per jaar (!) de kamer glashard te hebben voorgelogen.

Wat was er ook weer aan de hand?

LEES VERDER

Nee-kamp wil via kort geding uitstel sleepwet

Privacyorganisaties en andere belangengroeperingen willen via een kort geding afdwingen dat de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) niet per 1 mei in werking treedt. Ze vinden dat het kabinet eerst de na het referendum aangekondigde wijzigingen moet doorvoeren. Dat kan nog vele maanden duren. Het kabinet is er juist op gebrand dat de Wiv wel per 1 mei van kracht is. De inlichtingendiensten zouden de nieuwe bevoegdheden om ook op de kabel op grote schaal data te kunnen verzamelen hard nodig hebben. De coalitiepartijen VVD en CDA stemden alleen in met enkele wijzigingen op voorwaarde dat de startdatum van 1 mei overeind zou blijven.

LEES VERDER

Brussel wil EU-lidmaatschap voor Albanië en Macedonië

De Europese Commissie wil toetredingsonderhandelingen beginnen met Albanië en Macedonië. De EU moet snel een lidmaatschap mogelijk maken voor de landen van de Westelijke Balkan om te voorkomen dat dit gebied weer ten prooi valt aan oorlog. Dat zei Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker dinsdag. Het gaat om zes Balkanlanden. Met Servië en Montenegro wordt al onderhandeld. Daar moeten nu Albanië en Macedonië bij komen, volgens het Commissievoorstel aan de lidstaten. Voor Bosnië en Kosovo is dat moment nog niet nabij. Zij blijven vooralsnog een zogeheten potentiële kandidaat-lidstaat. Verschillende lidstaten staan gereserveerd tegenover de uitbreidingsambities van de Commissie.

LEES VERDER

Parlement berispt Juncker om ‘staatsgreepachtige’ benoeming Selmayr

Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker krijgt vandaag een stevige tik op de vingers van het Europese Parlement voor de ‘staatsgreepachtige’ benoeming van zijn voormalige kabinetschef tot hoogste ambtenaar van de Europese Commissie. Het parlement eist naar verwachting dat de benoeming wordt heroverwogen. Dinsdagavond beraadden de politieke fracties zich met toenemende nervositeit over wat in Brussel en Straatsburg de affaire-Selmayr is gaan heten, genoemd naar Junckers oud-kabinetschef Martin Selmayr die eind februari unaniem door de Commissarissen werd aangewezen als de nieuwe secretaris-generaal van de Commissie. De ontwerptekst hekelt de wijze waarop Selmayr zijn promotie kreeg: zonder andere kandidaten en alleen Juncker was op de hoogte. Eén dag voor de gewraakte Commissievergadering werden de Commissarissen Frans Timmermans (eerste vicevoorzitter) en Günther Oettinger (Personeelsbeleid) geïnformeerd, de andere Commissieleden werden totaal verrast. Het parlement is ‘teleurgesteld’ dat geen van de Commissarissen heeft aangedrongen op uitstel van de benoeming of een discussie wilde.

LEES VERDER

Anoniem door EU reizen kan binnenkort niet meer: alle gegevens opgeslagen

Anoniem per vliegtuig, bus, trein of boot door de EU reizen kan binnenkort niet meer. Gegevens van reizigers worden opgeslagen door de overheid van het land waar de reis begint of eindigt, en kunnen uitgewisseld worden. België begint vandaag, Nederland volgt naar verwachting eind volgende maand. Ons land begint met het registreren van al het vliegverkeer, zowel voor vluchten binnen als buiten de EU. Luchtvaartmaatschappijen zijn verplicht de gegevens van passagiers door te geven. Hierbij gaat het om de naam, de reisdata, het reistraject, de ticketinformatie, de contactgegevens, de reisagent bij wie de vlucht is geboekt, het gebruikte betaalmiddel, het stoelnummer en de bagage-informatie. Een woordvoerder van minister Grapperhaus (CDA, Justitie) sluit niet uit dat op termijn ook de gegevens van bus-, trein- en bootpassagiers worden verzameld.

LEES VERDER